BABALAR SÓZІ: Káritaý qalaı Ereımentaý ataldy?
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty. Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy.
«Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha, Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanady.
***
Sonaý erte zamanda «Aqtaban shubyryndy» kezinde qanjyǵaly degen el Syrdyń boıyn mekendegen eken. Biraq jaýgershiliktiń ártúrli aýyrtpalyǵynyń áserinen mal men janǵa qolaıly jer izdep sary dalany betke ala kóshedi. Kósh júre-júre Arqanyń aıtýly kókshalǵyndy taýly aımaǵyna kelip, at basyn tirepti. Bir tasty taýdyń basyna shyǵyp baıqasa, tastary ystyq eken. Sonan bul taýdy «Kúnshalpyn» dep ataıdy.
Kelesi bir taýdyń betkeıin aralap júrse iri-iri ár jerde jatqan tastardy kóredi. Bul taýdyń atyn «Sandyqtas» dep ataıdy. Kúnderdiń bir kúninde jońǵarlar oıda-joqta shabýyl jasapty. Belgili batyr Bógenbaı bir top sarbazdarymen jońǵarlarǵa qarsy shyǵady. Jekpe-jek saıysy bolyp, jaýdyń batyryn naızamen shanshyp túsirgen Bógenbaı jeńiske jetedi. Qalmaq batyrynyń mingen aty tulpar bolsa kerek. Bógenbaı qashqan jaýdy túre qýyp tastap, jańaǵy atty bir jigitke izdetipti.
Arada birneshe kún ótkende álgi jigit kúreń atty Káritaý degen jerden taýyp, jetekke alyp aýylǵa keledi. Suraǵandarǵa atty «erimen tabyldy» dep jaýap berip otyrady. Osydan jańaǵy Káritaý Erimen taý, keıin kele «Ereımentaý» atalyp ketken eken.
