Atyraý oblysyndaǵy Qyzylúı aýylynda 82 sharýa qojalyǵy bar
ATYRAÝ. QazAqparat - 82 sharýa qojalyǵy jumys istep turǵan Atyraý oblysynyń Isataı aýdanyndaǵy Qyzylúı aýyly qurylǵanyna 105 jyldyǵyn atap ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Merekege oraı «Meniń aýylym» jobasy-sharasy uıymdastyryldy. Aýyl turǵyndary Qyzylúıdiń irgetasy 1913 jyly qalanǵanyn aıǵaqtaıtyn stella-belginiń ornatylýy, eldi mekenge tartylǵan taza aýyzsý qubyry men sý taratý ǵımaratynyń paıdalanýǵa berilý rásimine kýá boldy.
«Qyzylúı - qutty mekenim» saltanatty jıynynda aýyldyń ótken joly men aldaǵy baǵdary sóz bolyp, bir top aýyl sharýashylyǵy ardagerleri, sharýa qojalyqtarynyń ıeleri marapattaldy. «Aýyl eńbegi úshin» medali tabystaldy. Ata kásipti meńgerip, áke jolyn jalǵastyrǵan sharýalarǵa Alǵys hattar tapsyryldy.
Shara aıasynda kontserttik baǵdarlamalar uıymdastyrylyp, beldesý, qoı kóterý, arqan tartys, jaıaý jarys sporttyq sharalary ótti. Sondaı-aq jınalǵan jurt «H.Daıyrovanyń aýyly», «Aıbas aýyly», «Molshaǵyl aýyly», «Tuşyqudyq aýyly», «Qyzyl úı aýyly», «Dosqalıevter aýyly», «Maıtóbe aýyly» ataýymen tigilgen kıiz úılerde jaıylǵan dastarhannan dám tatty.
21 shaqyrymdyq alaman báıgege 15 sáıgúlik qatysyp, birinshi oryndy Meńdiǵul Aqqýatovtyń, ekinshi oryndy Salamat Qurasovtyń, úshinshi oryndy Músilim Nuredenovtyń attary ıelendi.
Atan jarysyna Úshqyzylda kindik qany tamǵan aqyn Nuraly Ájiǵalıevtyń otbasy júldeler tikti.
Jańa joba qaımaǵy buzylmaǵan, tórt túlik mal ósirip, yrys - berekeni eńbekten tapqan Qyzylúı men Aıbas aýyldary turǵyndaryna qýanysh-shattyq syılady. Oǵan osy topyraqta týǵan, oqyǵan, qazir elimizdiń ártúrli oblystarynda turatyn jerlester kelip, quttyqtady.
Bir kezde ferma ortalyǵy bolǵan, jıekten ótkende Naryn qumynyń qaqpasy sanalatyn qutty qonys - Qyzyl úıdiń kórkeıe bereri kámil, qazir tabıǵı gaz jetkizýdiń alǵysharttary jasalýda, jańa mektep qurylysy salynýda. Jeke sektorda turǵyn úı qurylysy kóbeıedi.
«Bul jobany uıymdastyrýdaǵy maqsatymyz - irgetasy qalanǵanyna 105 jyl bolǵan Qyzylúı eldi mekeniniń tarıhy men ozyq salt-dástúrin nasıhattaý, shalǵaıdaǵy qazaq aýylynyń mártebesin arttyrý, osy óńirde aýyl sharýashylyǵynyń qalyptasyp órkendeýine eńbek sińirgen aǵa urpaqty dáripteý, aýyl jastaryn eńbek dástúrin jalǵastyrýǵa tárbıeleý edi», - deıdi aýyldyq okrýgtiń ákimi Mádı Óteǵalıev.
Qyzylúı eldi mekeni - Atyraý oblysyndaǵy aty alysqa tanylǵan aýyl. Onyń irgetasy 1913 jyly qalanǵan. Patsha ákimshiliginiń sheshimimen qyzyl saz balshyq tastan beket (ǵımarat) salynǵan. Sol jyldan bastap osy qonys Qyzyl úı atanyp ketken. Naryn qumynda bolǵan kolhozdar kezinde onyń bólimshesi, al 1957 jyly Chapaev atyndaǵy sovhoz qurylǵan kezinde №2 ferma ortalyǵy bolǵan.
1960 - 1984 jyldar aralyǵynda fermany Hatıma Daıyrova basqarǵan kezde onyń ataq-dańqy respýblıkaǵa tanyldy. Hatıma Daıyrova Lenın ordenimen marapattalǵan. Fermadan malbegiler Batan Ybyraev KSRO Memlekettik syılyǵynyń ıegeri, Shárip Sydyqov Qazaqstannyń eńbek sińirgen aýyl sharýashylyǵy qyzmetkeri atanyp, ondaǵan shopandar orden-medaldarmen marapattaldy.
Jıek pen qumnyń aralyǵyna ornalasqan eldi mekenniń basynda 30-dan astam úı bar. Tóńirekte sharýashylyqpen otyrǵan úıler kóp. Munda negizgi mektep, medpýnkt, klýb, kitaphana jumys isteıdi.
Qazirgi kezde 80 oryndyq jańa mektep qurylysy salynýda. «Taza sý» baǵdarlamasymen eldi mekenge sý taratý ǵımaraty turǵyzylyp, aýylishilik sý jelisi júrgizildi. Bolashaqta tabıǵı gaz tartý josparlanǵan.
Shalǵaı aýyldyń áleýmettik máseleleriniń sheshilýi jastardy aýylda turaqtandyrýǵa, adamdardyń mal sharýashylyǵymen aınalysýyna, jergilikti kásipkerlikti damytýǵa qolaıly jaǵdaı jasaıdy. Jeke sektorda turǵyn úı qurylysyn salýǵa jer telimin suraýshylar sany kóbeıip otyr.
Kezindegi malbegilerdiń urpaqtary ata kásipti jalǵastyryp, sharýa qojalyqtarynyń ıeleri atandy. Aýyldyq okrýgte 82 sharýa qojalyǵy tirkelgen. Olar mal tuqymyn asyldandyrý, ónim óndirýdi arttyrý baǵytynda jumys isteýde.
Qyzylúı - aýdan, okrýg ortalyǵynan 40 km jerde ornalasqan, tabıǵaty sulý, sharýaǵa qolaıly qonys. Naryn qumyna shyǵatyn qaqpa ispetti. Qum óńirinde otyrǵan sharýa adamdary ony ortalyq sanaıdy.
