Aýyl turǵyndary mal urylaryn áshkereleýden qorqa ma
ASTANA. QazAqparat - Parlament Májilisiniń bir top depýtattary mal urlyǵyna tosqaýyl qoıý máselesin kóterip, Úkimet basshysy Asqar Mamınniń atyna depýtattyq saýal joldady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Aldymen máseleniń zatynan buryn atyn anyqtap alaıyq. Bizdiń depýtattyq saýalymyzǵa arqaý bolyp otyrǵan másele - mal urlyǵy. Barymtashylyq emes. Buqaralyq aqparat quraldarynda, keıde tipti qylmystyq hronıkada «Barymtashylar basynyp barady» nemese «Barymtashylar buǵalyqtaldy» degen sııaqty dybys úndestigine qurylǵan sóz tirkesteri qoldanylyp jatatyny bar. Qate aıtylǵan sóz. Barymta - tarıhı uǵym. Baıyrǵy qazaq qoǵamyndaǵy qun daýyna, jesir daýyna, jer daýyna, basqa da daýly máselelerge baılanysty bıler kesken qun mólsherin aıypty jaq óteı almaǵanda, qun daýlaýshylardyń qarsy jaqtan óristegi jylqylardy shaýyp, aıdap áketýin barymta degen. Keıde barymtanyń ádilettilikti qalpyna keltirýge septesken jaılary da kezdesken. Sondyqtan aǵaıynnyń aqysyn jibermeı, tıisti qundy amalsyzdan osyndaı jolmen qaıtaratyn namysty, qarýly jigitterdi barymtashy dep dáriptep qoıatyny da bolǵan. Al aıdyń, kúnniń amanynda aıdaladaǵy maldy aıdap alatyndardy, tún jamylyp bógde qoraǵa baratyndardy, jazyqsyz jandardyń obalyna qalatyndardy basqasha aıtqan. Olardy baýkespe degen, ury degen, qaraqshy degen», - dep túsindirdi S. Abdrahmanov Májilistiń jalpy otyrysynda.
Osy oraıda depýtat aýyl turǵyndary, «Qazaqstan fermerleri odaǵy» talaı jyldan beri dál osy mal urylary jónindegi máseleni qaıta-qaıta kóterip jatqanyn eske saldy.
«Alaıda, Іshki ister mınıstrligi tarapynan qylmyskerlerdiń, sonyń ishinde uıymdasqan qylmysty toptar quramynda áreket etetinderdiń mal urlaýyn anyqtaýynda, ustaýynda ilgerileý baıqalmaıdy. Olar maldy urlaýdan, tasyp áketýden, soıýdan, etti bazarǵa shyǵarýdan qurylatyn qylmystyq ister tizbegin emin-erkin jalǵastyryp jatyr. Polıtsııa qyzmetiniń osy qylmys túrimen kúresinde júıelilik, talapshyldyq, jedeldik jáne jurtshylyqpen baılanys jetispeıdi», - dedi ol.
Bas prokýratýranyń málimetteri boıynsha, sońǵy eki jyldyń ishinde elimizde bul qylmys túriniń 12 myń oqıǵasy tirkelgen. Basqasha aıtqanda, Qazaqstanda búginde kún saıyn mal urlaýdyń 16 oqıǵasy oryn alady. Shekten shyqqan jaılar da kezdesedi. Endi urylar maldy úıirlep áketýge kirisken. Mundaı mysaldardy barlyq oblystardan keltire berýge bolady.
«Birinshiden, mal urlyǵymen kúresti kúsheıtý jóninde maqsatty jumys júrgizý, bul iske barlyq deńgeıdegi ákimdikterdiń kúshin, Іshki ister mınıstrliginiń aýdandyq, oblystyq jáne respýblıkalyq qurylymdarynyń barsha áleýetin, tehnıkalyq múmkindikterin jumyldyrý qajet. Ekinshiden, Іshki ister mınıstrligi Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń veterınarııalyq ınspektsııasymen birlese otyryp, bazarlarǵa, qoǵamdyq tamaqtandyrý oryndaryna, sonyń ishinde áskerı bólimsheler men medıtsına mekemelerine túsetin ettiń qaıdan, qalaı keletinin anyqtaýdyń dálme-dál tártibin aıqyndaýǵa tıis», - dedi Saýytbek Abdrahmanov.
Munymen qosa, oblystyq ákimdikter jergilikti polıtsııanyń aýyldyq jerdegi qurylymdaryn tehnıkalyq jáne kadrlyq turǵydan kúsheıtý jóninde naqty qadamdar jasaýy kerektigi aıtyldy. Aýyl ákimderi mal urlaýdy, soıylǵan etti satýdy kásip etetinderdi anyqtaýǵa bar kúshti jumsaǵany jón.
«Kimniń ne istep júrgenin aýyldaǵylar bilmeıdi emes, biledi. Olar ne mal urylaryn áshkereleýden qorqady, ne jalǵan aǵaıynshyldyqtan asa almaıdy», - dedi depýtat.
