BAÁ Irannyń áýeden shabýyl jasaǵanyn habarlady

Birikken Arab Ámirlikteri Irandy elge zymyran jáne drondarmen shabýyl jasady, shyǵystaǵy Fýdjeıra ámirligindegi munaı óńdeý zaýytyn órtedi jáne Úndistannyń úsh azamatyn jaraqattady dep aıyptady.

Dúısenbidegi shabýyldar Iran men AQSh 8 sáýirde atysty toqtatý týraly kelisimge kelgennen beri BAÁ-ge jasalǵan alǵashqy shabýyl boldy.

BAÁ Qorǵanys mınıstrliginiń málimdeýinshe, áýe qorǵanys júıeleri kúndiz Irannan ushyrylǵan 12 ballıstıkalyq zymyran, úsh qanatty zymyran jáne tórt dronǵa toıtarys berdi.

- Irannyń Birikken Arab Ámirlikterine shabýyldary bastalǵaly áýe qorǵanys júıeleri barlyǵy 549 ballıstıkalyq zymyran, 29 qanatty zymyran jáne 2260 ushqyshsyz ushý apparatyn qaǵyp túsirdi. Osylaısha, túrli ult ókilderinen turatyn jaraqat alǵandardyń jalpy sany 227 adamǵa jetken. Qaza tapqandar sany 3 adam, onyń ishinde qarýly kúshterde qyzmet etken bir marokkolyq azamat bar, al qaza tapqan beıbit turǵyndardyń jalpy sany 10-ǵa jetti, - delingen vedomstvo málimdemesinde.

Málimdemede sondaı-aq BAÁ kez kelgen qaýip-qaterge qarsy turýǵa tolyq daıyn ekeni jáne eldiń qaýipsizdigine nuqsan keltirýge baǵyttalǵan kez kelgen nársege batyl qarsy turatyny aıtylǵan.

Tegeran qatysy baryn joqqa shyǵardy

Alaıda Iran BAÁ-niń aıyptaýlaryn joqqa shyǵardy.

IRIB memlekettik telekompanııasy áskerı derekkózge silteme jasaı otyryp Irannyń «munaı nysandaryna aldyn ala josparlanǵan shabýyly bolmaǵanyn» habarlady. Derekkóz bul oqıǵany «Ormýz buǵazynyń tyıym salynǵan sý joldary arqyly kemelerdiń zańsyz tranzıtine jol ashýǵa baǵyttalǵan AQSh áskerı avantıýrızmimen» baılanystyrdy.

Bul oqıǵalar AQSh prezıdenti Donald Tramptyń AQSh pen Izraıldiń 28 aqpanda Iranǵa qarsy soǵysy bastalǵannan beri negizinen jabyq bolǵan Ormýz buǵazy arqyly turyp qalǵan tankerlerdi alyp júrý úshin jańa operatsııa bastaǵannan keıin boldy.

Irannyń Birikken áskerı qolbasshylyǵy saýda kemelerin AQSh usynysyn qabyldamaý týraly eskertip, amerıkalyq kúshterdiń «Ormýz buǵazyna jaqyndap, oǵan kirýge tyrysqan jaǵdaıda shabýylǵa ushyraıtynyn» málimdedi.

Halyqaralyq reaktsııa

Saýd Arabııasy, Qatar, Kýveıt, Bahreın jáne Iordanııa shabýyldardy aıyptap, olardy «aımaqtyń qaýipsizdigi men turaqtylyǵyna qaýip tóndiretin qaýipti eskalatsııa» dep sanaıtynyn atap ótti.

- Kýveıt memleketi tarapynan baýyrlas Birikken Arab Ámirlikterin jáne BAÁ-niń onyń qaýipsizdigin, turaqtylyǵyn jáne egemendigin saqtaý úshin qabyldaǵan barlyq sharalaryn tolyq qoldaımyz, - delingen Kýveıt Syrtqy ister mınıstrliginiń málimdemesinde.

Eýrokomıssııanyń tóraǵasy Ýrsýla fon der Lıaıen shabýyldardy aıyptap, BAÁ prezıdenti men halqymen tolyq nıettestigin bildirdi.

- Bul shabýyldar qabyldanbaıdy jáne olar – egemendik pen halyqaralyq quqyqty aıqyn buzý. Aımaqtyq qaýipsizdiktiń Eýropa úshin tikeleı saldary bar, - dep jazdy ol X-te.

Ulybrıtanııa premer-mınıstri Kır Starmer de shabýyldardy aıyptap, Irandy odan ári ýshyǵýdyń aldyn alý úshin kelissóz júrgizýge shaqyrdy.

- Biz BAÁ-men yntymaqtastyqtamyz jáne Parsy shyǵanaǵyndaǵy seriktesterimizdiń qorǵanysyn qoldaýdy jalǵastyramyz. Bul shıelenisti toqtatý kerek. Iran Taıaý Shyǵystaǵy atysty toqtatý rejıminiń saqtalýyn jáne uzaq merzimdi dıplomatııalyq sheshimge qol jetkizilýin qamtamasyz etý úshin kelissózge belsendi túrde qatysýy kerek, - dedi ol.

Munaı naryǵy

Dúısenbide álemdik munaı baǵasynyń negizgi etalony – Brent munaıynyń baǵasy Ormýz buǵazy aınalasyndaǵy shıelenistiń kúrt ýshyǵýy aıasynda shamamen 6 paıyzǵa ósip, barreline 114,44 dollarǵa jetti.

Seısenbi kúni tańerteń Brent munaıynyń fıýchersteri azdap tómendep, 113,54 dollar deńgeıinde saýdalandy.

- Munaı ınfraqurylymyna odan ári zııan kelý qaýpi jáne Ormýz buǵazynyń Tramp ákimshiligi belgilegen merzimnen tys jabylý múmkindigin eskere otyryp, naryq munaı baǵasyn tym joǵarylatyp otyr, - dep málimdedi Sparta kompanııasynyń munaı naryǵyn aǵa taldaýshysy Djýn Go.

Eske salsaq, ótken aptada BAÁ Azamattyq avıatsııasynyń bas basqarmasy Birikken Arab Ámirlikteriniń áýe keńistiginde aeronavıgatsııanyń tolyq qalpyna keltirilgenin jáne ýaqytsha saqtyq sharalarynyń joıylǵanyn jarııalady.