Aýyl mektebine basshy tabý nege qıyn
PAVLODAR. KAZINFORM - Pavlodar oblysyndaǵy mektep dırektorlarynyń 4 paıyzy - zeınetkerlik jasta. Buǵan qosa bilim berý uıymdary basshylarynyń 15 laýazymy bos tur.
Oblystaǵy 362 jalpy bilim beretin mektepte 12 myńnan astam pedagog eńbek etedi. Bilim salasyndaǵy kadrlyq jańarý máselesi mektep basshylary deńgeıinde aıtarlyqtaı ózekti bolyp otyr.
Óńirlik bilim berý basqarmasynyń málimetinshe, aımaqtaǵy mektep dırektorlarynyń ortasha jasy – 48 jas. Al zeınetkerlik jasqa jetken basshylardyń sany - 14 adam. Bul jalpy dırektorlar quramynyń shamamen 4 paıyzy. Bir qaraǵanda, kórsetkish asa joǵary bolyp kórinbeýi múmkin. Alaıda bul jerdegi másele jergilikti bilim salasynyń basqarýshylyq býynyndaǵy kadrlardyń jańarýy qanshalyqty jyldam júrip jatqanyna qatysty. Zeınet jasyndaǵy mektep dırektorlarynyń sany 2024 jyly – 27, 2025 jyly 18 bolǵan. Bıyl kórsetkish sál tómendegenimen, jańarý úderisi baıaýlap qalǵanyn baıqaýǵa bolady.
- Bilim berý basqarmasy zeınetkerlik jasqa jetken mektep basshylaryna tıisti habarlamalardy jetkizdi. Eńbek sharttarynyń (qosymsha kelisimderdiń) qoldanylý merzimi aıaqtalǵannan keıin atalǵan basshylarmen eńbek qatynastary zańnamada belgilengen tártippen toqtatylatyn bolady, – deıdi óńirlik bilim berý basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurgúl Azanbaeva.
Zeınetkerlik jasqa jetken dırektorlardyń qyzmeti avtomatty túrde jalǵaspaıdy. Eńbek shartynyń merzimi aıaqtalǵannan keıin olardyń ornyna jańa basshylar kelýi tıis.
15 dırektordyń orny úńireıip tur
Qazirgi tańda orta bilim berý uıymdary boıynsha 15 basshynyń orny bosap qalǵan. Basqarma málimetinshe, olardyń basym bóligi jazǵy kezeńde mektep dırektorlarynyń ózge eldi mekenderge qonys aýdarýyna baılanysty paıda bolǵan. Kadrlyq quramdy tolyqtyrý úshin 17 konkýrstyq rásim ótkizilip, onyń qorytyndysy boıynsha 104 orta bilim berý uıymynyń basshysy taǵaıyndalǵan. Soǵan qaramastan 15 bos orynnyń saqtalýy mektep basshylaryn irikteý máselesiniń tolyq sheshilmegenin kórsetedi.
Ásirese, bul problema aýyldyq jerlerdegi mektepter úshin ózekti. Anyqtaǵanymyzdaı, bos dırektorlyq laýazymdardyń basym bóligi aýyldyq eldi mekenderdegi bilim berý uıymdaryna tıesili.
Mamandardyń aıtýynsha, aýyldyq mektepterdegi basshylyq qyzmetterge kadr tartý máselesin sheshý úshin talaptardy qaıta qaraý qolǵa alynǵan. QR Oqý - aǵartý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2026 jylǵy 19 maýsymdaǵy №173-NQ buıryǵymen shaǵyn jınaqty mektep dırektorlaryna qoıylatyn biliktilik talaptaryna ózgerister engizilgen.
Atap aıtqanda, shaǵyn jınaqty mektep dırektorlary úshin talap etiletin biliktilik sanatyn «pedagog-sarapshydan» «pedagog-moderatorǵa» deıin tómendetý jáne pedagogıkalyq eńbek ótiline qoıylatyn talapty 5 jyldan 3 jylǵa deıin qysqartý kózdelgen. Bilim basqarmasy bul ózgerister shaǵyn jınaqty mektepterge basshylyq jasaı alatyn mamandardyń qataryn keńeıtip, aýyldaǵy basqarýshy kadr tapshylyǵyn azaıtýǵa múmkindik beredi dep esepteıdi.
Deıturǵanmen bul jerde de mańyzdy saýal týyndaıdy: dırektorlyqqa qoıylatyn talaptardy tómendetý kadr tapshylyǵyn sheshkenimen, mektep basqarý sapasyna qalaı áser etedi?
Tájirıbe bar, biraq jańarý odan da ózekti
Bilim salasynyń sheneýnikteri zeınet jasyndaǵy dırektorlardyń qyzmet atqarýyn olardyń kópjyldyq pedagogıkalyq ári basqarýshylyq tájirıbesimen baılanystyrady. Basshylardy irikteý kezinde jas mólsheri jalǵyz krıterıı emes. Kásibı quzyret, eńbek ótili, basqarýshylyq tájirıbe jáne belgilengen biliktilik talaptaryna sáıkestik eskeriledi.
Bul ustanymnyń ekinshi jaǵy – basqarýshy kadrlardyń jańarý qarqyny. Mektep dırektory ondaǵan jyldyq tájirıbesi bar maman bolýy múmkin. Biraq sol ýaqytta dırektorlyq qyzmetke daıyndalyp júrgen jas pedagogterdiń basqarýshylyq tájirıbe jınaqtap, jańa býyn retinde ósýine múmkindik qanshalyqty jetkilikti degen suraq týyndaıdy. Eger zeınetkerlik jasqa jetken dırektorlar eńbek sharttarynyń merzimi aıaqtalǵan soń qyzmetten ketse, olardyń ornyna laıyqty basqarýshy kadr bolýy kerek.
Mektep dırektorlarynyń kelesi býynyn oblys qanshalyqty júıeli túrde daıyndap jatqany da beımálim. Bul rette pedagogıkalyq kadr rezervi, jas dırektorlardy daıarlaý, aýyl mektepterine basshylar tartý jáne dırektorlyq laýazymdarǵa úmitkerlerdi aldyn ala daıyndaý mańyzdy bolmaq.
Eske sala keteıik, elimizde mektep dırektorlaryn taǵaıyndaý qaǵıdalary ózgerdi.
