Azamattardy turaqty jumyspen qamtý jetkiliksiz - senator

- 2025 jyly Respýblıkalyq bıýdjettiń áleýmettik shyǵystary memlekettiń azamattar aldyndaǵy áleýmettik mindettemelerin oryndaýǵa jáne áleýmettik-ekonomıkalyq turaqtylyqty saqtaýǵa baǵyttalyp, 10 trln 333,7 mlrd teńge quraǵan. Atqarylý 98,7%-dy qurap, 125,1 mlrd teńge ıgerilmegen. Halyqty áleýmettik qorǵaýda jaýapty mınıstrlik bıýdjetti 99,9% (5 trln 935,3 mlrd teńge) ıgergen. Alaıda, nysanaly ındıkatordyń oryndalmaýy oryn alǵan. Máselen, sýbsıdııalanǵan jumys oryndarynan keıin azamattardy turaqty jumyspen qamtý jetkiliksiz bolyp, josparlanǵan 70%-dyń ornyna naqty kórsetkish 54%-dy quraǵan. Qarjylandyrý kóleminiń artýy men qoǵamdyq jumystarǵa tartylǵandardyń kóbeıýi de jaǵdaıdy ózgertpegen, - dedi A. Esbaı.

Onyń aıtýynsha, qonys aýdarýshylar men qandastardy jumyspen qamtý sharalaryna tartý kórsetkishi 1,2%-ǵa tómendegen.

- Densaýlyq saqtaý salasynyń bıýdjeti 95,1%-ǵa oryndalyp (2 trln 549,2 mlrd teńge), 124,8 mlrd teńge ıgerilmeı qalǵan. MÁMS júıesine jeńildik berilgen sanattar úshin 124,5 mlrd teńge kólemindegi memlekettik jarnanyń aýdarylmaýynan salada kredıtorlyq bereshek ósken, - dedi depýtat.

Onyń sózine qaraǵanda, oqý-aǵartý salasyna 748,4 mlrd teńge baǵyttalyp, oryndalý 99,8 paıyzdy quraǵan. Degenmen, salanyń damý tujyrymdamasy men damý jospary Bıýdjet kodeksine qaıshy, mindetti jarııa jáne saraptamalyq talqylaýlarsyz bekitilgen. Memleket basshysy jarııalanǵan «Jumysshy mamandyqtary jylynda» TjKB salasyna 80,1 mlrd teńge bólingenimen, 2 077 pedagogke qajettilik bar. Stýdenttik jataqhanalardaǵy oryn tapshylyǵy 6340 oryndy quraıdy, al memlekettik kolledjderdiń 48% eskirgen jabdyqtardy paıdalanady. Bul kadr daıarlaý sapasynyń tómendeýine jáne túlekterdiń eńbek naryǵy talaptaryna tolyq sáıkes kelmeýine áser etýde.

- Ǵylym jáne joǵary bilim bıýdjeti 99,7%-ǵa oryndaldy, 107,6 mln teńge ıgerilmegen. Ǵylymdy damytýǵa 219,7 mlrd teńge bólingenimen, ǵylymnyń JІÓ-degi úlesi belgilengen 1% deńgeıine de jetpegen. Ǵylymı zertteýlerdi josparlaý men iske asyrýda konkýrstyq rásimderdiń ýaqtyly júrgizilmeýi saldarynan 19,7 mlrd teńge ıgerilmegen. Jalpy quny 1,9 mlrd teńge bolatyn 7 ǵylymı joba merziminen buryn toqtatylyp, qaıtarylýǵa tıis qarajattyń bir bóligi ótelmegen, - dedi senator.

Amangeldi Esbaı 2025 jyly týrızm jáne sportqa 153,5 mlrd teńge baǵyttalǵanyn, oryndalý deńgeıi 97,6% bolǵanyn aıtty. Degenmen, týrıstik salada ınfraqurylymnyń jetkiliksizdigi men destınatsııalardy ilgeriletýdiń álsizdiginen 2 negizgi ulttyq ındıkator oryndalmaǵan. Іshki týrıster sany josparlanǵan 9,5 mln adamnyń ornyna 8,7 mln adamdy, al kelýshi týrıster sany 2,5 mln adamnyń ornyna 1,4 mln adamdy quraǵan.

Buǵan deıin Májilistiń jalpy otyrysynda 2025 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly Joǵary aýdıtorlyq palatanyń tóraǵasy Álıhan Smaıylov esep bergenin jazǵan edik.