BABALAR SÓZІ: Qutty qonys qalaı «Baıanaýyl» atandy?
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty. Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy.
«Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha, Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanady.
***
(І nusqa)
Sonaý erte zamanda osy tóńirekti eki qaýym el meken etipti. Kúnderdiń kúninde olar ári qunarly, ári shuraıly jerdi kórip, «men alam da, men alam» desip talasqa túsedi. Oqıǵanyń arty daýǵa aınalyp, eki el jaýlasa bastaıdy.
Sol eldiń birinde kóptiń qurmetine bólengen aq jaýlyqty Ana ómir súripti. Aqyldylyǵyn, danalyǵyn syılaǵan el jurty ony Baı Ana dep atapty. Eki aýyldyń ıgi jaqsylary bas qosqan kezde Baı Ana kelip usynys jasaǵan eken deıdi:
-Birlik bitimnen týyndaıdy, daý mámilege kelmese, damaıǵa ulasady, jaıaý jarys jasańdar, balýan kúres qylyńdar, jamby tigip atyńdar. Jer jeńgendiki!
Eki jaq osyǵan bátýalasyp, aıtqanyn oryndasa da, teń túse beripti. Jaıaý jarys, balýan kúres, jamby atýdan birin-biri jeńe almapty.
Kóp kúnder ótedi. Kópshilik qaljyrap, sharshaıdy. Taǵy da keńes qylady. Aqyry, Baı Ananyń aldyna kelip:
-Ýa, Baı Ana! Egiz jatqan eki el edik. Jer daýynyń jeter shetin tappadyq. Bizdiń baılam mynaý. Osy jerge óziń qonystan. Bul seniń - Baı Ananyń aýyly bolsyn, - depti. Sóıtip, Baı Ana osy ólkege ornalasypty. Sodan beri kópshilik bul jerdi Baı Ana aýyly - «Baıanaýyl» dep atap ketipti.
