Aımaqtaǵy sý tapshylyǵyn sheshý úshin OA elderi ortaq múddege jumylýy qajet – sarapshy
TAShKENT. KAZINFORM – Aımaqtaǵy sý tapshylyǵy máselesin sheshý úshin memleketter tek jeke qyzyǵýshylyqqa negizdelgen kózqarastan oıysyp, ortaq múddege jumylýy qajet. Mundaı paıymdy Tashkentte ótken Water week forýmy aıasynda Kazinform tilshisine suhbat bergen «Tashkent ırrıgatsııa jáne aýyl sharýashylyǵyn mehanızatsııalaý ınjenerleri ınstıtýty» Ulttyq zertteý ýnıversıteti kafedrasynyń meńgerýshisi Ilhom Begmatov aıtty.
– Bizdiń aımaqta bes memleket jáne Ortalyq Azııanyń sý resýrstaryn paıdalanýǵa quqyly Aýǵanstan ornalasqan. Bul rette bárimizge ortaq bir másele bar – ol sý tapshylyǵy. Birinshi kezekte oǵan joǵary aýa temperatýrasy teris áser etip jatyr. Keıingi 100 jylda klımat +1,5S° ózgerdi. Bul adamzat úshin qaýipti meje emes. Degenmen ol muzdyqtardyń erýine, sý resýrstarynyń kemýine, jaýyn-shashyn túsiminiń azaıýyna alyp kelip jatyr. Sáıesinshe, turaqty negizde ónimin alý úshin búkil Ortalyq Azııa aımaǵynda jasandy jolmen sýarý ádisterin engizý qajettiligi týyndady. Máselen, búginde Ózbekstanda 4,3 mln gektar sýarmaly alqap bar. Al bizdiń el jylyna 51-53 mlrd tekshe metr sý paıdalanady. Osy kólemniń shamamen 91%-y aýyl sharýashylyǵy salasyna baǵyttalady, – dedi sarapshy.
Ilhom Begmatovtyń aııýynsha, Ózbekstanda sýarmaly jerlerdiń 53 paıyzyna tirshilik nári sorǵy stantsııalarynyń kómegimen jetkiziledi. Bul óz kezeginde qurylǵylardyń jumysyna jumsalatyn energııa shyǵyndaryn arttyrady.
– Sonymen qatar keń aýqymda sheshilýi kerek taǵy bir mańyzdy másele – ol jerdiń sortańdanýy. Ózbekstanda sýarmaly alqaptardyń shamamen 46 paıyzynda túrli dárejede tuzdaný úderisi baıqalady. Sondyqtan qazirgi ýaqytta Ortalyq Azııa elderi sý tapshylyǵy máselesin sheshý úshin tek jeke qyzyǵýshylyqqa negizdelgen kózqarastan oıysyp, ortaq múddege jumylýy qajet, – dep esepteıdi Ilhom Begmatov.
Ol Water week halyqaralyq forýmy osy baǵyttaǵy tıimdi usynystardy talqylaıtyn taptyrmas alań ekenin atap ótti. Sarapshynyń paıymynsha, sharýalar ysyrapqa jol bermese, onda joǵary ónimdilikke qol jetkizýge bolady.
– Biz búgingi jaǵdaıǵa beıimdelýimiz kerek. Sý jyldan jylǵa kóbeımeıdi. Sondyqtan Ortalyq Azııa memleketteri syndarly saıasat júrgizip, sý resýrstaryn tıimdi paıdalaný boıynsha birlese jumys atqarǵany mańyzdy, – dep túıindedi professor Ilhom Begmatov.
Eske salaıyq, Water week forýmynda sóz sóılegen Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstri Nurjan Nurjigitov Qazaqstan sý sharýashylyǵy salasyndaǵy ulttyq saıasatty únemi jetildirip jatqanyna toqtaldy.
Sondaı-aq ol Qazaqstan men Ózbekstan Syrdarııa ózenine sýdy esepke alatyn qurylǵylardy ornatyp jatqanyn málim etti.
Munymen birge mınıstr bıyl sáýirde elordada ótetin Óńirlik ekologııalyq sammıtinde Astana deklaratsııasy qabyldanatynyn aıtty.
