Avıaotyn tapshylyǵy: Taıaý Shyǵys shıelenisi saıahat qunyna qalaı áser etti
ASTANA. KAZINFORM — Taıaý Shyǵystaǵy shıelenis pen Ormýz buǵazyndaǵy irkilister álem boıynsha janarmaı baǵasynyń qymbattaýyna áser etti. Bul jaǵdaı Qazaqstandaǵy syrtqa shyǵý týrızmi naryǵyna da yqpalyn tıgizdi. «Týrıstık Qamqor» qory otyn daǵdarysy qazaqstandyqtardyń saıahatynyń qunyna qalaı áser etetinin aıtyp berdi.
Uıym tóraǵasy Inna Reıdiń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy salystyrmaly túrde turaqty jaǵdaıǵa jáne otyn logıstıkasynyń jalǵasyp jatqanyna qaramastan, jahandyq protsester sózsiz áser etedi. Áýe kompanııalary halyqaralyq áýejaılarda keri reısterge janarmaı quıady, al onda otyn baǵasy aıtarlyqtaı ózgerýi múmkin.
— Ádette kóktemgi demalys jáne demalys maýsymynda Taıaý Shyǵysqa suranys kóp bolatyn. Sońǵy oqıǵalardan keıin qyzyǵýshylyq aıtarlyqtaı tómendedi. Týrıster saıahat kúnderin nemese demalatyn eldi ózgertip jatyr. Bul árıne, naryqqa jáne basqa baǵyttardaǵy baǵaǵa áser etedi. Degenmen, kóp jaǵdaıda boljanǵandaı, baǵanyń ósýi bolǵan joq. Naryq ta, baǵalar da turaqty bolyp qaldy, — dep túsindirdi Inna Reı.
Degenmen, qazirgi ýaqytta týrlardyń qymbattaýyna basty sebep — janarmaı daǵdarysy. Otyn tapshylyǵy men ony jetkizýdegi qıyndyq saldarynan kóptegen elde avıakerosın tapshylyǵy kúsheıip otyr. Bul jaǵdaı jahandyq naryqqa áser etip, áýe kompanııalaryn tańdaý jasaýǵa májbúr etti: ne reıster sanyn qysqartyp, keı baǵyttardy ýaqytsha toqtatý nemese múlde alyp tastaý, ne ósip jatqan shyǵyndardy ótep, baǵany kóterý.
Qazaqstanda jaǵdaı anaǵurlym turaqty bolǵanymen, avıaotyn baǵasy ósip keledi. Bul qymbatshylyq áýe saparlarynyń ózindik qunyna áser etedi. Áýe tasymaldaýshylary týroperatorlarǵa bılet baǵasynyń qymbattaıtynyn aldyn ala eskertip jatyr. Bul avıaotyn shyǵyndaryn óteýge arnalǵan qosymsha tólem bolyp otyr.
— Janarmaı alymy degen uǵymnyń ózi jańalyq emes, ol burynnan bar. Tek biz ony kóp qoldanǵan joqpyz, sebebi janarmaı baǵasy salystyrmaly túrde turaqty boldy. Qazir áýe kompanııalary shyǵyndaryn óteý úshin osy tásilge júginýge májbúr. Sondyqtan bárimizden túsinistik pen sabyr qajet. Bul — alypsatarlyq ta, paıda tabýdyń amaly da emes, — dep atap ótti spıker.
Aldyn ala tólengen týrlarǵa kelsek, qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, kólik tarıfteri aıtarlyqtaı ózgergen jaǵdaıda joldamanyń quny qaıta qaralýy múmkin. Janarmaıǵa baılanysty qosymsha tólem týroperatordyń tabysy emes, bul qarajat tikeleı áýe kompanııasyna aýdarylady.
Spıker týrısterge sabyr saqtap, qajet bolǵan jaǵdaıda qosymsha tólem jasaýǵa keńes beredi. Osylaısha sapardy keıinge qaldyrmaýǵa bolady. Sonymen birge, keıbir týroperatorlar týrdyń tolyq qunyn aldyn ala tóleý arqyly baǵany bekitý múmkindigin usynyp otyr. Mundaı jaǵdaıda baǵanyń qymbattaý syn-qaterin kompanııalar óz moınyna alady, al týrıster osy múmkindikti paıdalana alady.
Jalpy, sarapshy Taıaý Shyǵystaǵy daǵdarys aıaqtalǵan soń jaǵdaı birtindep turaqtanyp, baǵa arzandaýy múmkin ekenin aıtýda. Al ázirge sabyr saqtap, sapardy josparlaýǵa utymdy qarap, naryqta teńgerimdi baǵa saıasatyn qalyptastyrýǵa umtylý qajet.
Túptep kelgende, shetelge shyǵatyn baǵyttarda janarmaı úshin qosymsha aqy alý — álemdegi áýe kompanııalary men týroperatorlar tap bolǵan obektıvti ári jahandyq másele. Sondyqtan qazaqstandyq týrısterge beriler negizgi keńes — sapar aldynda baǵadaǵy yqtımal ózgeristerdi naqtylap, qosymsha shyǵyndarǵa daıyn bolý. Bul josparlanǵan demalysty buzbaı júzege asyrýǵa múmkindik beredi.
Aıta keteıik, Parsy shyǵanaǵy aımaǵynda qarýly qaqtyǵys bastalǵannan beri Ormýz buǵazy arqyly ótetin munaı tankerleriniń sany 90% azaıdy.
