BABALAR SÓZІ: Aǵybaı batyrdyń Qunanbaıdy sózden jeńýi
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» halyqaralyq aqparattyq agenttigi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2015 jyly Qazaq handyǵy qurylýynyń 550 jyldyǵyn ótkizý týraly bastamasyna oraı «Qazaq handyǵyna 550 jyl» atty arnaıy jobany iske qosty. Bul joba aıasynda «Babalar sózi», «Qazaq handary», «Ejelgi qalalar tarıhy», «Halyq qazynasy» qatarly jańa aıdarlar ashyldy. «Babalar sózi» aıdary negizine «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda shyqqan 100 tomdyq aýyz ádebıetiniń jyr-tolǵaýlary, qıssa-dastandar, sóz ustaǵan sheshender men bılerimizden qalǵan naqyldar, tarıhı jádigerler alyndy. «Qazaq handary» aıdarynda tarıhymyzda eline qorǵan bolǵan handardyń ómiri týraly derekter beriledi. Al «Ejelgi qalalar tarıhy» aıdaryna qazaq dalasyndaǵy órkenıettiń ordasy bolǵan kóne qalalardyń tarıhy týraly jazbalar jarııalanady. «Halyq qazynasy» aıdary boıynsha, Qazaqstandaǵy tarıhı, mádenı eskertkishter, qazaq halqynyń salt-dástúrleri, qolóner, qarý-jaraqtary týraly maǵlumattar berilmek. Joba materıaldary qazaq tilinde (qazaqsha jáne tóte jazýmen) agenttik saıtynda jarııalanyp otyrady.
***
Aǵybaıdyń beıiti qazirgi Jezqazǵan oblysy Aqadyr aýdanynda. 1861 jylǵy jazda, Baıanaýyl aýylynda Aq kelin kóliniń jaǵasynda otyrǵan Shormannyń Musasy degen zasedateldiń úıine Aǵybaı batyr keledi. Ol úıde Qunanbaı Óskenbaev degen Qarqaraly dýanynyń aǵa sultany otyr eken. Qunanbaı Aǵybaıdy buryn kórmegen eken, tek atyn ǵana estigen. Qarapaıym kıingen Aǵybaıdy kórip, Musa Shormanulyna: «Myna batyryń kim?» - depti. Sonda Musa myrza: «Bul kisi ózimizdiń, aǵaı, kim ekenin ózi aıtar», - deıdi.
Sonda Aǵybaı ótkir kózin Qunanbaıǵa qadap:
Toqyraıyp otyryp, Tústi me kóziń totyǵa? Tondy kisi sorly ma? Jónin taýyp sóıleseń, Kim kónbeıdi joldyǵa? Táńirim kalap, jarqynym, Basyńa baqyt qondy ma? Basyńa baqyt qonǵan soń, Tákápparlyq ishińe toldy ma? Alym edi ǵazázil, ákápparlyq qylam dep, Aqyry onyń ońdy ma? - depti.
Muny estigen Qunanbaı ornynan ushyp turyp, Aǵybaı batyrǵa:
Assalaýmaǵaleıkým, qolyńdy ber, aǵajan, Bir sózińiz bir sózben asyp ketti shamadan. Áser etti sózińiz ketpesteı qolym jaǵadan, Qolyńdy ber, ótinish, laj joq basqa tobadan, - dep Aǵybaıdyń qolyn alyp, keshirim suraǵan eken.
