BABALAR SÓZІ: Mańǵystaý jerindegi Masat ata ańyzy
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty. Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy. «Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha, Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanady.
***
Ertede elin daý men jaýdan qorǵaı, jerdiń shetinde, jeldiń ótinde, tulǵasyna batyrlyǵy, batyrlyǵyna parasaty jarasqan Masat degen adam ómir súripti. Onyń taǵy bir qasıeti-oǵan atqan oq, shapqan qylysh ótpeıdi eken. Ony alam dep kelgen talaı jaýdyń meseli qaıtyp, dińkesi qurıdy. Sonan keıin olar ár túrli aıla, san qıly sharǵy oılaıdy. Aqyry, Masattyń jaýyngerlikte qolǵa túsken jap-jas toqalyna jol tabady. Sol toqalmen jaýdyń jansyzy áýes bolady. Oǵan jas toqal Masattyń osal tusyn aıtyp qoıady. Sóıtse, Masat tań namazyna uıyp otyrǵan kezde onyń alpys eki tamyry ıip, tula boıy pendelik qalypqa túsip, býsanyp ketetin kórinedi. Tipti, ol namaz kezinde Masat meken etetin qara tas balanyń eńbegindeı bolyp, bylqyldap jatady eken. Sonan soń álgi jansyz Masattyń osy osal tusyn paıdala¬nyp, tań namazy kezinde onyń basyn shaýyp túsiredi. Sol kez¬de aldyna domalap túsken basyn Masat jerge túspesten etegine salyp alyp, jas balanyń eńbegindeı bolyp bylqyldap erip jatqan kók tastyń ústimen júgirgen eken deıdi. Onyń sońynan bul sumdyqty kórip turǵan Masattyń qulyndy bıesi de kisinep ilese jóneledi. Masat tutasyp jatqan kók tastyń jıegine jete bergende áldeqandaı bir qudiret kúshimen aspan kúńirenip, qara jer qaq aırylady da, oǵan etegine basyn salǵan qalpy aldymen Masat, sońynan bıesi kirip ketedi. Osy ańyzdyń kórinisi kúni búgin kók tasty alandaıdyń ústinde sarnap jatyr. Alshańdap attap basqan Masattyń da, qulyndy bıeniń de izderi, shashyraǵan qyp-qyzyl qannyń daqtaryna deıin sol qalpynda saqtalǵan. Tipti sol sumdyq oqıǵa kúni keshe ǵana bolǵandaı. Sonan el jańaǵy jerdi «Masat ata» dep atap ketedi.
