Aýyl sharýashylyǵy salasynyń qaı mamandyqtaryna suranys joǵary
PETROPAVL. QazAqparat - Tsıfrlyq tehnologııalardy qoldaný arqyly ónimdilikti arttyrý máseleleri Petropavlda ótken semınarda sóz boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Semınarda Elordalyq ǵalymdar men sarapshylar fermerlik sharýashylyqtyń zamanaýı negizderi, fıtosanıtarııalyq qaýipsizdik, agrohımııalyq jáne topyraq kartalaryn jasaý týraly aqparattar berdi.
Sondaı-aq, olar tsıfrly tehnologııalardy engizý erekshelikterimen, dıqandardy fermerlik sharýashylyqtyń naqty elementterimen jáne qazirgi kezde aýyl sharýashylyq óndirisin basqarýdyń qyr-syrymen tanystyrdy.
Mysaly aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty SQO egis alqaptarynda aramshópter men túrli ósimdik aýrýlary jıi kezdesedi. S.Seıfýllın atyndaǵy QazATÝ «Ósimdikterdi qorǵaý jáne karatındeý» kafedrasynyń oqytýshysy Bekmyrza Aıtýǵanovtyń pikirinshe, alqaptarǵa der kezinde monıtorıng jasalyp, aramshópter men zııankester ýaqytyly joıylsa, ónimdilik artyp, bıyl budan da mol astyq alýǵa bolar edi. Óıtkeni munyń bári ónimdilikti 30-35 paıyzǵa deıin tómendetedi. Zııankestermen kúreste tsıfrlyq tehnologııalardy qoldaný dıqandardy keler qaýipti der kezinde anyqtaýǵa kómektesedi.
«Ylǵaldy aýa raıy aramshópterdiń taralýyna qolaıly. Sodan keıin aýrýlar da kóp kezdesedi. Olar septarıoz, tat aýrýlary. Zııankesterdi erte kezeńde anyqtaý úshin drondardy qoldaný óte tıimdi. Ushý apparattarymen qaı ýchaske ekenin, onyń aýmaǵyn, neden zaqymdanǵanyn bilýge bolady. Osy derekterdi qoldana otyra biz sharýashylyqtarǵa olarmen qalaı kúresýge bolatyndyǵy, qandaı preparattardy qoldaný qajettigi jóninde keńes bere alamyz»,- deıdi S.Seıfýllın atyndaǵy QazATÝ «Ósimdikterdi qorǵaý jáne karantındeý» kafedrasynyń oqytýshysy Bekmyrza Sadyqov.
S.Seıfýllın atyndaǵy QazATÝ elimiz boıynsha agroónerkásiptik keshendi tsıfrlandyrýdyń ǵylymı- ádistemelik ortalyǵy bolyp tabylady. Jyl saıyn oqý ordasynan 2,5 myńǵa jýyq stýdent túlep ushady. Al elimiz boıynsha 5 myń stýdent túrli qojalyqtarda tájirıbeden ótedi. Endi jumys berýshiler ózderine qajet aýyl sharýashylyǵy salasynyń mamandaryn ýnıversıtettiń arnaıy saıtyna kirip, tańdap kelisimshartqa otyra alady.
«Qazir biz jańadan saıt ashyp jatyrmyz «Profı KazATÝ» degen. Ol jerde ýnıversıtet túlekteri de, bilikti maman izdegen sharýa qojalyqtary da ózine kerekti aqparatty ala alady. Qazir agronomdarǵa, tehnologtarǵa, mal dárigerlerine suranys joǵary, qazir stýdentter oqýdy bitirmese de qaıda jumysqa baratyndyqtaryn biledi. Saıtta jumys berýshiler qandaı maman kerek, oǵan qandaı jaǵdaı jasaıdy, ıaǵnı eńbekaqy mólsherin, baspana jaıyn, tipti, balabaqshanyń aýylda bar-joǵyna deıin jazady. Sol sııaqty stýdentterimiz týraly da tolyq aqpar bolady, sonyń bárin biz qazir istep jatyrmyz», -deıdi S. Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń prorektory Qaırat Aıtýǵanov.
Semınarǵa qatysqandardyń biri - «Shatılo ı K» JShS agronomy Marat Sábıt. Sharýashylyqtyń 38 myń gektar jeri bar. Onyń aıtýynsha, teriskeıdiń dıqandary tsıfrlyq tehnologııalardy qoldanýdyń artyqshylyqtaryn biledi, óıtkeni ózderi de eginshilikte nátıjeli qoldanyp keledi.
«Biz kompıýter arqyly tehnıkanyń qaı jerde júrgenin bilip otyramyz. Agronom alqap basyna barmaı-aq kimniń qaıda júrgeninen habardar. Al bul ýaqytty, janar-jaǵarmaıdy únemdeıdi»,- deıdi seriktestik agronomy Marat Sábıt.
