Bala tárbıesinde jol beriletin 10 qatelik
ASTANA. QazAqparat - Balany tárbıeleý barysynda ata-analar mynandaı qatelikterge boı aldyrady, dep jazady anabol.kz.
Bala tárbıesindegi eskeretin jaǵdaıattar:
1. «Sen ul (qyz) bala bolyp ómirge kelseń, qandaı jaqsy bolar edi?!» Bul sózderdi aıtyp, balalardyń jynystyq aıyrmashylyǵyna qatysty syn aıtý balany jastaıynan jasytyp jiberedi.
2. «Oıyndy qoıyp, kitap oqy, sabaǵyńdy qara». Oıyn oınaý balanyń tabıǵı qasıeti. Bala oınaý barysynda kóptegen zattardy tanyp, tájirıbege ıe bolady. Mundaı sózder balanyń belsendiligine yqpal jasaıdy. Sondyqtan, ata-analar ózderiniń kózqarastaryn balaǵa kúshpen tańýǵa bolmaıdy nemese ol sózderdi basqasha jolmen jetkizý kerek.
3. «Áli kishkentaısyń, bul qolyńnan kelmeıdi». Balalardyń aqaýsyz ósip-jetilýin qadaǵalaý kerek, biraq, ony shamadan asyryp jiberý keri áser beredi. Keıde balanyń jas shamasyna qaraı jumystardy ózderiniń isteýine dem berip, yntalandyryp otyrý qajet.
4. «Sátsizdikke ushyraýǵa bolmaıdy». Kishkentaı bala túgili, úlken adamdardyń ózi ár ýaqytta sátsizdik pen jeńiliske ushyrap otyrady. Sondyqtan, balaǵa artyqsha talap qoıyp, onyń istegen árbir jumysynan tabysty nátıje kútý qate bolady. Ol balanyń ósýine keri áserin tıgizedi.
5. Ol isti qaıtalaýyńa bolmaıdy. Bala árqashan balalyǵyn isteıdi. Qate jasaǵanyn nemese sátsiz istegen jumysyn balalarynyń ekinshi qaıtara jasaýyna jol bermeý qate kózqaras. Bul balalardyń tájirıbe jınap, synaq jasap, ózderiniń táýelsiz oılaý qabiletterin jetildirýine kedergi jasaıdy.
6. «Úlkenderdiń sharýasyna aralaspaı, oıynyńdy oına» dep dúrse qoıa berý. Balalar men úlken adamdar arasynda shekara qalyptastyryp, kóńiline qaıa túsirý balanyń eseıe kele árqandaı kezde qol qýsyryp qarap turatyn ıkemsizdigin týdyrýy múmkin.
7. Ol balamen oınaýyńa bolmaıdy. Óz balasyn basqalarmen únemi salystyra sóıleý onyń ishki áleminde qorashsyný ıdeıasyn paıda qylýy múmkin. Bul balanyń erjetkende qoǵamdyq qarym-qatynas ornatýyna zor yqpal jasaıdy.
8. Aıtqanymdy eki etpeı oryndaısyń. Óz kózqarastary men buıryqtaryn balaǵa zorlap tańý bala boıyna ózgeniń sózinen asa almaıtyn jasyq minez qalyptastyrýy múmkin. Ol keıin derbes oılana almaıtyn bolyp qalady.
9. Jylap, qıǵylyq salma. Bala ata-ananyń qorǵaýy men aıalaýyn qajet etedi. Bala jylaǵan kezde anasy men ákesiniń ursýy ýaqyt óte kele psıhologııalyq aqaý túsirýi múmkin.
10. «Seni dúnıege ákelgenime ókinemin». Keıbir ákeler men shesheler balalaryna osy sózdi aıtý arqyly oǵan tárbıe bermekshi bolady. Biraq, bul sózder balanyń tirshilik etý qunyn joıyp, janyn jasytyp, aýyr soqqyǵa ushyratady. Sondyqtan, balanyń janyna kirbiń túsirer mundaı sózderdi aıtpaǵan durys.
