Azamattardyń bank shottaryna shekteý qoıý talaptary ózgere me
ASTANA. KAZINFORM — Quryltaıdyń jalpy otyrysynda depýtat Almas Mýhametov Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenovke azamattardyń bank shottaryna shekteý qoıý talaptaryn ózgertýge qatysty depýtattyq saýal joldady.
Onyń sózinshe, bul – qazir óte ózekti máseleniń biri. Máselen, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń deregi boıynsha, 90 kúnnen astam tólenbegen problemalyq kredıt kólemi 1,8 trıllıon teńgege jetken. Sonymen qatar, depýtat Ádilet mınıstrliginiń deregine júgine otyryp, atqarýshylyq is júrgizý kezinde 1,5 mıllıonnan astam adamnyń bank shotyna tyıym salynǵanyn málimdedi.
– Árıne, azamat alǵan qaryzyn qaıtarýy kerek. Biraq qazir tólemniń kóbi tsıfrlyq túrde jasalatynyn eskersek, shotyna shekteý qoıylǵan adam budan keıin qalaı ómir súredi? Jol aqysyn, baılanys, sý, jaryq, jylý aqysyn qalaı tóleıdi? Azyq-túlik, dári-dármekti qalaı satyp alady? Aıaq-qolyn matap tastap, adamnan júgirýdi qalaı talap etemiz?! Tapqan tabysy qolyna tımeıtin adamnyń eńbekke yntasy joǵalady. Qaryzdy turaqty tabysy bar azamat qana óteı alady. Bul – dáleldeýdi qajet etpeıtin aıdaı anyq aqıqat, – dedi ol.
Almas Mýhametov Qazaqstan Respýblıkasynyń «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Zańynda kórsetilgen normany eske saldy. Oǵan saı, boryshker shotyndaǵy kiristiń keminde 50%-y jáne ómir súrýge kerek eń az aqsha saqtalýy tıis degen talap bar.
– Biraq ol qaǵaz júzinde ǵana. Іs júzinde shotqa shekteý qoıylǵanda adamnyń ózine qalýy tıis aqshany paıdalaný múmkindigi de shekteledi. Sol sebepti, zań normalarynyń osy talaptary banktik jáne mıkroqarjy uıymdarynyń kelisimsharttarynda da anyq jazylýy kerek, – dedi depýtat.
Osyǵan baılanysty naqty usynystaryn da jetkizdi:
• boryshkerdiń ómir súrýine kerek eń az aqshanyń saqtalýyn nesıe shartynda mindetti túrde jazý;
• osy tártipti bankterdiń júıesi arqyly avtomatty túrde iske asyrý múmkindigin qarastyrý;
• bank shotyna shekteý qoıylǵan kezde adamnyń negizgi keregine jumsaıtyn aqshasyn paıdalaný tártibin naqty belgileý.
Almas Mýhametovtyń pikirinshe, qaryz qaıtarylýy kerek, biraq qaryz úshin adamdy qalypty ómir súrý múmkindiginen tolyq aıyrýǵa bolmaıdy.
– Bizdiń usynysymyz azamatty qaryzdan bosatýǵa emes, qaryz óndirilgen kezde onyń ómirine kerek eń az aqshasyn saqtaýǵa baǵyttalǵan, – dedi ol.
Aıta keteıik, buǵan deıin «Mıkrokredıt uıymy jabylsa, qaryz joıyla ma?» degen suraqqa jaýapty jarııalaǵanbyz.