Balalar demalysy – 2026: Lagerler naryǵy qalaı súzgiden ótedi
ASTANA. KAZINFORM – Bıyl Qazaqstanda 3,2 mıllıonnan astam balany jazǵy demalys jáne saýyqtyrý sharalarymen qamtý josparlanǵan. Bul – rekordtyq kórsetkish, alaıda sannan sapa mańyzdy. Oqý-aǵartý mınıstrligi men sanıtarlyq qyzmet mamandary bıyl baqylaýdy barynsha kúsheıtti. Ásirese keler jyldan bastap engiziletin lıtsenzııalaý júıesi men bıylǵy Sanıtarlyq epıdemııalyq baqylaý qyzmetiniń (SEB) qatań talaptary lagerler naryǵyn tolyqtaı súzgiden ótkizedi.
Lıtsenzııalaý: 2026 jyldan bastap ne ózgeredi?
Buǵan deıin balalar lagerleriniń qyzmetin lıtsenzııalaý talap etilmegen edi. Alaıda 2026 jyldyń 1 sáýirinen bastap bul salaǵa qatań memlekettik baqylaý engizildi.
Jańa erejege sáıkes, lıtsenzııa 5 jyl merzimge beriledi. Oqý-aǵartý mınıstrligi bul qadam naryqtaǵy sapasyz jáne jasyryn jumys isteıtin nysandardy tolyqtaı alastaıtynyna senimdi.
– Lıtsenzııalaýdy engizý arqyly biz balalar saýyqtyrý ortalyqtarynyń qyzmet kórsetý sapasyn arttyramyz. Ony alý úshin lagerler ınfraqurylymdyq, kadrlyq jáne medıtsınalyq talaptarǵa tolyq saı bolýǵa tıis, - dep atap ótti vedomstvo ókilderi.
Lıtsenzııa alý úshin qoıylatyn basty talaptar:
- Jeke ǵımarattyń bolýy nemese keminde 10 jylǵa jalǵa alý kelisimsharty;
- Beınebaqylaý júıesi, dabyl túımesi jáne kásibı kúzet qyzmetiniń bolýy;
- Lager bazasynda lıtsenzııasy bar medıtsınalyq pýnkttiń jumys isteýi;
- Pedagogter men basshy quramnyń biliktiligine qoıylatyn arnaıy talap;
- Balalardy tasymaldaýǵa arnalǵan menshikti avtokóliktiń bolýy.
Bul talaptardyń saqtalýy lıtsenzııa berý kezinde ǵana emes, jumys barysynda da qatań qadaǵalanady. Lıtsenzııasyz qyzmet kórsetken nemese talaptardy buzǵan lagerlerge mol somada aıyppul salynyp, qyzmeti toqtatylýy múmkin. Sonymen qatar barlyq derek Ulttyq bilim berý derekter bazasyna (UBDB) engizilip, tsıfrlyq baqylaý ornatylady.
Zańnamaǵa sáıkes, sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy buzǵany úshin Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly Kodekstiń 425-babynda aıyppul qarastyrylǵan.
– Eger zań buzýshylyq bolyp, biraq adam densaýlyǵyna tikeleı zııan kelmese jeke tulǵalarǵa 20 AEK mólsherinde aıyppul salynady. Laýazymdy tulǵalarǵa, shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine nemese kommertsııalyq emes uıymdarǵa salynatyn aıyppul 160 AEK-ti quraıdy. Orta kásipkerlik ókilderi úshin bul soma 210 AEK bolsa, iri kásipkerlik sýbektileri úshin 1 600 AEK-ke deıin jetedi. Eger zań buzýshylyq adam densaýlyǵyna zııan keltirse, jaza aıtarlyqtaı qataıady. Jeke tulǵalarǵa salynatyn aıyppul 200 AEK-ke deıin ósedi. Laýazymdy tulǵalar men shaǵyn bıznes sýbektilerine 460 AEK, orta bızneske 620 AEK, al iri kásipkerlik sýbektilerine 2 000 AEK mólsherinde aıyppul salynady. Sonymen qatar qosymsha shara retinde ónimderdi tárkileý nemese mekemeniń qyzmetin toqtata turý jazasy qoldanylýy múmkin, - dep eskertedi SEB mamandary.
SEB talaby – temirdeı tártip
Astana qalalyq jáne respýblıkalyq Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentteri bıylǵy maýsymǵa qoıylatyn talaptardy bekitti. Olardyń oryndalýy jarty jylda bir ret tekserilip turady.
– Balalar kúnine keminde 5 ret tamaqtanýǵa tıis. As mázirine mindetti túrde qymyz nemese qyshqyl sút ónimderi enedi. Flotsha makaron sııaqty tez buzylatyn taǵamdarǵa qatań tyıym salynǵan. Sondaı-aq ár balaǵa keminde 4 sharshy metr oryn tıesili bolýy kerek. Al personal arnaıy kıimmen qamtamasyz etilip, ol kún saıyn aýystyrylýy qajet. Qolynda irińdi jarasy nemese kúıigi bar qyzmetker bolsa, jumysqa jiberilmeıdi, - dep tolyqtyrdy vedomstvo ókilderi.
Tsıfrlar sóıleıdi: 2026 jylǵy jospar
2026 jyly respýblıka boıynsha jazǵy demalyspen qamtý kórsetkishi – 3,2 mıllıon bala. Sonymen qatar áleýmettik qoldaý sharalary aıasynda osal sanattaǵy 500 myń bala memleket qamqorlyǵyna alynsa, taǵy 50 myń jetkinshekke «Qazaqstan halqyna» qory tegin joldama beredi.
Infraqurylymdyq damý turǵysynan alǵanda, bıyl el aýmaǵynda 10 000 mektep janyndaǵy lager men 512 shatyrly qalashyq tolyqqandy jumys isteıdi. Buǵan qosa bekitilgen Jol kartasyna sáıkes, 2026 jyldyń sońyna deıin zamanaýı úlgidegi 50 jańa saýyqtyrý ortalyǵy paıdalanýǵa berilmek.
Búgingi tańda naryqtaǵy joldamalardyń ortasha quny – 150 000-220 000 teńge aralyǵynda.
Ata-analarǵa keńes: Balańyzdyń demalysy qaýipsiz bolsyn deseńiz
Ótken jyly ruqsat qaǵazynsyz jumys istegen birneshe lager anyqtalyp, sotqa berilýi baqylaýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenin kórsetti. Sondyqtan mamandar ata-analarǵa balalaryn tek resmı ruqsat qaǵazy bar, Komıtet saıtyndaǵy senimdi tizimge engen lagerlerge ǵana jiberýge keńes beredi.
Balany demalysqa attandyrar aldynda oǵan jeke bas gıgıenasyn saqtaýdy, ózgelerdiń zatyn paıdalanbaýdy túsindirip, densaýlyǵyn dárigerge kórsetip alǵan abzal. Sómkege aýa raıyna saı jyly kıimder men yńǵaıly aıaq kıim salyp, jol azyǵyna tez buzylatyn et, balyq nemese tátti kondıterlik ónimderdi qospaý qajet.
Aıta keteıik, buǵan deıin balalar lagerlerin lıtsenzııalaýdy 2026 jyldyń jazyna deıin tolyq engizý qajettigi máselesin depýtat Nurgúl Taý kótergen bolatyn.
