«Azaly kitaptyń» 9-ynshy basylymy Jańalyq qorymynda jatqan jazyq­syz qurbandardyń esimderin jań­ǵyrtýǵa arnaldy

«Azaly ki­taptyń» bul shyǵarylymy qyzyl terror kezeńinde Almaty qalasy mańyndaǵy  «Jańalyqtaǵy» qorymda jatqan jazyq­syz qurbandardyń esimderin jań­ǵyrtýǵa arnalyp otyr. Búgin astanadaǵy Ulttyq muraǵatta 9-ynshy basylymnyń tanystyrylymy bolyp, tusaýy kesildi.

Sta­lın kezindegi zulmat jyldary san myńdaǵan jazyqsyz azamattar saıası qýǵyn-súrginge ushyraǵany belgili. Tek Qazaqstanda «Úlken terror» jyldary 120 myńdaı adam «ha­lyq jaýy» retinde sottalyp, onyń 25 myńdaıy atyldy. Al eń kóp mólsherdegi atý jazasy sol kezdegi respýblıka astanasynda júzege asyrylǵan eken. 1937-1946 jyl­dary atylǵan 4 121 adam  aýyly Jańalyq mańyndaǵy qorym­ǵa kómilgen. Sondyqtan da kitap tutastaı Jańalyqqa arnalyp otyr. Shyǵarýshylardyń aıtýynsha, jazyqsyz qurbandar kómilgen Jańalyq - eń úlken qorym. Shyǵarýshylar eń alǵash bul jumysty qolǵa alǵanda, osynshama adamdy qamtıtyndyqtaryn tipti de oılamaǵanyn aıtady.  Olardyń zertteýine súıensek, munda tipti, bir amerıka­lyq nemis, sondaı-aq qytaılyq­tar, ırandyqtar, t.b. bar bolyp shyqqan. Áıtkenimen, kópshiligi orystar, ýkraındar, nemister men qazaq­tar. «Azaly ki­taptyń» 9-ynshy shyǵarylymy sol Jańalyqta jatqan jazyqsyz qurbandardyń esimderin jań­ǵyrtyp otyr.

Kitaptiń alǵysózin jazǵan Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Murat Baımahanov, tusaýkeser barysynda elimizde «halyq jaýlary» retinde repressııaǵa ushyraǵandardyń basym bóligi umytylyp bara jatqanyn atap ótti.  Al mynadaı basylym bir jaǵynan jazyqsyz marqumdardy este qaldyrý bolsa, ekinshi jaǵy­nan quny zor saıası eńbek, ta­rıh­tyń shyndyǵyna ha­lyqtyń kózin ashady.  

Kitapta 1937-1946 jyldar aralyǵynda atylyp, sosyn Jańalyq aýyly mańyndaǵy qorymǵa tastalǵan 4 121 adamnyń qysqasha málimetteri beriledi. Onda aty, týǵan jyly men jeri, qyzmet túri, aıyptalǵan Qylmystyq kodekstiń baby, atylǵan kúni berilip otyr.