Avtokólik óndirisindegi árbir tórtinshi jumysker – áıel
QOSTANAI. QazAqparat – Bıyl Qazaqstannyń avtokólik óndirý salasynda otandyq úles artyp, jeliden 50 myń avtokólik shyǵarylady. Bul týraly «AgromashHoldıng KZ» AQ birinshi vıtse-prezıdenti Dınara Shúkijanova otandyq avtomobıl ındýstrııasynyń damýy men kompanııanyń bolashaqtaǵy josparlary jóninde bergen suhbatynda aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat.
– Negizinde avtokólik óndirýdiń qyzǵan ortasynda er azamattardyń júretini belgili. Ózińiz bul salaǵa qalaı keldińiz?
– «AgromashHoldıng» kompanııasyna 2011 jyly jumysqa turdym. Marketıng bóliminde menedjer qyzmetin atqara júrip, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy óndirisin ıgerýge týra keldi. Tehnıka qurastyrýdyń ereksheligi kóp qoı. Erler ujymynda bastapqyda ońaı bolǵan joq. Alpaýyt jumys tsehtary, kombaın-traktorlardy kórgen soń kez kelgen názikjannyń beti qaıtyp qalary anyq. Biraq jumysqa degen jigerimniń, qajyrlyǵymnyń arqasynda berilgim kelgen joq. Osy 9 jyldyń ishinde menedjerden kompanııanyń vıtse-prezıdentine deıin kóterildim. Kompanııa áleýeti artty. Óndiris tolyǵymen qalpyna keldi. Jańa jelilerdiń ashylýy, avtomobıl óndirisiniń iske qosylýy Qostanaıdaǵy ǵana emes, eldegi mashına jasaý salasyna serpin berdi. Men de zaýytpen qatar óstim. Qazir men óndiriske jańa jobalardy tartýǵa, ınvestıtsııa baǵytyna jetekshilik etemin. Tek ótken jyly ǵana biz ınvestorlardy tartyp, «Lovol» jáne «Kırovets» markaly traktorlar óndirisi boıynsha jańa jelilerdi iske qostyq. Sonymen qatar qosymsha avtokomponentter baǵytyn damytamyz. Máselen, «KamAZ» kompanııasymen birlesken bıznes-ınkýbator jobasy jemisin berip keledi.
– Osy jyly Qostanaı zaýyty kólik tehnıkalaryn naryqqa shyǵarýda aldyńǵy qatardan kórindi. Buǵan ne sebep?
– «Agromashholdıng KZ» jáne «SaryarqaAvtoProm» zaýyttary otandyq mashına jasaýdyń kóshbasshysy sanalady. Muny joǵarǵy kórsetkishteri arqyly jyl saıyn dáleldep júr. 2019 jyly «Agromashholdıng KZ» 20,5 mlrd teńgege 806 tehnıka shyǵardy. Olardyń arasynda «Essil» astyq jınaıtyn kombaındary, «Lovol» jáne «Kırovets» traktorlary, dánsepkishter, destelegishter, jınaýshy platformalary, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy qosalqy bólshekteri men jınaqtaýyshtary bar ekenin atap ótý qajet. Zaýyttyń qýattylyǵy 2018 jylmen salystyrǵanda 1,5 esege ósti. Buǵan negizinen kombaın-traktorlar óndirisi kólemin arttyrý sebep boldy.
Avtomobıl shyǵarý salasy da qarqyndy damyp keledi. «SaryarqaAvtoProm» Qazaqstandaǵy barlyq avtokólik quraldarynyń jartysyn óndiredi. Ótken jyly kásiporyn ónimderin eksporttaǵan jalǵyz avtozaýyt atandy. Avtobýstardy óndirý jáne eldiń avtobýs parkin jańartý baǵdarlamasy boıynsha kóshbasshy orynǵa ıe. 2019 jyly avtomobıl zaýyty jalpy somasy 186 609 mln teńgege 25802 birlik avtokólik qurastyrdy. Bıyl óndiristi taǵy eki ese 50000 birlikke deıin arttyrý josparlanyp otyr, onyń 30%-y eksporttalady.
