Balalar arasynda jıi kezdesetin rotavırýs týraly ne bilemiz
NUR-SULTAN. QazAqparat - Rotavırýs balalar arasynda jıi kezdesetin ınfektsııalyq aýrý. Bul balada gastroenterıttiń belgilerin týdyrady jáne eger ony ýaqytynda emdemese, arty qaıǵyly jaǵdaılarǵa ákelýi múmkin. Bul týraly Nur-Sultan qalasyndaǵy kópsalalyq balalar aýrýhanasynyń bólim meńgerýshisi Valentına Novıkova aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat.
Valentına Novıkovanyń aıtýynsha, rotavırýs - bul ishek tranzıtine áser etetin jáne ádette balalarda qatty dıareıa men qusý týdyratyn vırýs. Eger vırýstyń aýyr túri bolsa ol ólimge alyp kelýi múmkin.
«Kópshilik jaǵdaıda rotavırýsty «ishek grıpi» dep ataıdy, alaıdy bul qate pikir. Onyń grıppe eshqandaı qatysy joq. Aýrý kezdeısoq jáne epıdemııalyq indet túrinde de kezdesedi. Onyń oshaǵy balabaqsha, aýrýhanaǵa jatqyzylǵan balalar arasynda, qarttar úılerinde jıi kezdesedi. Aýrýdyń jıiligi maýsymdyq sıpatqa ıe. Qys aılarynda vırýstyń taralýy kúrt artady», - deıdi Valentına Novıkova.
Al atalǵan aýrýhananyń pedıatry Aınur Amanbaevanyń aıtýynsha, rotavırýs - balalar arasynda óte ońaı jáne tez taralatyn vırýs túri.
«Vırýs aýyz qýysynyń fekaldy túri, ıaǵnı vırýs balanyń nájisinde kezdesedi jáne ol jeke gıgıena talaptaryn saqtamaý saldarynan da juǵýy múmkin. Sonymen qatar ınfektsııa juqtyrǵan adammen tyǵyz baılanysta aerogendik jolmen berilýi múmkin. Rotavırýs vırıondary qorshaǵan ortada jaqsy saqtalady, sonymen qatar tómen temperatýraǵa jaqsy tózedi. Rotavırýsqa qarsy bakterııalyq jáne parazıttik agentterdi joıý úshin jetkilikti dep sanalatyn sanıtarlyq sharalar statıstıkalyq turǵydan tıimsiz bolady», - deıdi A.Amanbaeva.
Rotavırýstyń A túri dúnıejúzi elderinde keń taralǵan. Jyl saıyn vırýs belgileriniń 25 mln-ǵa jýyq jaǵdaıy tirkeledi, onyń 600-900 myńy osy dertten kóz jumyp jatady.
Pedıatr Inna Kalakpasovanyń sózine qaraǵanda, bul vırýs atsıkldik sıpatqa ıe. Birinshi tsıkl ınkýbatsııalyq kezeń (1-5 kún), jedel kezeń (3-7 kún, aýrýdyń aýyr aǵymynda — 7 kúnnen astam) jáne saýyǵý kezeńi (4-7 kún) dep bólinedi.
«Rotavırýstyq ınfektsııanyń basty belgileri - qusý, dene qyzýynyń kóterilýi, dıareıa, nájis túsiniń ózgerýi. Sonymen qatar, murynnyń bitelýi, tamaqtyń qyzarýy, jutylý kezinde aýyrsyný paıda bolady. Jedel aýrý belgiler kezinde tábet tómendep, kúsh joǵaltý jaǵdaıy baıqalady. Ony resmı emes «ishek tumaýy» dep te atap jatady», - deıdi Inna Kalakpasova.
Dáriger mamandardyń aıtýynsha balalar arasynda jıi kezdesetin vırýsty der kezinde anyqtap, durys emdeý qajet. Bul múmkin bolatyn qaıǵyla jaǵdaılardy aldyn alady.
«Jalpy bul vırýstan emdeýdiń negizgi maqsaty - ınfektsııanyń aǵzaǵa áser etý nátıjelerimen kúresý. Eń aldymen emdeýde regıdratatsııalyq terapııa qoldanylady, sorbentterdi qabyldaý taǵaıyndalýy múmkin (belsendirilgen kómir, dıoktaedrlik smektıt). Jetkilikti aýyr jaǵdaılarda suıyqtyqty kóktamyr ishine nemese nazogastraldy zond arqyly engizý, elektrolıtter men qandaǵy qantty baqylaý arqyly aýrýhanaǵa jatqyzý qajet. Antıbıotıkterdi qoldaný usynylmaıdy. Belsendi rotavırýstyq ınfektsııamen kúresý úshin tıimdi vırýsqa qarsy preparattar joq», - dep tolyqtyrdy Valentına Novıkova.
Nur-Sultan qalasyndaǵy kópsalalyq balalar aýrýhanasy mamandary rotavırýsty emdeýde naýqastyń tamaqtaný rejmin qadaǵalaý mańyzdylyǵyn erekshe atap ótti.
Naýqastyń as mázirinen aşy, maıly, tátti (jemis shyryndaryn qosa), sondaı-aq sút ónimderin (nárestelerdi tamaqtandyrý kezinde emshek sútinen basqa), quramynda kofeın bar taǵamdardy, soda, tsıtrýs jemisteri men jelatındi alyp tastaý usynylady. Jaqsy qunarly tamaq pen suıyqtyń vırýstyń asqynýyn aldyn alady jáne aǵzada qajetti ımmýnıtettiń túzilýine múmkindik beredi.
