Áýedegi 10 saǵattyq qarbalas: Otandyq dáriger ózbekstandyq jolaýshyny aman alyp qaldy
ASTANA. KAZINFORM — Dáriger, ortoped, professor Ersin Júnisov Nıý-Iork — Tashkent baǵytyndaǵy áýe reısinde jolaýshyǵa alǵashqy kómek kórsetip, ómirin saqtap qaldy. Bul jóninde dáriger Jibek Joly telearnasynyń «BÚGІN.Live» baǵdarlamasyna suhbat berdi.
Óziniń otyz jyldyq mansabynda Ersin Júnisov 10 myńǵa jýyq ota jasaǵan, talaı naýqastyń aıaǵynan tik turýyna sebepshi bolǵan. Ásirese eń tanymal ota — 2016 jyly Jambyl oblysynda ushaq apatynan aman qalǵan Ásem Shaıahmetovaǵa jasalǵan edi.
— Azamattyq avıatsııa salasyndaǵy aýyr jaraqattan aman qalý jaǵdaılaryn tutas álem júıeli túrde zertteıdi. Ásemniń jaǵdaıy da kezinde kópshiliktiń nazarynda boldy. Bul oqıǵa, birinshiden, onyń ómirge degen jigeri men tózimdiligin kórsetse, ekinshiden, otandyq medıtsınanyń deńgeıin aıqyndady. Sol aralyqta biz respýblıkalyq sanıtarlyq avıatsııa qyzmetin jańadan iske qosyp jatqan edik. Oǵan deıin táýelsizdik alǵaly alǵash ret halyqaralyq ozyq tájirıbeler men klınıkalyq tujyrymdamalardy engizgen bolatynbyz. Dál osy tásilder aýyr, kúrdeli jaraqat alǵan naýqastardy aman alyp qalýǵa múmkindik berdi. Ásemmen áli kúnge deıin habarlasyp turamyz. Jalpy, naýqastar saýyǵyp, qalypty ómirine oralǵan soń, asqyný bolmasa, dárigerge jıi kele bermeıdi. Ózimiz ǵylymı baqylaý aıasynda belgili bir ýaqyt aralyǵynda naýqastardy qadaǵalap otyramyz jáne ǵylymı zertteýlerimizge qosamyz, — dedi dáriger.
Bıyl da 9 naýryzda Ersin Júnisov Nıý-Iork — Tashkent baǵytyndaǵy reıste kenetten esinen tanyp qalǵan jolaýshynyń ómirin qutqaryp qalǵan. Dáriger oǵan áýede shamamen 10 saǵat boıy kómek kórsetip, jerdegi áriptesimen úzdiksiz baılanysta bolǵan.
— Biz AQSh-ta ótken ortopedter kongresine qatysyp, Nıý-Iork — Tashkent reısimen elge qaıtyp kele jatqanbyz. Ushaq kóterilgennen keıin shamamen úsh saǵat ótkende bortta «Dáriger qajet» degen habarlandyrý jasaldy. Sóıtsek, 19 jastaǵy jigit esinen tanyp qalypty. Mundaı jaǵdaıda ádette birneshe mamannyń kómegi qajet. Naýqastyń júrek soǵysy turaqsyz boldy: birde soǵady, birde toqtap qalǵandaı, al pýlsi óte jıi soǵyp turdy. Biraq ushaqta 246 jolaýshy bolsa da, menen basqa dáriger tabylmady. Jaqyn mańda qoný múmkindigi de bolmady. Sebebi Grenlandııa aýmaǵynyń ústinde ushyp kele jatqanbyz, eń jaqyn áýejaıǵa deıin taǵy 2-3 saǵat ýaqyt bar edi, — dep eske aldy dáriger.
Dáriger ushaqtyń Wi-Fi jelisine qosylyp, óziniń kýrstasy, kardıorıtmolog Aıan Ábdirahmanovqa habarlasqan. Onyń nusqaýymen naýqastyń jaǵdaıyn baqylap, esin jıǵan sátterde tynys alýyn rettegen.
— Munda tildik kedergi de boldy. Ózbek jigiti orys tilin bilmeıdi, sondyqtan borttaǵy ózge jolaýshylar meniń sózimdi ózbek tiline aýdaryp otyrdy. Keıin anyqtalǵandaı, jolaýshynyń burynnan júrek aýrýy bolǵan. Sońǵy 1-2 aptada mazasyzdyq kóbeıip, emdelý úshin Ózbekstanǵa bara jatqan eken. Ushaq Tashkentke shamamen 9 saǵat 20 mınýtta qondy. Sol jerde naýqasty jedel járdem qyzmetine tapsyryp, ári qaraı mamandardyń baqylaýyna berdik, — dedi E. Júnisov.
Qazir Ersin Júnisov Astanada ota jasaýǵa qajetti medıtsınalyq qurylǵylar óndiretin zaýyt ashyp, otandyq óndiristi damytýǵa kúsh salyp jatyr. Onda operatsııalyq ústelge arnalǵan qosymsha qurylǵylar, spıtsalyq apparattarǵa arnalǵan jartylaı kvadrattar, túrli fıksatsııalyq jáne arnaıy medıtsınalyq bólshekter shyǵarylady.
— Travmatologııa men ortopedııa — qoldanbaly ǵylym. Biz ártúrli qural-jabdyqtar men súıekti bekitetin konstrýktsııalar ázirleımiz. Qazaqstanda ǵana emes, jalpy Ortalyq Azııada mundaı óndiris buryn bolmaǵan. Birqatar shákirtterim ózderi oılap tapqan qurylǵylardy Polsha, Qytaı, Túrkııa elderinde jasatyp júrdi. Tipti Polshada jasalǵan bir qurylǵyǵa Germanııa qyzyǵýshylyq tanytyp, óndiristi qolǵa alýǵa nıet bildirdi. Sol kezde «Nege ózimizde óndirmeske?» degen oı keldi. Óıtkeni buǵan deıin ortopedııa salasyndaǵy barlyq qural-jabdyq tolyǵymen ımportpen keletin. Sońǵy úsh jylda osy baǵytty júıeli túrde qolǵa alyp, óndiristi jolǵa qoıdyq. Astana ákimdigi men salalyq mınıstrliktiń qoldaýymen zaýytty iske qostyq. Qazir ónimder aýdandyq, qalalyq jáne oblystyq aýrýhanalarǵa jiberilip jatyr. Ortalyq Azııada alǵash ret ashylyp otyrǵan óndiris bolǵandyqtan, bizdiń basty maqsat — sapaly ári qoljetimdi ónim usyný, — deıdi Ersin Júnisov.
Aıta keteıik, elimizde ınfarkttan bolatyn ólim 3,2%-ǵa, ınsýlttan ólim-jitim kórsetkishi 25%-ǵa azaıdy.