Aýstralııada zańsyz reptılııa kontrabandasy úshin rekordtyq merzim berildi

ASTANA. KAZINFORM — Aýstralııanyń Jańa Ońtústik Ýels shtatyndaǵy aýdandyq sot 61 jastaǵy Sıdneı turǵyny Nıl Sımpsondy Azııa men Eýropa elderine 101 aýstralııalyq reptılııany zańsyz tasymaldaýǵa tyrysqany úshin segiz jylǵa sottady, dep habarlaıdy AZERTADJ jergilikti basylymdarǵa silteme jasap.

Bul elde jabaıy tabıǵatty zańsyz saýdaǵa salǵany úshin berilgen eń uzaq túrme jazasy bolyp otyr, dep málimdedi Aýstralııanyń Klımat ózgerisi, energetıka, qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi.

Tergeý derekteri boıynsha, reptılııalar Gonkong, Rýmynııa, Ońtústik Koreıa jáne Shrı-Lankaǵa poshta arqyly jiberilgen. Janýarlardy posylkalarǵa, popkorn qaptaryna, pechene bankilerine jáne áıel sómkelerine jasyryp jibergen. Keıbir jiberilgen zattar áshkere bolǵannan keıin, quqyq qorǵaý organdary kúdiktiniń úıin tintip, onda taǵy júzdegen reptılııa tabylǵan.

Ustalǵan janýarlar arasynda – batys kóktildi kesirtkeler, saqaldy drakondar, qylquıryqty stsınkter, qalqanty kesirtkeler jáne basqa da jergilikti qorǵalatyn túrler bar. Barlyǵy zańmen qorǵalady, al Aýstralııada jabaıy tabıǵatty zańsyz eksporttaý árbir quqyq buzýshylyq úshin 10 jylǵa deıingi bas bostandyǵynan aıyrýmen jazalanady.

Mınıstrliktiń málimetine súıensek, kontrabandalyq shema 2018–2023 jyldar boıy jumys istegen. 15 zatty jiberýge basqa da adamdar qatysqan – qylmystyq toptyń úsh adamy qazirdiń ózinde sottalǵan.

Aýstralııa álemdegi zańsyz reptılııa saýdasynyń negizgi ortalyǵy bolyp qala beredi. 2021 jylǵy ulttyq qorshaǵan orta esebine sáıkes, elde álemdegi barlyq reptılııa túrleriniń shamamen 10%-y tirshilik etedi, olardyń 90%-y endemıkter. Sol jyly Rojdestvo aralyndaǵy orman stsınki jabaıy tabıǵatta resmı túrde joıylǵany tirkelgen.

Sońǵy jyldary federaldyq bılik jabaıy tabıǵattyń zańsyz aınalymyna qarsy kúresti kúsheıtti. 2023 jylǵy maýsymnan 2025 jyldyń basyna deıin shekarada 200-den astam jóneltilim ustalyp, ishinen 780 jabaıy janýar tabylǵan. Osy kezeńde osyndaı qylmystar boıynsha ustalǵandar sany úsh ese kóbeıip, tárkilengen jóneltilim sany 5,5 ese artqan.

Aýstralııadaǵy Klımat ózgerisi mınıstrligi qurylymynda bıoalýantúrlilikti qorǵaý boıynsha arnaıy basqarma qurylǵan, ol quqyq qorǵaý organdarymen birlesip zańsyz saýdany anyqtaý jáne toqtatý baǵytynda jumys isteıdi.

Osyǵan deıin Aýstralııa keme jasaý zaýytyn qurýǵa qomaqty qarjy bóletinin jazǵanbyz.