Azamattardyń aqysyz negizde kómek alýyna memleket kepildik beredi — Aıda Balaeva
ASTANA. KAZINFORM — Memlekettik bıýdjettiń 40 paıyzǵa jýyǵy áleýmettik salaǵa baǵyttalǵan. Bul týraly Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń toǵyzynshy otyrysynda QR Premer-mınıstriniń orynbasary — Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva málim etti.
— Búginde Memleket basshysynyń el damýynyń strategııalyq baǵdaryna negizdelgen saıası reformalarynyń arqasynda ádiletti ári ashyq qoǵam qalyptasty deýge tolyq negiz bar. Rasynda, azamattardyń Ata Zańnyń árbir jolyna úńilip, onyń mazmuny men bolashaqtaǵy yqpalyn tereń paıymdaýy — qoǵamnyń saıası mádenıetiniń kemeldengenin jáne azamattyq jaýapkershiliktiń artqanyn ańǵartady. Bul máselede qoldaý da, úmit te bar. Árıne, alańdaýshylyq pen syn da joq emes. Munyń barlyǵy biz úshin mańyzdy ári nazardan tys qalmaýy tıis. Búgin men qoǵamdy erekshe tolǵandyryp otyrǵan birqatar kókeıkesti másele men áleýmettik saladaǵy mańyzdy baǵyttarǵa toqtalǵym keledi. Birinshiden, áleýmettik jelide memleket kepildik beretin bilim berý men densaýlyq saqtaýdaǵy áleýmettik mindettemeler qysqartylady degen jańsaq pikir tarap jatyr. Alaıda jańa Konstıtýtsııa jobasynyń preambýlasy men birinshi babynda elimizdiń áleýmettik memleket ekeni naqty ári aıqyn jazylǵan, — dedi Aıda Balaeva.
Osy oraıda ol eshkim medıtsınalyq kómek pen bilim alý quqyǵynan aıyrylmaıtynyn atap ótti.
— Myna nárseni aıqyn túsinýimiz kerek: «tegin» degen uǵym quqyqtyq turǵydan naqtyraq — «azamattar aqy tólemeı, zańda belgilengen tártippen medıtsınalyq kómek alýǵa quqyly» degen tujyrymdamamen almasty. Azamattardyń aqysyz negizde kómek alýyna memleket kepildik beredi. Rasynda, atalǵan qyzmetter eshqashan ózdiginen tegin bolǵan joq, olar árdaıym memlekettik bıýdjet esebinen qarjylandyrylyp keldi. Osyǵan baılanysty aıtylyp júrgen kez kelgen paıymnyń eshqandaı negizi joq. Memlekettik bıýdjettiń 40 paıyzǵa jýyǵy áleýmettik salaǵa baǵyttalǵanyn da ózderińiz jaqsy bilesizder. Osy oraıda, qujattyń 32 jáne 33-baptarynda azamattarymyz úshin aqysyz negizde medıtsınalyq kómek pen bastaýysh jáne orta bilim alý quqyqtarynyń bekitilýi — shyn máninde joǵaryda atalǵan adamı kapıtaldy damytýdyń negizi ekeni sózsiz. Sonymen birge, bul baptardyń 3-shi tarmaǵynda kórsetilgen aqyly kómek alý quqyǵy da azamattardyń densaýlyǵyn saqtaýdaǵy múmkindikterin arttyratyn mańyzdy norma. Bul turǵyda usynylyp otyrǵan quqyqtyq tujyrym oryndy dep sanaımyn, — dedi mınıstr.
Onyń paıymynsha, dese de, osy baptarǵa qatysty keıbir uǵymdarda mazmundyq turǵyda naqtylaý qajet.
— Máselen, 33-baptyń 1-tarmaǵynda: «bastaýysh jáne orta bilim» degen tirkesti «orta mektep» nemese «jalpy bilim» uǵymymen almastyrýdy usynamyn. Óıtkeni, quqyqtyq turǵyda elimizde mektep qabyrǵasynda alǵan bilim bastaýyshtan emes, tek 9-shy jáne 11-shi synyptardan keıin ǵana qujat túrinde naqtylanady. Sonymen qatar, 33-baptyń 2-tarmaǵyndaǵy: «Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń zańǵa sáıkes memlekettik joǵary oqý oryndarynda konkýrs negizinde joǵary bilim alýǵa quqyǵy bar» qaǵıdasynan «memlekettik» degen sózdi alyp tastaýdy usynamyn. Sebebi, bul Konstıtýtsııanyń burynǵy jobasynan qalǵan norma retinde joǵary bilim salasyndaǵy qazirgi zamanaýı ózgeristerge saı kelmeıdi. Atap aıtqanda, birinshiden, búginde barlyq memlekettik joǵarǵy oqý oryndary kommertsııalyq emes aktsıonerlik qoǵam quqyqtyq statýsynda qyzmet atqarady. Sondaı-aq azamattarymyz memlekettiń aqysyz joǵary bilim alý quqyǵyn tek memlekettik joǵarǵy oqý oryndarynda ǵana emes, jekemenshik ýnıversıtetterde de paıdalana alady, — dedi Úkimet basshysynyń orynbasary.
Budan buryn habarlanǵandaı, Kazinform agenttiginiń qazaq jáne orys tilindegi Telegram arnasynda Konstıtýtsııalyq komıssııa otyrysynan mátin translıatsııasy bolady.