Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń nesıe qorjyny 19,7 mlrd. teńgege jetti
ALMATY. 13 shilde. QazAqparat - «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ-nyń belsendi qaryz alýshylarynyń sany 1 shildedegi málimet boıynsha 17 414 adamdy qurady. 201-2012 jyldar aralyǵynda qordyń nesıe qorjynynyń ósimi 144 paıyzǵa jetti.
Alǵashqy jartyjyldyqtyń qorytyndysyna qaraǵanda, «Aýyldyq shaǵyn nesıe» baǵdarlamasy boıynsha 2 549,2 mln. teńgege 3 myń 38 nesıe berildi. Onda aýyl turǵyndaryna 2005 jyldan beri berilgen 65 720 nesıeniń jalpy kólemi 17,1 mlrd. teńgeni qurady. Bul baǵdarlamany júzege asyrýdyń nátıjesinde 68 967 adam jumyspen qamtylyp, 421 myń bas mal satyp alyndy jáne 50 myń gektardan astam jer egildi. Aýyl turǵyndary shaǵyn nesıeni mal men ósimdik sharýashylyqtaryna jáne jeke sharýasyn bastaýǵa jumsaıdy. Onyń ishinde mal sharýashylyǵynyń úlesi - 90,5 paıyz, ósimdik sharýashylyǵynyń úlesi - 2,8 paıyz, al 6,7 paıyzy basqa bıznes túrlerine tıesili.
«Bıznes-aımaqtar» baǵdarlamasynda aýyldyq jerlerde shaǵyn bıznes sýbektilerin nesıelendirýge jergilikti bıýdjetten qarajat tartyldy. Ony júzege asyrýdyń arqasynda 2,1 myńnan astam adam jumyspen qamtyldy. Jergilikti atqarýshy organdarmen anyqtalǵan kempıng qurylysy, kópshilik tamaqtaný oryndaryn damytý, shujyq, sút jáne konservi ónimderin óndirý, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn satyp alý, avtoservıs qyzmeti jáne taǵy basqa basym baǵyttar boıynsha, atalmysh qor 2009-2012 jyldary 2 075 mln. teńgege 817 bıznes jobany qarjylandyrdy. Onyń ishinde 47,4 mln teńgeniń 11 jobasy bıylǵy jyldyń úlesinde. Jylyjaı keshenderin satyp alý, salý jáne paıdalaný jónindegi «Jylyjaı» baǵdarlamasy 2008 jyldyń ortasynan bastap júzege asyrylady. Onda tórt jyldyń ishinde 255 mln. teńgege 126 joba qarjylandyryldy. Jalpy aýmaǵy - 6,4 gektar jylyjaı salynyp, 249 adam jumyspen qamtyldy. Al «Shaǵyn jylyjaılar kegenderiniń lızıngi» baǵdarlamasy boıynsha 2010 jyldan beri keshender biryńǵaı ınfraqurylymy jáne qoımalary bar 50-100 shaǵyn jylyjaıdan qurylady. Ár shaǵyn jylyjaı 500 sharshy metr aýmaqty alady. Bul joba boıynsha jumysqa úı irgesindegi sharýashylyqtar tartylyp, olarǵa tabys kózi berilýde jáne aýyl men jaqyn ornalasqan qalalar turǵyndary kezeńaralyq ýaqytta kókónispen qamtylady. Onda 2011 jyly Almaty, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan oblystarynda jalpy alańy 12,7 ga bolatyn 3 keshen iske qosyldy. Qarjylandyrý somasy - 775 mln. teńge. Sondaı-aq Aqtóbe, Qyzylorda, Jambyl, Mańǵystaý oblystarynda 220 jylyjaıdan qurylǵan keshenderdiń qurylysy aıaqtalýda. Bıyl Qyzylorda oblysynda aýmaǵy 28 ga bolatyn jáne quramynda 70 shaǵyn jylyjaıy bar keshenniń qurylysy bastaldy.
Kóktemgi egin jumystaryn júrgizýge shaǵyn sýbektilerdi nesıelendirýde «Eginjaı» baǵdarlamasy boıynsha 2010-2012 jyldary qor óz qarajatynan 1 677,3 mln. teńgege 747 nesıe berdi. Onda bıyl 484,7 mln. teńgeniń 201 jobasy qarjylandyrylyp, 400 myń ga jer egildi, jumyspen 1141 adam qamtyldy.
Etti tuqymdy jas maldy qalpyna keltirý úshin agroónerkásip kesheni sýbektilerin iri qara maldyń analyq basyn jáne buqa-óndirýshilerin satyp alýdy nesıelendirýde «Sybaǵa» baǵdarlamasy júzege asyrylýda.Onda nesıeler 6 paıyzdyq jyldyq syıaqy ústememen (tıimdi syıaqy ústeme - 6,25%), 7 jyl merzimge beriledi. Nesıe kólemi - 1 mıllıonnan bastap 18 mıllıon teńgege deıin.
Jalpy, osy baǵdarlama boıynsha 1 shildege deıin 1 200 jobany júzege asyrýǵa 7,5 mlrd. teńge (2012 jyly - 475 jobaǵa 3,2 mlrd. teńge) berilip, qaryz alýshylar 42305 bas sıyr jáne 1528 bas buqa (2012 jyly - 16015 sıyr men 845 buqa) satyp aldy.
Aýyldy jerlerde bilikti mamandar úshin jaǵdaı jasaý maqsatynda 2010 jyly áleýmettik salanyń mamandaryna aýyldyq eldi mekende turǵyn úı satyp alýdy nesıelendirý boıynsha memlekettik mehanızm ázirlengen bolatyn. QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵymen baǵdarlamanyń Senimdi ókili (Agenti) «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ bolyp tabylady. Nesıeniń maksımaldy somasy - 1 500 aılyq esepteý kórsetkish, merzimi - 15 jyl, syıaqy ústemesi - 0,01 paıyz. 2010-2012 jyldary qor tarapynan jalpy somasy 6,9 mlrd. teńgege 5 092 qaryz berý týraly kelisimshart jasaldy. Qaryzdyń eń joǵary somasy - 1 500 aılyq eseptik kórsetkish. Bul soma jas mamandarǵa jaqsy úı satyp alýǵa, jóndeýden ótkizip, jaılastyrýǵa múmkindik beredi.
