Atyraýda balyq ónerkásibin damytý máseleleri talqylandy
ATYRAÝ. QazAqparat - Atyraý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev óńirdiń balyq ónerkásibin damytý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Talqylaýǵa QR Parlamenti Senatynyń depýtattary, óndiristik balyq óndiretin kooperatıvterdiń basshylary, ǵylymı qyzmetkerler jáne quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi qatysty.
Keńes barysynda Atyraý oblysy Aýyl sharýashylyǵy jáne veterınarııa basqarmasynyń basshysy Maqsot Muqanov atqarylǵan jumystar jáne osy saladaǵy tapsyrmalardyń oryndalýy týraly esep berdi. Atap aıtqanda, balyq ónimin tereń qaıta óńdeý máselesi áli kúnge deıin sheshimin tappaýda. Aýlanǵan balyqtardyń basym bóligi eksportqa shıki kúıinde jiberilýde. Áıtse de óńirde qaıta óńdeý ónerkásibin qurýǵa múmkindikter bar. Sonyń ishinde Qurmanǵazy aýdanynda. Bul rette bólingen kvotany ıgerý týraly da másele qoıylady. Kóptegen balyq aýlaıtyn kooperatıvter jyl saıyn balyq aýlaýǵa kvota ala otyryp, ony ıgermeıdi.
«Bul máseleni jan-jaqty taldaý qajet. Óndiristik kooperatıvter ózderine bólingen lımıtterdi nege ıgermeıdi? Sonymen birge kvota bólý kezinde iriktep qaraý qajet. Balyq aýlaýǵa lımıt materıaldyq-tehnıkalyq bazasy - júzý quraldary, adam resýrstary joq kásiporyndarǵa beriletin faktiler baıqalýda. Al ónerkásiptik aýlaýǵa múmkindigi barlary da osyndaı kólemde alady. Al tereń qaıta óńdeý máselesine qatysty aıtar bolsaq, jergilikti atqarýshy organdar kásipkerlerge barlyq múmkin bolatyn memlekettik qoldaý sharalaryn kórsetýge daıyn. Biz buǵan qyzyǵýshylyq bildiremiz», - dedi Nurlan Noǵaev..
Kvota alý jáne balyq aýlaýdy bastaý merzimi óndiristik kooperatıvterdiń úlken alańdaýshylyǵyn týdyrdy. Bıylǵy jyly balyq kásiporyndary ruqsatty 1 naýryzda aldy. Alaıda bul shegi emes. Keńeste 1 qańtardan bastap kóktemgi balyq aýlaý maýsymyna barlyq qajetti qujattardy daıyndaý mindeti qoıyldy.
Jaıyq-Kaspıı basseıniniń jáne Qurmanǵazy aýdanyndaǵy Qıǵash ózeniniń saǵasynda túpti tereńdetý jumystary aıtarlyqtaı mańyzdy másele bolyp tabylady. Bul jobany iske asyrý úshin birneshe jyl boıy respýblıkalyq bıýdjetten 5,5 mlrd teńge bólý josparlanýda. Bıylǵy jyly ózen túbin tazartý jumystaryn júrgizý úshin 1,5 mlrd teńge jumsalatyn bolady. Merdiger «Pavlodar ózen porty» AQ bolyp tabylady.
«Bul qajetti ári jaýapty jumys ekenin túsinesiz be?», - dedi oblys ákimi merdiger uıymnyń ókiline qarap. «Bul az memlekettik qarajat emes jáne barlyq jumystar tıisti deńgeıde júrgizilýi qajet. Adamdar nátıjesin kórýi tıis. Túpti tereńdetý jumystary óńirdiń ekologııalyq júıesi úshin mańyzdy, bul máseleni biz turaqty baqylaýda ustaıtyn bolamyz». 
«Bekire-2018» keń aýqymdy tabıǵat qorǵaý aktsııasynyń aıasynda júrgizilgen jumystar týraly Atyraý oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar álemi aýmaqtyq ınspektsııasynyń jáne Atyraý oblystyq ІІD basshylary baıandady. Olardyń málimetteri boıynsha, Batys Qazaqstannyń úsh oblysynyń aýmaǵynda aktsııa bastalǵannan beri tabıǵat qorǵaý zańnamasyn buzýshylarǵa 46 qylmystyq is qozǵaldy. Brakonerlerden 16 tonnadan astam balyq tárkilendi, onyń ishinde 8 tonnadan astamy -Atyraý oblysynda. Zań buzýshylarǵa 8 mln teńgeden astam aıyppul salyndy.
Keńeste QR Parlamenti Senatynyń depýtattary Ǵumar Dúısembaev pen Sársenbaı Eńsegenovter óz usynystary men pikirlerin bildirdi.
«Biz búgin óńirdiń balyq ónerkásibin damytýdyń mańyzdy máselelerin talqyladyq. Bir kezderi bul sala elimizdiń ekonomıkasyna aıtarlyqtaı úles qosty. Biz salany damytýǵa birlesip qoldan kelgen úlesimizdi qosýǵa tıispiz. Bul úshin bizde qarjylyq múmkindikter de, adam kapıtaly da, nıet te bar. Problemalyq máselelerdi biz depýtattardyń, mınıstrlikterdiń, úkimettiń aldyna qoıýymyz kerek. Barlyq jaýapty organdardyń jónge salynǵan jumysy balyq qorlaryn qurtýshy buzaqylar keltiretin shyǵyndy azaıtýǵa yqpal etti. Kelesi kezeń - balyq salasyn damytý úshin barlyq qajetti jaǵdaılardy jasaý», - dep sózin qorytyndylady N.Noǵaev.
