Balalar densaýlyǵy men damýyna zııan tıgizetin aqparattan qorǵalatyn bolady
ASTANA. 13 jeltoqsan. QazAqparat - Balalardy jalpy jáne psıhologııalyq densaýlyǵyna, adamgershilik, rýhanı, psıhıkalyq, áleýmettik damýyna zardabyn tıgizetin aqparattardan,
sonymen birge zorlyq-zombylyq pen qatygezdikti, pornografııany nasıhattaıtyn, qoǵamǵa qarsy minez-qulyq tanytýǵa, quqyq buzýǵa ıtermeleıtin aqparattardan qorǵaýdyń zańnamalyq kepildikteri qamtylatyn bolady. Atalǵan maqsattaǵy «Balalardy densaýlyǵy men damýyna zııan tıgizetin aqparattan qorǵaý týraly» zań jobasy keshe Májiliste tanystyrylǵan bolatyn.
Jalpy mundaı qujatty ázirleý men qabyldaýdyń qajettigi balalardy jańa aqparattyq tehnologııa qaýyrt damyp otyrǵan kezeńde (ınternet, uıaly telefon, habar taratýdaǵy sandyq tehnologııa, elektrondy baılanystyń basqa da túrleri) zııandy aqparattan zań arqyly qorǵaýdyń mańyzy aıryqsha ekendigimen túsindiriledi. Shyndyǵynda, BAQ arqyly, jalpy paıdalanýdaǵy aqparattyq-telekommýnıkatsııalyq júıe arqyly taratylatyn jarnama ónimderi, elektrondyq jáne kompıýterlik oıyndar, kıno-beıne, basqa da aýdıovızýaldyq habarlamalar men materıaldar balalardyń minezine barǵan saıyn psıhıkalyq keri áser ete bastaǵany, agressııaǵa, qatygezdikke, qoǵamǵa qarsy áreketterge baýlıtyny, qylmys jasaýǵa ıtermeleıtini qaıta-qaıta dáleldenýde.
Osyǵan oraı, zań jobasyn ázirleý barysynda balalardy densaýlyǵy men damýyna zardabyn tıgizetin aqparattan qorǵaýdyń sheteldik ozyq is-tájirıbesi, onyń ishinde AQSh, Kanada, Germanııa, Ulybrıtanııa, Nıderlandy, Norvegııa, Italııa, Japonııa jáne basqa damyǵan elderdiń osy tektes zańdary saralanǵan. Olardaǵy balalardy adamgershilik sezimnen sýytatyn, psıhıkasy men densaýlyǵyna zardabyn tıgizetin, qatygezdikti nasıhattaıtyn, jetkinshekterdi rýhanı azdyratyn aqparattan qorǵaýǵa arnalǵan quqyqtyq sharalar qarastyryldy.
Májilistegi zań jobasynda respýblıkanyń zańnama tarıhynda alǵash ret kompıýterlik jáne ózge de elektrondy oıyndardy taratýshylardyń mindetteri saralanyp otyr.
«Biz osy oıyndarda balalarǵa usynýǵa tyıym salynǵan aqparattyq ónimderge tán kórinisterdiń bolmaýyna qol jetkizýdi oılastyrdyq. Olarda agressıvti kúsh kórsetýge jáne ózge de qoǵamǵa jat is-áreketterge arandatatyn sıýjetter kezdespeýge tıis. Kompıýter arqyly balanyń vırtýaldy kisi ólimin, azaptaý, qorlaý, jábirleý áreketterin qoldan jasaı alýyna jol bermeý talap etiledi. Internet-resýrstar, uıaly radıotelefon baılanys jelileri qyzmetteriniń provaıderleri, ınternet-resýrstarǵa ujymdyq qol jetkizý pýnkteriniń ıeleri men quryltaıshylary zań jobasyndaǵy osy jáne basqa qaǵıdalardy oryndaýǵa mindetteledi. Shákirtterge arnalǵan dápterlerdi, kúndelikterdi, kitap tystaryn, kitap belgilerin, mektepter men mektepke deıingi balalar mekemelerinde paıdalanylatyn ózge de polıgrafııalyq ónimderdi bezendirý jas synyptamasy kategorııalaryna laıyq bolýǵa tıis»,- deıdi zań jobasy boıynsha jumys tobynyń jetekshisi Aldan Smaıyl.
