Aýtızmi bar balalardy beıimdeý ortalyǵy kottedj jaldaýǵa májbúr
KÓKShETAÝ. QazAqparat – Kókshetaý qalasynda múmkindigi shekteýli balalarǵa kómek kórsetý baǵytynda «Erekshe ómir» múgedek balalardyń aqparattyq-úılestirý resýrstyq ortalyǵy» qoǵamdyq qory jumys isteýde. Ony erekshe qajettilikteri bar balalardyń analary qosylyp ashqan. Solardyń biri – atalmysh qor tóraıymy Álııa Raqymbekova, dep habarlaıldy QazAqparat tilshisi.
Búgin qoǵamǵa ınklıýzıvti mádenıetti arttyryp, áleýmettenýge óz úlesterin qosa alatyndyqtaryn túsinetin ýaqyt jetti. Mamandardyń statıstıkalyq derekterine súıensek, sońǵy kezderi aýtızm dertine shaldyqqan balalardyń sany artyp kele jatqandyǵy baıqalady. Mundaı balalarǵa birinshi kezekte, dári-dármek emes, pedagog-psıholog, logopedtiń kómegi qajet. Álııa Rakýmbekova óziniń perzenti osyndaı dertke shaldyqqanyn eki jasynda baıqaǵan. Onyń ózge analarmen birlesip, «Erekshe ómir» múgedek balalardyń aqparattyq-úılestirý resýrstyq ortalyǵy» qoǵamdyq qoryn ashýǵa da osy túrtki bolǵan.
«Biz – ata-analar toby biraz ýaqyt bastamashylyq tanyttyq. 2018 jyly jeltoqsanda alǵashqy qor qurdyq jáne qor janynan áleýmettik beıimdeý ortalyǵyn ashtyq. Mundaǵy basty maqsatymyz – qoǵam men memlekettik organdardyń nazaryn balalardyń arasynda aýtızm dertiniń kóbeıip bara jatqanyna aýdarý. Der kezinde densaýlyǵynda kináraty bar balalarǵa dıagnostıka jasaý jáne ońaltý sharalaryn qolǵa alý arqyly múgedek balalar sanyn azaıtý», – deıdi qor basshysy.
Onyń aıtýynsha, búgingi kúni ortalyqqa aıyna 20-25 bala keledi. Balalar pedagogıkalyq korrektsııa boıynsha kómek alyp, turmystyq jáne áleýmettendirý daǵdylaryn úırenedi. Sonymen qatar, ortalyq densaýlyǵynda kináraty bar balalardyń ata-analaryna da psıhologııalyq kómek usynady. Ortalyqta 6 pedagog-psıholog ár balamen jeke jumys isteýde. Munda sal aýrýyna shaldyqqandar úshin zamanaýı jabdyqtar, «Akrobat» transformeri, basqa da quraldar ornatylǵan. Izraıl jáne Reseıden dáriger mamandar kelip, kómek kórsetip turady.
«Ortalyqtaǵy balalardyń 80 paıyzy qalada turady, qalǵan 20 paıyzy aýdandardan kelgender. Olardyń arasynda Zerendi aýdany men Stepnogorsk qalalarynan kelip oqıtyn balalar da bar», – deıdi Á.Raqymbekova.
Qor basshysynyń aıtýynsha, búgingi kúni problema da joq emes. Óz ǵımarattary bolmaǵandyqtan, ortalyq kottedj jaldap otyr.
«Aı saıyn ǵımaratty jalǵa alǵan úshin 400 myń teńge aqsha tóleımiz. Bul, árıne, az aqsha emes. Arzandaý ǵımarat alsaq, oǵan balalar syımaıdy. Talap boıynsha, ár pedagogtiń óz kabıneti bolýy tıis. Sol sebepti, ata-analardyń balalary úshin joǵary aqy tóleýine týra keledi. Eger óz ǵımaratymyz bolsa, ortalyqqa kelý aqysy da tómen bolar edi», - dep málim etti Á.Raqymbekova.
Ol bul máselemen qala, oblys ákimine de júgingen eken. Ondaǵylar qoldan kelgenshe kómektesýge ýáde de bergen. Ázirge, bul másele oń sheshiletin emes.
Ótken jyly ortalyq «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń 3 mılıon teńge grantyna ıe bolǵan.
Aıta keteıik, oblysta «aýtızm» dıagnozy qoıylǵan balalarmen jumys isteıtin ortalyqtyń jetispeýshiligi baıqalady. Degenmen, ınklıýzıvti kabınetterdiń jumysy jandanyp, ózine júktelgen fýnktsııasyn oıdaǵydaı atqarýda. Búgingi tańda Aqmola oblysynyń mektepterinde damýynda ereksheligi bar 2 myńnan astam bala tálim-tárbıe alýda. Negizgi jumys ony áleýmettendirýge baǵyttalǵan. ıAǵnı, ınklıýzıvti orta qalyptastyrylýda. Oblystaǵy tórt júzden astam mektepte ınklıýzıvti synyptar ashyldy. Onyń beseýi Kókshetaýdaǵy №19 mektepte ashyldy. Onda birden besinshi synyptarda 89 bala bilim alýda. Bul mektepterde balalardyń alańsyz bilim alýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan. Nysandarda 736 pandýs ornatylǵan. Ótken jyly taǵy 16 mekemege quny bir mıllıon teńge qarjyǵa kóterilgishter men pandýstar ornatyldy. Bıylǵy 2020 jyly 11 mekemege úsh mıllıonnan astam qarjy qarastyrylyp otyr. Osydan-aq, búgingi kúni qoǵam arasynda ınklıýzıvti mádenıet qalyptasa bastaǵanyn baıqaýǵa bolady.
