Azamattardyń 70,3%-y Quryltaı saılaýynda daýys berýge nıetti – saýalnama
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty 2026 jylǵy 8-20 shilde aralyǵynda elimizdiń barlyq óńirlerinde — 17 oblysta, sondaı-aq Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda 1200 respondent arasynda telefon arqyly saýalnama júrgizdi.
Zertteý Qazaqstannyń 18 jastan asqan eresek turǵyndarynyń jynysy, jasy, turǵylyqty eldi meken túri jáne aımaǵy boıynsha qurylymyn kórsetetin ulttyq irikteme boıynsha júrgizildi. Qońyraý soǵý uıaly jáne statsıonarlyq telefon nómirleri boıynsha júzege asyryldy. Saýalnama QR Ortalyq saılaý komıssııasynyń resmı habarlamasyna sáıkes júrgizildi.
Alynǵan málimetter azamattardyń aldaǵy elektoraldyq protseske degen aǵymdaǵy qyzyǵýshylyǵyn baǵalaýǵa múmkindik beredi.
«Siz 2026 jylǵy 23 tamyzda ótetin Quryltaı depýtattaryn saılaýǵa qatysýdy josparlap otyrsyz ba?» degen suraqqa respondentterdiń 70,3%-y saılaý ýchaskelerine kelýge nıetti ekendikterin aıtty. Al 23,3%-y daýys berýge qatysýdy josparlamaıdy, taǵy 6,4% ázirge naqty jaýap bere almaıtyndaryn aıtqan.
Osy rette qala men aýyl arasyndaǵy elektoraldy belsendilikte aıtarlyqtaı aıyrmashylyq baıqalǵan joq. Saılaýǵa kelýge daıyndyq boıynsha qala men aýyl turǵyndary arasyndaǵy alshaqtyq shamamen eki paıyzǵa teń.
— Eń belsendi top — 46-60 jas aralyǵyndaǵy saılaýshylar: olardyń daýys berýge qatysýǵa daıyndyǵy 18-28 jas aralyǵyndaǵy jastarǵa qaraǵanda shamamen 10%-ǵa joǵary. Erlermen salystyrǵanda áıelder arasynda daýys berýge qatysatyndardyń sany 5 paıyzǵa kóp ekeni anyqtaldy. Al asa yntaly elektoraldyq belsendilik tirkelgen top joǵary jáne aıaqtalmaǵan joǵary bilimi bar respondentter boldy, — delingen habarlamada.
Sonymen qatar, zertteýge qatysqandar 23 tamyzda ótetin saılaýda qaı partııaǵa daýys bergisi keletinin kórsetti. Respondentterge «Quryltaı saılaýynda qandaı saıası partııaǵa daýys beresiz?» degen suraq qoıyldy.
Elektoraldy reıtıngte birinshi orynda «Ádilet» partııasy tur: bul partııa úshin respondentterdiń 64,8%-y daýys berýge daıyn. Saýalnama boıynsha, partııa barlyq áleýmettik toptarda básekelesterinen ozyq, partııa jaqtastarynyń arasyndajastardyń basymdyǵy aıryqsha baıqalady.
5,4% kórsetkishpen «Aýyl» partııasy — ekinshi orynda. Bul partııa úshin daýys beretinderdiń qatary aýyldyq jerlerde qalamen salystyrǵanda bir jarym ese kóp ekeni anyqtaldy. Partııanyń óz jumysynda dál osy elektoratqa den qoıatynyn eskergende, bul aıyrmashylyq qısyndy.
Respublica jáne «Aq jol» partııalarynyń elektorat qoldaýyna qatysty kórsetkishteri shamalas, tıisinshe, 4,8% jáne 4,7%. Alaıda olardyń áleýetti jaqtastarynyń qurylymynda belgili bir aıyrmashylyqtar baıqalady: Respublica-ny tańdaǵandardyń arasynda birinshi kezekte qalalyq jerde turatyn er-azamattar sany basym bolsa, «Aq jol» partııasy úshin daýys berýge nıetti respondentterdiń deni — aýyldyq jerlerde turatyn eresek jas toptarynyń ókilderi, onyń ishinde erler men áıelder sany shamalas.
Jalpyulttyq sotsıal-demokratııalyq partııa (JSDP) — 3,3% jáne Qazaqstannyń Halyq partııasy (QHP) — 3,1% kórsetkishterimen qatar keledi. Atap óterligi, JSDP — jaqtastarynyń arasynda kásiptik-tehnıkalyq bilimi bar respondentter sany basym birden-bir partııa. QHP úshin daýys berem deýshilerdiń deni — eń jas jáne eń egde respondentter.
«Baıtaq» jasyldar partııasy úshin saýalnamaǵa qatysqandardyń 0,8%-y daýys berýge daıyn ekenin aıtqan. Partııa jaqtastarynyń basym bóligi egde jastaǵy aýyl turǵyndary ekeni anyqtaldy.
Telefon arqyly saýalnama barysynda saılaýda daýys berý kezinde «Barlyǵyna qarsy» nusqasyn respondentterdiń 2,2%-y tańdaýǵa nıetti ekenderin aıtqan.
Respondentterdiń 10,9%-y áli naqty tańdaý jasamaǵan nemese jaýap berýge daıyn emes.
Jalpy zertteý nátıjeleri saılaý naýqany bastalǵan tusta azamattardyń elektoraldyq tańdaýlary qarqyndy túrde qalyptasyp kele jatqanyn kórsetedi. Partııalardyń aqparattyq jáne jumyldyrý jumystary azamattardyń saılaýǵa qatysty ustanymdary men saıası tańdaýlaryna yqpal etetin mańyzdy faktorlardyń birine aınalyp otyr.
Aıta ketelik Bas prokýratýra saılaýaldy úgit júrgizý tártibin túsindirgen edi.