BAÁ asteroıdtardy zertteıtin ǵarysh apparatyn jasap jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Birikken Arab Ámirlikterinde asteroıdtar beldeýin zertteýge arnalǵan ǵarysh zondy men elektr qozǵaltqysh júıesiniń tehnologııalary ázirlenip jatyr. Ǵarysh mıssııasyn 2028 jyly iske qosý josparlanǵan, dep habarlaıdy BelTA.
Jobany Abý-Dabıdiń ozyq tehnologııalardy zertteý keńesine (ATRC) qarasty Tehnologııalyq ınnovatsııalar ınstıtýty (TII) júzege asyryp jatyr.
WAM agenttiginiń málimetinshe, ınstıtýt ozyq ǵarysh tehnologııalaryn ázirleýdi, arnaıy synaq keshenderin qurýdy jáne jergilikti ǵalymdar men ınjenerlerdi daıarlaýdy qamtıtyn zertteý ınfraqurylymyn qalyptastyryp jatyr.
Jobanyń negizgi baǵyttarynyń biri — ǵarysh zondyn jasaý. Apparatty Abý-Dabıde BAÁ Ǵarysh agenttigi jáne ǵylymı-tehnologııalyq seriktestermen birlesip jobalaý, qurastyrý jáne synaqtan ótkizý kózdelgen.
Zond asteroıdtar beldeýine baǵyt alatyn MBR Explorer ǵarysh kemesiniń bortyna ornalastyrylady.
Ǵarysh kemesi 269 ıÝstıtsııa asteroıdyna jetkennen keıin zond negizgi apparattan bólinip, aspan denesin jaqyn qashyqtyqtan baqylap, onyń betki qabatyn sýretke túsiredi.
Mıssııanyń basty nysanasy — ıÝstıtsııa asteroıdy. Onyń erekshe qyzyl túsi Mars pen ıÝpıter orbıtalarynyń arǵy jaǵynda jıi kezdesetin materıaldardyń bar ekenin ańǵartady. Eger asteroıd Kún júıesiniń syrtqy aımaqtarynan kelgen bolsa, onda ol júıeniń bastapqy damý kezeńi men sýdyń paıda bolý tarıhyna qatysty mańyzdy derekterdi saqtaýy múmkin.
Zertteý nátıjesinde ǵalymdar asteroıdtyń qasıetteri men quramyn da anyqtaýǵa múmkindik alady. Bul týraly TII ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Elıas Tsýtsanıs málimdedi.
Zond eki kameramen jabdyqtalǵan. Onyń tejeý júıesi qarastyrylmaǵandyqtan, apparat ıÝstıtsııa asteroıdymen soqtyǵysady. Soqtyǵys saldarynan shaǵyn krater paıda bolyp, ǵalymdar asteroıdtyń betki qabatynyń astyndaǵy qurylymdy zertteı alady.
Mıssııanyń taǵy bir mańyzdy bóligi — elektr qozǵaltqysh júıesi. Ol ǵarysh apparatynyń birneshe jylǵa sozylatyn sapary kezinde qajetti tartý kúshin qamtamasyz etedi. Bul tehnologııa otyndy tıimdi jumsaýǵa jáne ushý baǵytyn dálirek josparlaýǵa múmkindik beredi.
Jobany júzege asyrý BAÁ-niń ǵaryshty ıgerý salasyndaǵy múmkindikterin keńeıtip, eldiń halyqaralyq ǵylymı zertteýlerge qatysýyn nyǵaıtady dep josparlanǵan.
Aıta keteıik, qyzylordalyq oqýshy kózge kóriner-kórinbes asteroıdtardy anyqtaıtyn JI júıesin oılap tapty.
