Aýtızmi bar balalar otbasynda qalaı tárbıelenip jatyr: ata-analar ózara pikir almasady
ASTANA. QazAqparat - «Bolashaq» korporatıvtik qory Astana qalasynda 2 sáýir - Dúnıejúzilik aýtızm máselesi týraly aqparatty taratý kúnine oraı «Autism Talks: erekshe balaly ata-analardyń shabyttandyrar áńgimeleri» atty kezdesý ótkizedi, dep habarlaıdy QazAqparat.
TED TALK formatynda aýtızmi bar balalardyń ata-analary tájirıbelerin ortaǵa salyp, aýtızmi jáne damýynda basqa da erekshelikteri bar balalardy tárbıeleý boıynsha keńes berip, usynystaryn ortaǵa salady. Balalary olarǵa qandaı tabystar men jetistikterge jetýge shabyt bergenin aıtyp beredi. Sonymen qatar sıblıngter – erekshe balalardyń baýyrlary sóz sóılep, erekshe týystarymen qarym-qatynas qurý tájirıbesi, aýtızm jáne damýynda basqa da erekshelikteri bar balamen bir otbasynda tárbıe alý erekshelikteri týraly baıandaıdy.
Іs-sharaǵa psıhoterapevter, psıhıatrlar jáne basqa da mamandar qatysady. Іs-shara erekshe balalardy tárbılep otyrǵan otbasy músheleri úshin de, erekshe balalarmen jumys isteıtin mamandar úshin de paıdaly bolady.
Іs-shara barysynda «Autism. Qol jetimdi orta» qaıyrymdylyq qorynyń jáne «Qamqor Áke» aýtızmi bar balalardyń ákeler qoǵamdastyǵynyń basshylary, Aqtóbelik erli-zaıypty Rýslan men Sara Qazybaevtar, «Erekshe baqyt» qoǵamdyq qorynyń teń quryltaıshysy, zań ǵylymdarynyń magıstri Svetlana Ordabaı, balalar psıhıatry Tatıana Degtıar, minez-qulyq taldaýshysy, «Bolashaq» qorynyń kýratory Aınýr Nurova, sondaı-aq «Bolashaq» qorynyń Qamqorshylyq keńesiniń tóraǵasy Dınara Gaplan jáne t. b. sóz sóıleıdi.
Kezdesý barysynda spıkerler oqytý men minez-qulyqty túzetýdiń tıimdi ádistemeleri, ata-analarǵa psıhologııalyq qoldaý kórsetý, erekshe balalar men olardyń otbasylarynyń quqyqtary, erekshe bala tárbıelenetin otbasyndaǵy erli-zaıyptylardyń bir-birin ózara qoldaýdyń mańyzdylyǵy, aýtızm bar egizderdi tárbıeleýdiń erekshelikteri jáne basqa da taqyryptardy talqylaıdy.
Ótetin orny: Astana qalasy Saýran 44, «Kongress-tsentrdiń» «ASPAN» zaly,
Kúni men ýaqyty: 2023 j. 2 sáýir, saǵ. 14:00
Anyqtama:
2 sáýir – Dúnıejúzilik aýtızm máselesi týraly aqparatty taratý kúni. Bul kún 2007 jylǵy jeltoqsanda BUU Bas Assambleıasynyń qararymen belgilendi, onda aýtızmi bar balalardyń kóp bolýyna alańdaýshylyq bildirildi. Resmı derekter boıynsha Qazaqstanda 9 myńǵa jýyq aýtızmi bar bala turady, al beıresmı derekter boıynsha aýtızmi bar balalardyń sany 30 myńnan asady. «Autism Speaks» halyqaralyq uıymynyń derekteri boıynsha 2020 jyly álemdegi árbir 54-balaǵa aýtızm dıagnozy qoıylady.
«Bolashaq» qorynyń «Árbir bala mektepke barýǵa laıyqty» jobasy Qazaqstannyń mektepteri men balabaqshalaryna aýtızm jáne basqa da damý erekshelikteri bar balalarǵa bilim berýdiń ınklıýzıvti modelin ázirleýge jáne engizýge baǵyttalǵan. 2015 jyldan bastap Qazaqstannyń 22 qalasynda 46 ınklıýzııany qoldaý kabıneti ashyldy. Aýtızm jáne basqa da mentaldyq buzýshylyqtary bar 700-den astam bala mektepke kúnde barýǵa múmkindik aldy. Aýtızm týraly aqparat taratý aıasynda 2023 jyldyń sáýir aıynda «Bolashaq» Qory birqatar is-sharalardy josparlady, onyń ishinde ıknlıýzııany qoldaý kabınetterinde synyp saǵattary, konkýrstar, «Run for Autism» qaıyrymdylyq júgirý jáne basqalar bar.
