Baký men Erevan arasyndaǵy beıbitshilik kelisimi qaı kezeńde
ASTANA. KAZINFORM — Sońǵy bir jylda Ázerbaıjan men Armenııa arasyndaǵy saıası dıalog aıtarlyqtaı qarqyn aldy. Alaıda beıbitshilik kelisimine qol qoıý rásimi áli alda. Resmı túrde qos tarap negizgi erejelerdi kelisip qoıǵanymen, qujattyń zańdyq kúshine enýi saıası sheshimderge, ásirese Armenııanyń ishki saıasatyna tikeleı baılanysty bolyp tur.
Qol qoıylmaǵan beıbitshilikke kelisim
13 aqpanda Mıýnhen qaýipsizdik konferentsııasy aıasynda Ázerbaıjan Prezıdenti Ilham Álıev otandyq telearnalarǵa bergen suhbatynda Bakýda beıbitshilik ornady dep esepteıtinin málimdedi.
Onyń aıtýynsha, kelisimder maquldanyp, qujat parafırlengennen keıin is-júzinde beıbit qarym-qatynas ornaǵan.
Al resmı qol qoıý úshin Armenııa Konstıtýtsııasyna ózgerister engizilip, Baký aýmaqtyq talap retinde qarastyratyn tarmaqtar joıylýy tıis.
Ázerbaıjan tarapy óz ustanymyn ashyq bildirdi. Kelisimniń saıası negizi daıyn, kelissózder kezeńi aıaqtaldy, endigi kezek Erevan bıliginiń ishki quqyqtyq sheshimderinde.
Erevannyń ustanymy qandaı?
Armenııa Premer-mınıstri Nıkol Pashınıan Ázerbaıjanmen beıbit kelisimge qol qoıý 2026 jylǵy 7 maýsymǵa josparlanǵan parlamenttik saılaýǵa deıingi basty basymdyqtyń biri ekenin rastady. Onyń aıtýynsha, qujat mátini ótken jyldyń kókteminde daıyn bolǵanymen, naqty ýaqytyna qatysty talqylaýlar áli de jalǵasyp jatyr.
Qazirgi tańda qos tarapta da saıası erik-jiger bar dep aıtýǵa negiz bar, biraq kelissózderge qoıý merzimi áli belgisiz.
Kelissózder serpini
Eki el basshylarynyń sońǵy bir jyldaǵy tikeleı baılanystary dıalogtyń turaqty arnaǵa túskenin kórsetedi. 3 aqpanda Abý-Dabıde ótken keńeıtilgen kezdesý 2025 jyldyń jazynan bastalǵan dıplomatııalyq belsendiliktiń zańdy jalǵasy boldy.
Esterińizge sala keteıik, sol kezde AQSh-tyń araaǵaıyndyǵymen beıbitshilik kelisiminiń jobasy alǵash ret jarııalanǵan edi.
Kúz kezinde bul másele eýropalyq forýmdardan bastap, Azııa men Taıaý Shyǵystaǵy halyqaralyq alańdarda talqylandy. Taraptar shekarany mejeleý, kommýnıkatsııalardy qalpyna keltirý jáne ınfraqurylymdyq jobalardy iske qosý sııaqty máselelerge nazar aýdardy.
Bul protsestegi mańyzdy oqıǵa — Vashıngtondaǵy sammıt. Donald Tramptyń qatysýymen parafırlengen qujat ózara egemendik pen aýmaqtyq tutastyqty tanýdy, aýmaqtyq talaptardan bas tartýdy jáne shekarany bólý tetikterin bekitedi. Sondaı-aq, Ázerbaıjan men Nahchyvan arasyndaǵy kólik dálizin qamtıtyn arnaıy bólim de bar.
Ekonomıka — beıbitshilik kepili
Saıası dıalogpen qatar, Baký ekonomıkalyq jáne ınfraqurylymdyq jobalarǵa basa mán berip otyr. Ázerbaıjan Shyǵys pen Batysty baılanystyratyn negizgi torapqa aınalýdy kózdep, aımaqtyq kólik baǵyttary men energetıkalyq jobalardy belsendi damytyp jatyr.
Sarapshylardyń pikirinshe, aımaqtaǵy ekonomıkalyq múddeler neǵurlym tyǵyz bolsa, qaqtyǵysqa oryn soǵurlym az qalady. Ońtústik Kavkaz arqyly ótetin joldar tek logıstıkalyq joba emes, uzaq merzimdi turaqty kommýnıkatsııa quraly retinde qarastyrylyp otyr.
Saıasat pen qoǵam
Eki jaq halyqtary arasyndaǵy tatýlyqtyń belgileri de baıqala bastady. Máselen Astanada ótken Silk Way Star halyqaralyq vokaldyq baıqaýynda ázerbaıjandyq ánshi Samıra Efendı armenııalyq qatysýshy Saro Gevorgıanǵa eń joǵary upaı berip, sahnada qushaqtaýy kópshiliktiń nazaryn aýdardy.
BBC-diń jazýynsha, mundaı qadamdardyń mańyzy zor, máni tereń. Bul uzaqqa sozylǵan qarýly qaqtyǵysqa qarapaıym halyq ta núkte qoıǵysy keletinin bildiredi. Al ázerbaıjandyq ánshiniń sózinshe, ol qatań synǵa ushyraýy múmkin ekenin túsinse de, dıalogke qadam jasaýdy jón sanaǵan.
Bul oqıǵanyń Qazaqstan sııaqty beıtarap alańda oryn alýy — elimizdiń mádenı-gýmanıtarlyq dıalog ortalyǵyna aınalyp kele jatqanyn taǵy bir márte dáleldedi.
Kelesi qadam qandaı?
Búginde Baký men Erevan arasyndaǵy beıbitshilik kelisimi dıplomatııalyq márege jetti. Qujat mátini daıyn, negizgi prıntsıpter maquldanǵan. Endigi basty kedergi — kelissózder protsesi emes, Armenııanyń ishki saıası-quqyqtyq jaǵdaıy.
Sondyqtan qazirgi basty suraq «kelisim bola ma?» emes, «ol qashan qol qoıylady?» degenge saıady.
Aıta keteıik, buǵan deıin Ázerbaıjan Prezıdenti men Armenııa Premer-mınıstri «Adamzat baýyrlastyǵy úshin» Zaıd syılyǵymen marapattalǵan bolatyn.
Baký men Erevan arasyndaǵy ýaǵdalastyq Qazaqstanǵa qalaı áser etetini jaıly sarapshylardyń pikirin jazǵan edik.