Aýyldaǵy áıelder kásip bastaýǵa nege qınalady
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstannyń aýyldyq jerlerinde 3,6 mıllıon áıel turady, olardyń 391 myńnan astamy aýyl sharýashylyǵy salasynda eńbek etedi. Alaıda qarjylandyrýǵa qol jetkizý men kásipkerlik bilimniń jetkiliksizdigi áıelderdiń óz isin damytýyna kedergi keltirip otyr. Bul másele elimizdiń 17 óńirinen 477 áıel qatysqan zertteýde anyqtaldy.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, Astanada agroónerkásip keshenindegi áıelderdiń múmkindikterin keńeıtýge arnalǵan óńirlik semınar bastaldy. Jıynda qarjylandyrýǵa qol jetkizý, kásipkerlik daǵdylardy damytý jáne aýyldaǵy áıelderdi qoldaý máseleleri talqylanyp jatyr.
«Qazaqstannyń agroazyq-túlik júıesindegi áıelder: zertteý nátıjelerinen naqty sheshimderge deıin» taqyrybyndaǵy eki kúndik semınar Aýyl sharýashylyǵyndaǵy áıelderdiń qatysýyn damytý bastamasy (WADI) aıasynda uıymdastyryldy. Oǵan memlekettik organdardyń, halyqaralyq uıymdardyń, ǵylymı qaýymdastyqtyń ókilderi men fermer áıelder qatysyp jatyr.
Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Nazgúl Hatepova agrarlyq saladaǵy áıelderdi qoldaý jáne olardyń kásibı damýyna jaǵdaı jasaý mańyzdy ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan Islamdyq azyq-túlik qaýipsizdigi uıymymen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa basymdyq beredi.
Almatyda ótken dóńgelek ústeldiń qorytyndysy boıynsha kelesi jyly iske asyrylatyn Agrarlyq kóshbasshy áıelder men jas agrokásipkerler jylyna arnalǵan is-sharalar baǵdarlamasyn ázirleý jónindegi usynymdar daıyndalǵan. Baǵdarlama oqytý, tálimgerlik qoldaý jáne kásibı baılanystardy damytý baǵyttaryn qamtıdy.
— Mundaı bastamalar óz kásibin ashýǵa, kásipkerlik qabiletin shyńdaýǵa jáne basqarýshylyq jaýapkershilikti óz moınyna alýǵa daıyn áıelderdi qoldaýǵa múmkindik beredi, — dedi Nazgúl Hatepova.
Aýyl sharýashylyǵynda 391 myńnan astam áıel eńbek etedi
Resmı derekterge sáıkes, Qazaqstannyń aýyldyq jerlerinde 3,6 mln áıel turady. Aýyl sharýashylyǵy salasynda 391,2 myń áıel eńbek etedi. Bul saladaǵy jumyspen qamtylǵandardyń jalpy sanynyń 40 paıyzyna teń.
2026 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha aýyl sharýashylyǵy ónimin óndiretin 74,7 myń tirkelgen sýbektini áıelder basqarady. Bul olardyń jalpy sanynyń tórtten birinen astamyn quraıdy.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, qoldanystaǵy memlekettik qoldaý sharalary áıelder men erlerge teń múmkindikter qarastyrady. Sonymen qatar vedomstvo aýyl sharýashylyǵy kooperatsııasyn damytý jáne fermerlerdiń kásibı biliktiligin arttyrý jumystaryn jalǵastyryp keledi.
Fermer áıelderge qandaı qoldaý qajet?
Semınarda WADI bastamasy aıasynda júrgizilgen «Qazaqstannyń agroazyq-túlik júıesindegi áıelder» zertteýiniń nátıjeleri tanystyryldy. Saýalnamaǵa elimizdiń 17 óńirinen agroónerkásip kesheninde eńbek etetin 477 áıel qatysqan.
Zertteý nátıjeleri áıelder úshin negizgi kedergilerdiń biri qarjylandyrýǵa qol jetkizýdiń qıyndyǵy ekenin kórsetti. Sonymen qatar fermer áıelder qarjylaı qoldaýmen qatar, bıznesti júrgizý boıynsha bilim alýǵa da múddeli.
Bul agrarlyq saladaǵy áıelderge tek qarjylaı kómek kórsetip qana qoımaı, kásipkerlik daǵdylaryn damytýǵa jáne turaqty jumyspen qamtylýyna múmkindik beretin keshendi sharalar qajet ekenin ańǵartady.
Islamdyq azyq-túlik qaýipsizdigi uıymy Bas dırektory apparatynyń basshysy, elshi Azamat Berdibaı zertteý nátıjeleri agroónerkásip keshenindegi áıelderdi qoldaýdyń naqty sharalaryn ázirleýge jáne WADI bastamasyn odan ári damytýǵa negiz bolatynyn aıtty.
Pılottyq jobalar ázirlenedi
Semınar qorytyndysy boıynsha birneshe basym baǵytty qamtıtyn pılottyq jobalardy aıqyndaý josparlanyp otyr. Olardyń qatarynda bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyrý, zamanaýı tehnologııalarǵa qoljetimdilikti keńeıtý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeýdi damytý bar.
Jobalardy ázirleý kezinde jeke qosalqy sharýashylyqtarda eńbek etetin áıelderdiń qajettilikterine erekshe nazar aýdarylmaq.
Semınar jumysy 16 qazanda taqyryptyq pikirtalastarmen jáne WADI bastamasy aıasyndaǵy pılottyq jobalardy talqylaýmen jalǵasady. Jıyn barysynda ázirlenetin usynystar agroazyq-túlik júıesindegi áıelderdi qoldaý tetikterin jetildirýge jáne olardyń aýyldyq aýmaqtardyń ekonomıkalyq damýyna qatysý múmkindikterin keńeıtýge baǵyttalady.
Osyǵan deıin Eńbek mınıstrligi men BUU genderlik teńdikti nyǵaıtý boıynsha jańa kelisimderge kelgenin jazdyq.
