Balalar quqyqtaryn qorǵaý komıteti jańa alaıaqtyq týraly eskertti

ASTANA.KAZINFORM — Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Nasymjan Ospanova sońǵy ýaqytta áleýmettik jelilerde balalar men jasóspirimderdi arbaýǵa baǵyttalǵan alaıaqtyqtyń jańa túri paıda bolǵanyn aıtyp, eskertý jazbasyn jarııalady.

Onyń aıtýynsha, alaıaqtar túrli beınerolıkter arqyly «oıyn buzýdyń qupııasy», «tegin bonýs alý joly», «jabyq fýnktsııalarǵa qol jetkizý» sekildi jalǵan ýádelerdi taratady.

Mundaı vıdeolarda ádette Telegram arnalaryna baǵyttaıtyn siltemeler ornalastyrylady. Atalǵan resýrstarda kámeletke tolmaǵandardan «verıfıkatsııadan ótý», «ID arqyly kirý» nemese basqa da túsiniksiz áreketterdi oryndaý talap etiledi.

— Osydan keıin qaskóıler psıhologııalyq qysym kórsetip, balaǵa «qurylǵyńyz buzyldy», «jeke derekterińiz ben hattaryńyz bizdiń qolymyzda» degen mazmunda habarlamalar jiberedi. Osy áreketter arqyly ádeıi úreı týdyrylady. Qorqynysh pen senimsizdikke tap bolǵan jaǵdaıda bala aqsha aýdarýǵa májbúr bolýy múmkin. Anyqtalǵan qaýip-qaterlerge baılanysty Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti QR Іshki ister mınıstrliginiń Kıberqylmyspen kúres departamentine jedel túrde júgindi. Atalǵan fakti boıynsha aqparat qaralyp, baqylaýǵa alynady. Osyǵan uqsas jaǵdaılar anyqtalǵan jaǵdaıda «E-Ótinish» portaly arqyly ótinish joldaýlaryńyzdy suraımyz, — dep jazdy Nasymjan Ospanova.

Komıtet basshysynyń aıtýynsha, balamen talqylaýǵa tıisti negizgi máseleler mynalar:

• Beınematerıaldarda, pikirlerde nemese jeke habarlamalarda ornalastyrylǵan, oıyndardy buzý, bonýstar alý nemese jabyq fýnktsııalarǵa qol jetkizýge ýáde beretin siltemelerge ótpeý qajet;

• Beıtanys adamdardyń ne Telegram arnalaryn júrgizýshiler talabymen eshqandaı jaǵdaıda «verıfıkatsııadan», «ID-dostýp» sııaqty tekserýlerden ótpeýi tıis;

• Jeke málimetterdi, SMS arqyly keletin kodtardy, akkaýnt derekteri men qupııasózderdi úshinshi tulǵalarǵa berýge bolmaıdy, tipti olar qurylǵy nemese akkaýnt buzyldy dep sendirse de;

• Qorqynysh týdyratyn mazmundaǵy habarlamalar alynǵan jaǵdaıda, dereý sóılesýdi toqtatyp, ata-anasyna nemese zańdy ókiline habarlaý qajet.

Ata-analar qabyldaýy tıis aldyn alý sharalary:

• Balaǵa ınternet-alaıaqtyqtyń keń taralǵan ádisterin jáne alaıaqtar qoldanatyn psıhologııalyq yqpal etý tásilderin túsindirý;

• Qurylǵylarda ata-ana baqylaýyn ornatý arqyly bógde siltemelerge ótýge shekteý qoıý;

• Internet keńistiginde týyndaıtyn kúmándi jaǵdaılar týraly bala der kezinde habarlaı alatyndaı senimdi qarym-qatynas ornatý.

• Kúdikti áreketter anyqtalǵan jaǵdaıda quqyq qorǵaý organdaryna júginýge nemese 111 baılanys ortalyǵyna habar berýge bolady.

Aıta keteıik, Qazaqstan Respýblıkasynyń onlaın-platformalar men buqaralyq aqparat quraldaryna qatysty zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý jónindegi zań jobasy aıasynda balalardy densaýlyǵyna jáne damýyna zııan keltiretin aqparattan qorǵaýǵa baǵyttalǵan birqatar normalar qarastyrylyp jatyr.

Máselen, jedel habar almasý servısterin qospaǵanda, 16 jasqa tolmaǵan tulǵalardyń onlaın-platformalarda tirkelýine tyıym salý usynylǵan.

— Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti bul bastamany qoldaıdy ári ony kámeletke tolmaǵandardy onlaın keńistikte taralatyn alaıaqtyq jáne qaýipti shemalardan qorǵaýǵa baǵyttalǵan aldyn alý sharalarynyń biri retinde qarastyrady, — dedi N.Ospanova.