Ázerbaıjanda eń belsendi balshyq janartaýlarynyń biri atqylady

ASTANA. KAZINFORM – Ázerbaıjan Ulttyq ǵylym akademııasynyń málimetinshe, atqylaýdyń belsendi fazasy shamamen 15 mınýtqa sozyldy jáne júzdegen metr bıiktiktegi jalyn baǵanasymen qatar júrdi, dep habarlaıdy Kazinform menshikti tilshisi. 

Ázerbaıjannyń Gobýstan geologııalyq aımaǵynda eldiń eń belsendi janartaýlarynyń biri – Dýrandag balshyq janartaýynda kúshti atqylaý boldy. Jer betine aıtarlyqtaı mólsherde balshyq laqtyryldy. 

Oqıǵadan keıin Geologııa jáne geofızıka ınstıtýtynyń mamandary Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń ókilderimen birlesip apat saldaryna baǵalaý júrgizdi. Atqylaýdyń qysqa merzimdi sıpatyna qaramastan janartaýdyń ortalyq bóliginde tabıǵı gazdyń qarqyndy janýy jalǵasyp keledi. Bul janartaý qurylymynyń shyǵys betkeıinde jáne oǵan jaqyn ornalasqan ósimdikter ýchaskelerinde órt shyǵýyna ákeldi.

Aldyn ala málimetke sáıkes, laqtyrylǵan balshyq qabatynyń ortasha qalyńdyǵy shamamen 0,9 metrdi qurady. Balshyq aǵynynyń taralý aýdany shamamen 14 gektarǵa jetti, al shyǵaryndylardyń jalpy kólemi 126 myń tekshe metr dep baǵalanyp otyr. Atqylaý sondaı-aq jer betiniń aıtarlyqtaı deformatsııalarymen qatar júrdi, sel aǵyny aımaǵynyń shekaralarynda birneshe shaqyrymǵa deıin sozylǵan kóptegen radıaldy jaryqtar tirkeldi. 
Qazirgi atqylaý Dýrandag janartaýy tarıhyndaǵy jetinshi paroksızmaldy epızod boldy.

Burynǵy belsendilik 1960, 1968, 1986, 2001, 2004 jáne 2016 jyldary tirkelgen.
Qazirgi ýaqytta janartaýda atqylaý kezinde jer betine shyqqan taý jynystarynyń úlgilerin ǵylymı baqylaý men zerthanalyq tekserýler jalǵasyp jatyr. Alynǵan derekter janartaý qaýpin baǵalaý jáne aımaqty odan ári baqylaý úshin paıdalanylady.

Ótken jyldyń sáýir aıynda kýágerler Mıanmadaǵy jer silkinisinen keıin bastalǵan balshyq janartaýynyń atqylaýyn túsirip aldy.