BABALAR SÓZІ: «Shaıtan kópir» ataýynyń shyǵýy týraly ańyz
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty.
Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy. «Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanady.
***
Erte zamanda el bıleýshi han bolǵan eken. Ol tek óz aıtqanymen, óz bilgenimen júredi eken. Sodan ol bir kúni kezinde mola bolǵan jerdi joıyp jiberedi. Sol molanyń janynda aýyldy ekige bólgen kól bar eken.
Han sol mola bolǵan jerge el qondyryp, egin ekpekshi bolady. Eldiń moldalary, dindarlary ol jerge kóshpeýin, tıispeýin ótinedi. Biraq han óz aıtqanynan qaıtpaıdy. Sodan ol kólge úlken kópir saldyrady. Kún batqan soń, kesh qaraıyp qalǵan kez bolatyn. Ol ózi saldyrǵan kópirden ótip, arǵy betti kórmekshi bolady. Kópirden ótip, jumysyna yrza bolyp, el kóshpekshi bolǵan jerdi kórip qaıtady. Erteńinde ertemen tursa hannyń aýzy bir jaǵyna qaraı qısaıyp ketken eken. Buny kórip han da, qara halyq ta qorqyp, tań qalady. Ol aýyl moldalarynan jón suraıdy Sonda moldalar buny kórip, jaǵalaryn ustap, tań qalysady. Aýyl ımamy hanǵa:
-Sen ata-babalarymyzdyń jerin aıaqqa bastyń, olardyń árýaqtaryn qorladyń. Kıeli jerdiń mazasyn aldyń. Sodan arýaqtar sý betine, jer betine shyǵyp júrgen. Sen kópirden ótkende, saǵan jasaǵan arýaq nemese shaıtandardyń isi bul, - dep aıtady.
Sodan bul kópir «Shaıtan kópir» dep atalyp ketken. Sol aýyl da «Shaıtan kópir» aýyly dep atalyp keledi. Kópir osy kezge deıin saqtalǵan. Biraq mola bolǵan jer aýyl emes, zırat ornyna aınalǵan. Alaıda adamdar kesh batsa, sol kópirden ótýge, janyna jolaýǵa qorqady.
