Aýyr júk kólikteri jolǵa qaıta shyqty: 2026 jyldan bastap ne ózgerdi
ASTANA. KAZINFORM – 2026 jylǵy qańtardan bastap Qazaqstanda jalpy paıdalanymdaǵy avtomobıl joldarymen samosvaldardyń júrýine qatysty erejeler qaıta qaraldy. Burynǵy formaldy tyıymdar alynyp tastalǵanymen, salmaq pen oske túsetin júktemeni baqylaý kúsheıtilip, is júzinde tolyq avtomattandyryldy.
2026 jyldyń basynan bastap «Avtomobıl kóligi týraly» zańǵa engizilgen ózgerister kúshine endi. Bul túzetýler júk tasymaldaýshylar men aýyr júk kólikterdiń ıelerine tikeleı qatysty. Atap aıtqanda, jańashyldyqtar jalpy paıdalanymdaǵy avtomobıl joldary men eldi meken kóshelerinde júk kólikteriniń qozǵalysyn retteıtin normalardy qamtıdy.
Qaraǵandy oblysy boıynsha Kóliktik baqylaý ınspektsııasynyń málimetinshe, buǵan deıin zańnamada ruqsat etilgen eń joǵary massasy Qazaqstanda belgilengen avtokóliktiń ruqsat etilgen jalpy massasynan asatyn samosvaldarmen júk tasymaldaýǵa tyıym salatyn shekteý bolǵan.
«Bul norma alǵash ret 2015 jyly engizildi, 2019 jyly kúshin joıdy, keıinnen zańǵa 38-2-bap retinde qaıta engizilip, qoldanylý merzimi 2026 jylǵy 1 qańtarǵa deıin shegerilgen bolatyn. Onyń negizgi maqsaty – qurylysy men jóndeýine qomaqty bıýdjet qarajaty jumsalatyn avtomobıl joldaryn saqtaý», – dep túsindirdi ınspektsııa ókilderi.
Ózgeristerdiń mánin túsindirý úshin mamandar eki uǵymnyń – ruqsat etilgen eń joǵary massa men avtokóliktiń ruqsat etilgen jalpy massasynyń arasyndaǵy prıntsıpti aıyrmashylyqqa nazar aýdardy.
Ruqsat etilgen eń joǵary massa – zaýyt-óndirýshi belgileıtin tehnıkalyq kórsetkish. Ol kóliktiń óz salmaǵyn, júrgizýshini, jolaýshylardy, janarmaı men júktiń salmaǵyn qamtıdy. Mysaly, úsh osti samosvaldyń óz salmaǵy 12-13 tonna bolyp, konstrýktıvti túrde 25 tonna júk tasymaldaýǵa eseptelýi múmkin. Mundaı jaǵdaıda onyń ruqsat etilgen eń joǵary massasy shamamen 37 tonnany quraıdy.
Al ruqsat etilgen jalpy massa – Qazaqstan aýmaǵynda qoldanylatyn normatıvtik kórsetkish. Ol 2015 jylǵy 26 naýryzdaǵy Investıtsııalar jáne damý mınıstri mindetin atqarýshynyń №342 buıryǵymen bekitilgen. Sol úsh osti samosval úshin ruqsat etilgen jalpy massa 25 tonnany, keıbir jaǵdaılarda 26 tonnany quraıdy.
«Kólik quraldarynyń tehnıkalyq sıpattamalary men elde belgilengen normatıvterdiń arasyndaǵy osy alshaqtyq buryn samosvaldardyń jalpy paıdalanymdaǵy joldarmen júrýin is júzinde shektep keldi», – dep atap ótti Qaraǵandy oblysy boıynsha Kóliktik baqylaý ınspektsııasynan.
2026 jylǵy 1 qańtardan bastap jaǵdaı ózgerdi. Buǵan deıin ruqsat etilgen eń joǵary massanyń ruqsat etilgen jalpy massadan asyp ketýine baılanysty samosvaldardyń qozǵalysyna tyıym salǵan norma kúshin joıyp, jańa redaktsııada qaıta engizildi.
«Qoldanystaǵy ózgeristerge sáıkes, eger ruqsat etilgen salmaqtyq jáne gabarıttik parametrler saqtalsa, samosvaldardyń qozǵalysyna qatysty shekteýler qoldanylmaıdy. Jalpy paıdalanymdaǵy avtomobıl joldarymen samosvaldar arqyly júk tasymaldaý erkin júzege asyrylady», – dep habarlady vedomstvoda.
Sonymen qatar talaptardyń saqtalýyn baqylaý avtomattandyrý esebinen edáýir kúsheıtildi.
Qaraǵandy oblysynyń aýmaǵynda alty avtomattandyrylǵan ólsheý stantsııasy (AÓS) iske qosylýda, olardyń beseýi qazirdiń ózinde jumys istep tur. Bul keshender zııatkerlik kólik júıesine biriktirilgen jáne tolyq avtomatty rejımde qyzmet etedi.
AÓS kólik quralynyń túri men markasyn, memlekettik tirkeý nómirin, salmaqtyq jáne gabarıttik parametrlerin, sondaı-aq oske túsetin júktemeni tirkeıdi. Turmysta mundaı keshenderdi kóbine «arka» dep ataıdy – olar jol ústine ornatylǵan, jol jamylǵysyna engizilgen datchıkteri bar qurylymdar.
«Avtomattandyrylǵan stantsııalardyń jumys isteý qaǵıdaty “Sergek” júıesine uqsas. Ruqsat etilgen parametrlerden asyp ketý anyqtalǵan jaǵdaıda, aqparat avtomatty túrde beriledi de, aıyppul tóleý qajettigi týraly habarlama ınspektordyń qatysýynsyz kólik ıesine joldanady», – dep naqtylady Kóliktik baqylaý ınspektsııasynan.
Aımaqta avtomatty baqylaýmen qatar dástúrli kóliktik baqylaý beketteri de jumysyn jalǵastyrýda. Qaraǵandy oblysynda Kóliktik baqylaý ınspektsııasynyń úsh jyljymaly jáne bir statsıonarlyq beketi bar.
Salystyratyn bolsaq, oblystyń avtomobıl joldary jelisiniń uzyndyǵy 8,4 myń shaqyrymnan asady, al tirkelgen samosvaldar sany 2487-ge jetedi.
Inspektsııa ókilderi formaldy shekteýlerdiń alynýy talaptardyń álsireýin bildirmeıtinin eskertti.
«Kólik ıeleri men tasymaldaýshylar qoldanystaǵy salmaqtyq jáne gabarıttik normalardy qatań saqtaýy tıis. Avtomatty baqylaý jaǵdaıynda kez kelgen asyp ketý naqty ýaqyt rejıminde tirkeledi», – dep túıindedi vedomstvoda.
Buǵan deıin elimizde aýyr júk kólikterine qoıylǵan shekteý qurylys salasyna keri áser etip jatqany aıtylǵan bolatyn.
.