BABALAR SÓZІ: Batyrlyqqa syn
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty. Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy. «Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha, Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanyp otyrady. ***
Kenesary han Uly júz úısinnen qol jınamaqshy bolady. Jasy ulǵaıyp qalǵanyna qaramaı, Bóltirik sheshen de jınap bereıin degen eken. «Ne deısiń, Bóltirik batyr saýyn aıtypty, qol jınap jatyr, Kenesary hanǵa qosylmaqshy eken»,- degen habar shyǵady. Sodan Qarataý, Shý Talas óńirindegi Ystyaǵaıyndardan at jalyn tartyp miner azamattar atqa qonady. Qosynda myńbasy bolyp Bóltirik batyr ózi bastap barǵan. Kenesary han «Bóltirikti el batyr deıdi, men muny synap kóreıin» degen eken. El kóremiz, jer kóremiz degen jeleýmen Bóltirik sheshendi ertip, han Kene úsh kisimen jol saparǵa shyqqanda, jolda molaǵa jasyrynyp qalý úshin óziniń jansyzyn jibergen eken. Kún sýytyp, qar borap turady. Tún qarańǵy. Sýyt júrip kele jatqan jolaýshylar bir eski qorymǵa kez keledi. Birazyraq damyldan keıin ot jaǵyp, jylynyp alalyq dep uıǵarady.
Bir atqosshy attardy jaıǵap, ekinshisi as-sý qamyna kirisip, úshinshisi otyn jınaýǵa jóneledi. Qyltany joq qazaqtyń keń dalasynda qýraı men synyq shybyq qaıdan tabylsyn. Álgi jigit mola ishin aralap ketedi de, qorqyp, izinshe qaıtyp keledi.
Ekinshisi de barýǵa júreksinedi. Sonda namysqa shydamaǵan Bóltirik batyr:
- Áı, týa shókkir! - dep baryp eski qorym ishinen aǵashtardy jınaı bastaıdy. Sonda álgi han Keneniń jansyzy:
-Eı, Bóltirik! Tirligimde tynyshtyq bermep ediń, eń bolmasa kórde jatqanda tynyshtyq bermeısiń be? - dep daýys beredi. Sonda Bóltirik batyr, búlk etpesten otyn jınap júrip:
- Imanyń salamat bolǵyr. Kórińde tynysh jat! Aǵash bolmasa, otyn ornyna súıegińdi jaǵýǵa týra keledi. Tiriniń tirligi bar, - degen eken. Bóltirik otyn jınap ketken soń kórden Kenesarynyń jansyzy shyǵyp keledi. Keıin otqa jylynyp, jan shaqyrǵan soń, ońasha alyp shyǵyp álgi adamnan Kenesary surapty deıdi: «Qalaı boldy?» - dep.
- Men dybys bergen kezde búlk etpesten batyl jaýap qaıyrdy, - degende:
- Já, boldy, bul shynynda da batyr eken, - degen eken han Kene.
