Balalardy medıtsınalyq tekserý tsıfrlandyrylady: nátıjesi ata-analarǵa qosymshada qoljetimdi bolady
ASTANA. KAZINFORM – Densaýlyq saqtaý mınıstrligi mektepke deıingi jáne mektep jasyndaǵy balalardy profılaktıkalyq medıtsınalyq qarap-tekserýden ótkizý boıynsha jańa qaǵıdalardy bekitti.
Tıisti buıryqqa Densaýlyq saqtaý mınıstri 2026 jylǵy 17 tamyzda qol qoıǵan. Jańa qaǵıdalar 30 tamyzdan bastap kúshine enedi.
Bul ózgerister 1 aıdan 18 jasqa deıingi balalardy qamtıdy. Profılaktıkalyq medıtsınalyq qarap-tekserý bala tıisti jasqa tolatyn jyly júrgiziledi.
Mektepke deıingi jáne mektep jasyndaǵy balalardy tekserýdi alǵashqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynyń mamandary tikeleı bilim berý uıymdarynda ótkizedi. Qyzmetkerler medıtsınalyq tsıfrlyq júıeler men mobıldi qosymshalar arqyly ata-analarǵa tekserýden ótý qajettigi týraly aldyn ala habarlaıdy.
Balalarǵa qandaı tekserýler júrgiziledi
Medıtsınalyq tekserýge deıin, aldymen balanyń boıy men salmaǵy ólshenedi. 5 jasqa deıingi balalardyń bas sheńberi de ólshenedi. 5 jastan bastap Ketle ındeksi eseptelse, al 6 jastan bastap qan qysymy ólshenedi.
Sonymen qatar plantografııa, pýlsoksımetrııa jáne elektrokardıografııa júrgiziledi. EKG 10, 14, 15 jáne 16 jastaǵy balalarǵa jasalady. Jalpy qan jáne zár taldaýy 1 jasta, 2 jas 6 aıda, 5, 10, 14 jáne 16 jasta júrgiziledi.
Aýyz qýysynyń profılaktıkalyq tekserýine de erekshe kóńil bólinedi. 2 jastan 17 jasqa deıingi balalarǵa belgilengen jas kezeńderinde stomatologqa joldama beriledi.
Pedıatr nemese jalpy praktıka dárigeri balanyń densaýlyq jaǵdaıyn, fızıkalyq, psıhofızıkalyq jáne jynystyq damýyn baǵalaıdy. Tekserý kezinde tynys alý, qan aınalymy, as qorytý, júıke jáne endokrındik júıeler, LOR aǵzalary men teri jaǵdaıy da tekseriledi.
10 jastan bastap jynystyq damý deńgeıine kóńil bólinedi. Al qyzdardyń 12, 14 jáne 16 jasynda reprodýktıvtik densaýlyǵy tekseriledi. Aýytqýlar anyqtalǵan jaǵdaıda bala akýsher-gınekologqa jiberiledi.
6 jasqa deıingi balalar úshin balalar hırýrgi, nevrolog, otorınolarıngolog, oftalmolog jáne stomatolog qatysatyn mamandandyrylǵan kezeń qarastyrylǵan.
Dárigerler zorlyq-zombylyq belgilerin de anyqtaıdy
Jańa qaǵıdalarǵa balaǵa qatygezdik kórsetý belgilerin anyqtaý sharalary da engizildi. Atap aıtqanda, medıtsına qyzmetkerleri tánniń kógerýine, baılaý nemese kúıdirý izderine, sondaı-aq qajetti kútimniń, tamaqtanýdyń, medıtsınalyq kómektiń jáne qaýipsizdiktiń joqtyǵy belgilerine nazar aýdarady.
Balaǵa qatygezdik kórsetilgeni anyqtalǵan jaǵdaıda, alǵashqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek uıymy dál sol kúni ishki ister organdaryna jáne balanyń quqyqtaryn qamtamasyz etýge jaýapty jergilikti atqarýshy organdarǵa habarlaýy tıis.
Densaýlyq jaǵdaıynyń qandaı toptary bar
Tekserý nátıjesi boıynsha balalardyń densaýlyǵy bes toptyń birine jatqyzylady.
· Birinshi top – deni saý balalar.
· Ekinshi topqa fýnktsıonaldyq aýytqýlary, qaýip faktorlary jáne aýrýlarǵa qarsy turý qabileti tómendegen balalar kiredi.
· Úshinshi top – kompensatsııa jaǵdaıyndaǵy sozylmaly aýrýlary bar balalar.
· Tórtinshi top – sýbkompensatsııa jaǵdaıyndaǵy sozylmaly aýrýlary bar balalar.
· Besinshi top – dekompensatsııa jaǵdaıyndaǵy aýrýlary jáne fýnktsıonaldyq múmkindikteri aıtarlyqtaı tómendegen balalar.
Balanyń densaýlyq tobyna qaraı dene shynyqtyrýmen aınalysý júktemesi de anyqtalady. Bul kórsetkish negizgi top, dene shynyqtyrýdan bosatylǵan top t.b. túrlerge jikteledi.
Tekserý nátıjeleri negizinde patsıenttiń tsıfrlyq marshrýty avtomatty túrde jasaqtalyp, tolyqtyrylady. Oǵan qosymsha zertteýlerge, beıindi mamandardyń konsýltatsııalaryna joldamalar jáne dınamıkalyq baqylaý da engiziledi.
Al profılaktıkalyq medıtsınalyq qarap-tekserý nátıjelerin ata-analar medıtsınalyq tsıfrlyq júıeler men mobıldi qosymshalar arqyly ala alady.
Sonymen qatar 15 jastan bastap ul balalardyń áskerı komıssarıatqa arnalǵan qorytyndysy men usynymdary ýákiletti organnyń tsıfrlyq júıelerimen ıntegratsııalaý arqyly beriledi.
Aıta keteıik, buǵan deıin elimizde mektep medıtsınasy tsıfrlandyrylatynyn jazǵanbyz.
Oqýshylardy profılaktıkalyq tekserý kezinde tsıfrlyq dıagnostıkalyq jabdyqtar qoldanylyp, nátıjeleri medıtsınalyq aqparattyq júıelerde tirkeledi.
Eger oqýshydan belgili bir qaýip faktorlary nemese densaýlyq kórsetkishterindegi ózgerister anyqtalsa, málimetter odan ári baqylaý, qosymsha tekserý nemese medıtsınalyq kómek kórsetý úshin MSAK mamandaryna jedel joldanady.
Osylaısha mektep medıtsınasy bir rettik profılaktıkalyq tekserýden balanyń densaýlyǵyn júıeli tsıfrlyq baqylaýǵa kezeń-kezeńimen kóshedi.
Jańa modelde aýrýlardyń aldyn alý men densaýlyqtaǵy ózgeristerdi erte anyqtaýǵa basymdyq beriledi. Mektep medıtsınasy qyzmetkerleriniń mindeti medıtsınalyq tekserýmen ǵana shektelmeıdi. Olar aýrýlardyń aldyn alý, sanıtarııalyq-aǵartý jumystaryn júrgizý, balalar arasynda salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý jáne MSAK uıymdarymen ózara is-qımyl jasaýǵa qatysady.
Sonymen birge, buǵan deıin balalardaǵy gıpertonýs, sóıleýiniń kesheýildeýi men bosaný jaraqatynyń saldaryn osteopatııa arqyly emdeý medıtsınada qalaı baǵalanatynyn jazǵanbyz.
