B.Omarulynyń qazaq jýrnalısteri týraly jazǵan «11-shi qalamush» atty kitaby jaryq kórdi

Belgili jýrnalıst, ádebıettanýshy ǵalym, BAQ salasyndaǵy Prezıdent grantynyń ıegeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Baýyrjan Omarulynyń «11-shi qalamush» atty kitaby jaryq kórdi.

B.Omarulynyń «11-shi qalamush» kitabynda buqaralyq aqparat quraldaryndaǵy qyzmetimen elge tanylǵan maıtalman jýrnalıster týraly esseler toptastyrylǵan. Avtor olardyń birinen shyǵarmashylyq nárimen sýsyndasa, birimen zamandas, qalamdas bolǵan.

Atap aıtqanda, avtordyń keıipkerleri - minezi qatal, túsi sýyq, tártip buzǵandardyń aıaǵyn qııa bastyrmaıtyn QazMÝ- diń jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany bolǵan - Temirbek Qojakeev, «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas Alash») gazetiniń tizginin 16 jyl boıy ustaǵan, jýrfaktan túlep ushqan talaı qyz-jigit mektebinen tálim alýdy armandaǵan - Seıdahmet Berdiqulov; resmı elıtanyń ishindegi galstýk taqpaıtyn jalǵyz qazaq - Erjuman Smaıyl; avtordyń ózi aıtpaqshy: «Ult uǵymyn ulǵaıtqan dara tulǵa», ýnıversıtet qabyrǵasynda júrgen kezinde-aq beıneleý óneriniń qyr-syryna tereń úńilgen, oqyrmandarǵa sony taqyryptardy pash etken, Shoqan Ýálıhanovtyń izimen júrip ótken saıahatshy, «Ana tili» gazetiniń alǵashqy bas redaktory bolǵan, osy basylymdy jeti jyl boıy óziniń perzentindeı mápelep, jeter bıigine jetkizgen, búginde «QazAqparat» agenttigine jemisti eńbek etip júrgen Jarylqap Beısenbaıuly; qyr-syry ashylmaǵan tyń dúnıelerdi jazyp, oqyrman yqylasyna bólengen - Janbolat Aýpbaev; teńizben tamyrlasyp ketken - Qýanysh Jıenbaı, esimi ańyzǵa aınalǵan fototilshi - Denderbaı Egizov, saıahatshy-jýrnalıst - Saparbaı Parmanqulov, qoǵam qaıratkerine aınalǵan aýyl azamaty - Qaınar Oljaı, aqyndyqtyń arlany, telejýrnalıstıkanyń tarlany - Shahızada Ábdikárimov, gıpotalamýs - Maqsat Táj-Murat, búgingi «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip, teleradıo maıtalmany Qaırat Musaqulov, qalamdy ózine serik etip, álemdi sharlaǵan - Álimjan Sabyrjanuly jáne taǵy basqalar.

Jatyq tilmen jeńil ári ádemi ázildermen jazylǵan kitapta keıipkerler ómiriniń jurt nazarynan qaltarys qalǵan tustary, olardyń jalpy bolmys-bitimi, qabilet-qarymy men turmys-tirshiligi jóninde mol málimetter berilgen.

Kitapty oqyp otyryp, joǵaryda atalǵan esimdermen birge kóz aldyńda taǵy bir tulǵanyń beınesi qalyptasady. Ol - avtordyń ózi. Ol esselerinde ózi tálim-tárbıe, sabaq alyp, solarǵa qarap boı túzep ósken aǵa urpaq týraly, qalamdary birge qaıralǵan úzeńgiles - orta býyn jáne jýrnalıstıkanyń qyr-syryn jadyna myqtap toqyǵannan keıin ózi sabaq úıretken - jas urpaq týraly jazǵan.

«Jýrnalıster ylǵı da belgili bir tulǵalar týraly qalam terbeıdi. Solardyń óz salasyndaǵy jetistikterin elge tanystyrady. Keıipkerleriniń adamı qasıetteri, kúndelikti kásibi, rýhanı álemi jóninde jazady. Jýrnalıstiń negizgi jumysynyń ózi - osy. Al sol jýrnalısterdiń óz tulǵasyn oqyrmanǵa keńinen tanytý onsha úrdis bola qoıǵan joq. Basqa mamandyq ıeleri týraly jazýǵa daǵdylanǵan áriptesterimiz qalamdastary jóninde sóz qozǵaı bermeıdi. Meniń ini-áriptesim Baýyrjan Omaruly osy turǵydan alǵanda óte quptarlyq qadam jasady. Bul kitapqa engen dúnıeler áriptesterimizdiń abyroı-bedelin, ózgelerdiń bul mamandyqqa degen qurmeti men qyzyǵýshylyǵyn oıatady», dep pikir bildirgen kitaptyń alǵysózin jazǵan jýrnalıst-jazýshy, Qazaqstannyń halyq jazýshysy, marqum Ázilhan Nurshaıyqov.

B.Omarulynyń aıtýynsha, aǵa býyn jýrnalıster óz salasyna adal boldy, tynymsyz ter tókti, erinbeı-jalyqpaı shákirt tárbıelep, tilimizdiń tútininiń túzý ushýyna aıryqsha úles qosty. Tilbuzarlardy alqymynan alyp, aqparattyń jańa termınderin ornyqtyrdy.

«Óz basym aǵa urpaqpen de, jas býynmen de buqaralyq aqparat quraldarynda birge qyzmet istep kórdim. Osy úsh býynnyń sabaqtastyǵy ornyqqanda ǵana ujymnyń dińgegi myqty bolatynyn uqtym. Eger osy kitapty oqyp, qazaqtyń bir balasy jýrnalıst bolýǵa umtylsa, maqsatymyzdyń oryndalǵany», - deıdi avtor kitabynda.

Shynymen de, qazaq jýrnalısteri armııasynyń mańdaıaldy azamattary týraly jazylǵan bul týyndy, kitaptaǵy qurǵaq teorııany emip ósip kele jatqan qazirgi jýrfaktyń jas óreńderine naǵyz jýrnalıst bolyp qalyptasýǵa baǵyt-baǵdar beretin biregeı oqýlyq bolary sózsiz.

«Astana habary» gazeti bas redaktorynyń birinshi orynbasary, «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory, Qyzylorda oblysy ákimi apparatynyń jetekshisi, «Qazaq gazetteri» JShS-nyń bas dırektory bolǵan, búginde QR Mádenıet mınıstrligi Til komıtetiniń tóraǵasy qyzmetin atqaryp otyrǵan B.Omaruly 70-ten astam ǵylymı maqalalardyń avtory. B. Omaruly qalyń jurtshylyqqa «Murat Móńkeuly», «Buǵaýǵa baǵynbaǵan jyrlar», «Qazaq-qyrǵyz qasiretnamasy», «Arýana baýyr dúnıe», «Jumyr jermen júzdesý», «Zar zaman poezııasy» jáne «Zar zaman ádebıeti» shyǵarmalarymen tanys.