Az ýaqytta uıqyny qandyrýdyń tyń tásili tabyldy
ASTANA. QazAqparat - Tańerteń uıqydan oıanǵan sátte sharshaýyńyz basylmaı, ózińizdi jıi del-sal sezinesiz be? Kúndi meń-zeń kúıde bastaý, árıne, qıyn. Ókinishke qaraı, qazirgi tańda uıqysy qanbaı, sharshaý seziminen arylmaı, kúndi aýyr ótkizetinder kóbeımese, azaımaı otyr.
Demalys kúnderdi asyǵa kútip, uıqymyzdy qandyrýǵa tyrysamyz. Biraq eńseni basqan aýyrlyqtan aryla almaı, dúısenbi kúni qaıta jumysqa kelemiz. Mundaı kúıden qutylyp, jaqsy tynyǵý úshin mamandar bir jarym saǵat ýaqyt jetkilikti ekenin aıtady. Árıne, bul túnde az uıyqtaýdy daǵdyǵa aınaldyr degen sóz emes, alaıda osy aralyqta uıqyny qandyryp, ózińdi sergek sezinýge tolyqtaı múmkindik bar.
Bastysy - oıaný sátin durys tańdaý, áıtpese túni boıy jaqsy uıyqtasań da, oıanǵanda deneń aýyrlap, ózińdi del-sal sezinýiń múmkin. Oıatqysh qoıatyn ýaqytty durys esepteý úshin uıqynyń retti qurylymy bar ekenin este saqtaý qajet. Ár tsıkl 90 mınýtqa sozylady. ıAǵnı, ortasha eseppen túngi ýaqytta adam 4 nemese 5 osyndaı bir jarym saǵattyq uıqy tsıklyn bastan keshedi.
Eń bastysy, tsıkldiń orta tusynda oıanbaýǵa tyrysý qajet. Bul rette oıaný sáti tórtinshi nemese besinshi tsıklǵa dóp kele, ol mańyzdy emes. Al tsıkl buzylǵan jaǵdaıda, adam kúni boıy maýjyrap júredi, jumysqa qabileti, kóńil-kúıi tómendeı di.
Sonymen, uıyqtamas buryn uıyqtaý ýaqytyn tsıkldarǵa bólý qajet. Máselen, saǵat 12-de uıyqtasańyz, oıatqyshty tórt jarym, alty, jeti jarym nemese toǵyzǵa qoıý qajet. Bulaı oıaný fızıologııalyq turǵydan durys bolyp tabylady. Nátıjesinde metabolıkalyq úrdister buzylmaıdy, adamǵa kúni boıy sergek, belsendi júrýge múmkindik beredi. Sondyqtan eger úsh-aq saǵat ýaqytyńyz bolsa, olardy saýatty paıdalanyp, kúshińdi tolyqtaı qalpyna keltirip, jaqsy tynyǵýyńa bolady.
Aıtpaqshy, somnologtar múmkindik bolsa, kúndiz azdap kóz shyrymyn alýdy usynady. Budan nerv júıesi men mı tynyǵady. Kúndizgi uıqy kognıtıvtik múmkindikterge oń áser etip, belsendi jumys isteýge járdemdesedi, dep jazady Rosbalt.
