Aıǵa 50 jyldan keıin ushý: Artemis II mıssııasynyń ekıpajynda kimder bar
ASTANA. KAZINFORM — Orion ǵarysh kemesindegi mıssııa 50 jyldan astam ýaqyttan keıin Aıǵa alǵashqy ekspedıtsııa bolady. Komanda quramynda NASA jáne kanadalyq ǵarysh agenttigi ókilderi bar, dep habarlaıdy BBC.
Artemis Aıdy zertteýdiń jańa taraýyn ashyp, adamzatty Jerdiń tómengi orbıtasynan tys basqarylatyn mıssııalarǵa qaıta aparady. Ǵaryshkerler sońǵy ret Aıǵa 1972 jyly «Apollon» baǵdarlamasy kezinde ushqan. Bul mıssııalar ǵaryshtyq jarystaǵy serpilis boldy jáne adamdarǵa alǵash ret Aı betine aıaq basýǵa múmkindik berdi.
Artemis II ekıpajy tek joǵary deńgeıdegi kásipqoı mamandar emes, sonymen birge myqty jeke tarıhy, otbasylary jáne ǵylymnan tys motıvatsııalary bar adamdar. Olardyń árqaısysy uzaq daıyndyq pen irikteý protsesinen ótti.
Rıd Ýaızman — komandır
Rıd Ýaızman — AQSh VMS burynǵy synaq ushqyshy, astronavt. 2014 jyly ol MKS-te bortınjener retinde shamamen alty aı ótkizgen. Tipti myńdaǵan saǵat ushsa da, jer betinde bıikten qorqatynyn moıyndaıdy. Ýaızman — mıssııanyń jetekshisi ǵana emes, áıeli qaıtys bolǵan soń eki qyzyn jalǵyz tárbıelep kele jatqan áke. Ol qyzdarymen kásibı qaýipti ashyq talqylaýdy ómirdiń bir bóligi dep sanaıdy.
Komandada ony tynyshtyq, ázilqoılyǵy jáne adamdardy biriktirý qabileti úshin baǵalaıdy. Ol ózin mıssııanyń tek komandırdiń emes, jalpy nátıjege baǵyttalǵanyn atap kórsetedi.
Rıd aıǵa bolashaq ǵarysh zertteýlerin ózgertýi múmkin sáttegi oılaryn jazý úshin dápter alady.
Krıstına Koh — mıssııa mamany
Injener jáne fızık, jańa urpaq astronavttarynyń sımvoly. 2019 jyly ol ǵaryshta 328 kún ótkizýmen rekord ornatyp, tolyq áıelder quramymen ashyq ǵaryshqa shyqqan alǵashqy tájirıbege qatysqan.
Koh Aıǵa jaqyn ushatyn birinshi áıel bolýy múmkin. 25 jyldan astam ýaqyt «Apollon» ardagerlerimen baılanysta, sol dáýirdiń eń basty sabaǵy — komandalyq baýyrlastyq dep sanaıdy. Jeke ómirinde ol jubaıymen mıssııanyń qaýipti kezeńderin ashyq talqylaıdy.
Ǵaryshqa ol jaqyndarynyń jazbalaryn «Jermen taktıldik baılanys» retinde alady.
Djeremı Hansen — mıssııa mamany
Burynǵy joıǵysh ushaq pıloty jáne NASA-nyń negizgi nusqaýshylarynyń biri. Ǵaryshqa eshqashan shyqpaǵan, biraq birden Aıǵa ushýǵa daıyndalýy ony erekshe etedi.
Hansen Kanadadaǵy aýyldyq jerden shyqqan, bala kezinen ǵaryshty armandap, aǵash úıin «ǵarysh kemesine» aınaldyrǵan. Ony «Apollon» mıssııalary, ásirese astronavttardyń Aı betindegi beıneleri shabyttandyrǵan.
Úsh balanyń ákesi, ol otbasyn mıssııaǵa muqııat daıyndaıdy: ushý kezindegi «qorqynyshty» sátterdiń ne ekenin jáne ınjenerlerdiń qaýip týraly sóılesýlerin panıka emes, qaýipsizdik bóligi retinde túsindiredi.
Eger bári oıdaǵydaı bolsa, ol aı mıssııasyna qatysqan alǵashqy amerıkandyq emes bolady. Ol ushý kezinde otbasylyq kýlondardy, úıeńki shárbaty men pechenelerdi alady — Aı orbıtasynda Kanadanyń kishkene bóligi.
Vıktor Glover — pılot
Synaq ushqyshy jáne SpaceX Crew-1 mıssııasynyń veterany, orbıtada shamamen alty aı ýaqytyn ótkizgen. Aıǵa ushatyn alǵashqy qara násildi adam bolýy múmkin.
Glover óziniń harızmasy, stıli jáne juldyzdy bilimimen tanymal, úsh magıstr dárejesi bar. Onyń laqap aty «IKE» («Men bárin bilemin» úshin) onyń biliminiń oınaqy kórinisi.
Mıssııaǵa daıyndyq kezinde ol «Apollon» dáýirindegi túpnusqa ǵylymı jumystardy oqyp, tek tehnologııalardy emes, sol kezdegi adamdardy, olardyń qorqynyshtaryn, sheshimderin jáne kezdestirgen belgisizdikterin túsinýge tyrysady.
Glover úılengen jáne tórt bala tárbıelep otyr. Ol ǵaryshqa injil, otbasylyq jádigerler jáne burynǵy astronavttardyń shabyttandyratyn tsıtatalaryn alady.
Osyǵan deıin NASA Aıǵa ushatyn mıssııaǵa 50 saǵattyq keri sanaqty bastaǵanyn jazdyq. Ushyrylym 1 sáýir kúni AQSh-tyń shyǵys jaǵalaýy ýaqytymen 18:24–ke (2 sáýir, Ortalyq Eýropa ýaqytymen 00:24) josparlanǵan.