– Básekege qabiletti bolý úshin mashına jasaýdyń jańa ádisteri men ınnovatsııalary qajet. Osyǵan baılanysty memleket qandaı sharalar qabyldady? Sizdiń oıyńyzsha, memlekettik yntalandyrýdyń qandaı tetikteri neǵurlym tıimdi?
– Kompanııamyz Qazaqstanda teńdesi joq joǵary tıimdi óndiristik qurylǵylarǵa, robottalǵan jabdyqqa ıe. Biz únemi túrli ınnovatsııalyq ádisterdi engizemiz, mysaly, óndiristi tsıfrlandyrý – sonyń bir baǵyty. Óndiristik úderisterdi júıeleý, elektrondyq qujat aınalymyn engizý, qyzmetkerlerdi zamanaýı ádistermen oqytý sheńberinde ınnovatsııalyq baǵdarlamalar bar. Árıne, bul turǵyda memleketten qoldaý sharalary kóp.
– Mashına jasaýdy tabysty etýdiń bir baǵyty – joǵary bilikti kadrlardyń tapshylyǵyn azaıtý. Buǵan qandaı alyp-qosaryńyz bar?
– Qazirgi ýaqytta «SaryarqaAvtoprom» jáne «Agromashholdıng KZ» kompanııasynda 2 000-ǵa jýyq qyzmetker eńbek etedi. Barlyǵy ózimizdiń mamandar, biz shetelden adam shaqyrmaımyz. Kompanııa basshylyǵy qyzmetkerlerin oqytý men biliktiligin arttyrýǵa Germanııaǵa, Reseı Federatsııasyna, Italııaǵa, Qytaıǵa jiberedi. Dál búgin mamandarymyzdyń úlken kásibı tájirıbesi bar dep batyl aıta alamyn. Buǵan qosa biz sapaly kadrlardy ózimiz daıyndaımyz. Zaýytta Korporatıvtik ýnıversıtet quryldy, ol búkil Qazaqstan boıynsha iri tehnıkalyq oqý oryndarymen belsendi áriptestik ornatqan. Dýaldy oqytý aıasynda mashına jasaý salasy úshin mamandardy daıarlaý júrip jatyr. Sondaı-aq «Eńbek» melekettik baǵdarlamasy arqyly jas mamandardy zaýytqa shaqyramyz. Olar bizdiń oqý ortalyǵynda bilip alyp, jumysqa ornalasýǵa múmkindik alǵan.
– Dınara hanym, memleket mashına jasaý ónerkásibin damytý úshin naqty qandaı sharalar atqaryp jatyr? Álemdik naryqqa shyǵýǵa ne yqpal ete alady?
– Memleket kólik shyǵarýdy damytý aıasynda qoldaýyn toqtatpaq emes. Negizi biz aýyl sharýashylyǵy mashınalaryn jasaý salasyndaǵy baǵdarlamalardy ázirleýge qatysqymyz keledi. Avtokólik qurastyrý salasyn meńgergenimizben, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn óndirýdi endi eńserip jatyrmyz. Tıisinshe, aýyl sharýashylyǵy salasynyń el ekonomıkasyna tikeleı áser etetini belgili. Reseı Federatsııasynyń úlgisi boıynsha otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý sharalaryna atsalysýǵa bolar edi.
– Alda – tól merekeńiz. Osyndaı qıyndyǵy men qyzyǵy qatar júretin jumysty arýlarymyz eńsere alatynyn dáleldep kelesiz. Al qoǵam buǵan daıyn ba?
– Áıel adam kez kelgen óndiris salasynda jumys isteı alady. Tabysty eńbek etýdiń mysalyn bizdiń zaýyttan-aq kórýge bolady. 2011 jyly alǵash kelgende áıelderdiń deni ákimshilik jumystarda, kadr bóliminde júretin. Qazir óndiristegi árbir tórtinshi jumysker – áıel. Qıyndyǵy mol jumysqa qaramastan olar jaqsy kórsetkishterge qol jetkizgen.
– Áńgimeńizge rahmet! Mereke qutty bolsyn!
