BABALAR SÓZІ: Shiderli, Óleńti, Aq kól ataýynyń tarıhy
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty.
Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy. «Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanady.
***
Este joq eski zamanda Asan qaıǵy degen adam bolǵany bárimizge málim. Asan qaıǵy jaıly qonys izdep elinen ketken eken.
Jer-jerdi aralap kele jatyp, bir arnasy keń, jaıylyp jatqan ózenge keledi. Ózen aınalasyna qarap turyp: «Paı shirkin-aı, bul jerde shiderlengen at semiretin jer eken, biraq adamdaryna aramzalyq ep bolady eken», - dep ary júrip ketedi. Qaıǵy bul ózenge Shiderli dep at qoıady.
Ary kele jatyp taǵy da bir ózenge jetedi. «Sýy men shóbiniń shýlap, óleńdetip turǵanyn qarashy, biraq eli bosqa sóz sóılep, ósekshil, buzyq el bolady eken, - deıdi de, - shóp-sýy óleńdetip tur ǵoı, bul ózenniń aty «Óleńti» bolsyn», - dep ary qaraı kete beripti. Qazir ol jerde «Óleńti» sovhozy bar.
«Óleńti» - qazir úlken sovhoz. Mal jáne egin sharýashylyǵymen aınalysady.
Asan qaıǵy osymen toqtamaı ary qaraı ketipti. Osy Óleńti men Shiderliniń sýlarynyń aıaǵy úshinshi bir kólge quıylady eken. Asan júre-júre sol kólge de jetipti. Kólge qarap turyp: «Sýynyń qardaı appaq, tap-tazasyn-aı, biraq ta aınalasynda shóbi azdaý eken», - depti. Sóıtip, bul kólge «Aq kól» dep at qoıypty.
Bul úsh kól bar aımaqqa Isabek, Isaq degenniń tuqymy toqtap, oryn alypty.
