Attıla jaıly sheteldik barlyq shyǵarmalar Qazaqstanda basylyp, sahnalarda qoıylýy qajet - A. Smaıyl

Búgin QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda Mádenıet jáne aqparat mınıstriniń atyna saýal joldaǵan depýtat Aldan Smaıyl osy máseleni kóterdi.

Óz saýalynda depýtat A.Smaıyl Batys pen Shyǵys ádebıetiniń  bilgiri F.Kaprýlýzadeniń: «Slavıan, fın, frantsýz, german ádebıetine epıkalyq janr, poema jazý dástúri «Attıla» dastany arqyly keldi», - degen pikirine toqtala kele, álemdik órkenıet jetik bilip qadirlegen osy dastannyń elimizde belgisiz bop otyrǵanyna qynjylys bildirdi. «Bizdiń dáýirimizge deıingi ÚІІ-ÚІ ǵasyrlarda týǵan «Alyp Er Tońǵa», «Shý batyr», «Kók bóri», «Oǵyz qaǵan» dastandarymen birge Uly dala  jaǵalaı jyrlaǵan «Attıla» dastany Eýropada talaı ǵasyr jatqa aıtylypty. Skandınavııa elderiniń ǵajaıyby «Alyp qoldy Valtarııa» dastany soǵan elikteýden týǵan.  Epıkalyq dúnıege osylaı aýyzdanǵan Batys kele-kele Attılanyń ózin jyrǵa qosqan. Germanııa men Skandınavııa tarıhynda Ettsel, Slavıan dúnıesinde Atyl esimimen belgili, sonaý ІÚ ǵasyrda halyqtardyń uly qonys aýdarýyna yqpal etken, ataqty Shyǵys Rım ımperııasyna bas ıdirip, Eýropada feodaldyq qoǵamnyń qurylýyna jol ashqan, kári qurlyqta qýatty Ýr-Argýn ımperııasyn qurǵan, jarty álemde áskerı demokratııa ornatqan dańqty qolbasshy jaıly daýyldata jyrlaǵan. Biz osy kúnge deıin túrki álemi Edil degen atpen dáripteıtin, Eýropa eli «Qudaıdyń qamshysy» dep kókke kótergen daraboz babymyz beınelengen sol epostardy tól tilimizde sóılete almaı kelemiz», - deıdi depýtat A. Smaıyl.

Onyń aıtýynsha, Eýropadan týǵan talanttardyń ózderi áıgili Edil patshaǵa arnap ólmes týyndylar qaldyrǵan. Alaıda ondaı shyǵarma respýblıka sahnalarynda qoıylmaı júr. «Sahna tórin Batystyń qoıyla-qoıyla jattandy bolǵan dúnıelerimen toltyryp júrgende, nemis dramatýrgi Verner Tsaharıastyń «Attıla» atty romantıkalyq tragedııasy bar ekenin, bizge sheteldik shyǵarmalardyń ishinde sonyń eń jaqyn ekenin nege oılamaǵanbyz? Bul drama kezinde Eýropa sahnasynyń sánin de, mánin de keltirgen. Álem tilderine aýdarylǵan. Kórkemdik, tarıhı qundylyǵyna oraı A.Shıshkov 1831 jyly orys tilinde sóıletken. Jalpy túrki, jalqy alǵanda qazaq mádenıetiniń tarıhynda súbeli oryn alatyn osy ǵajaıyptardyń jotalysy - Italııanyń ataqty kompozıtory Djýzeppe Verdıdiń «Attıla» operasy.    Daryndy kompozıtordyń basqa da tamasha týyndylarymen birge uzaq ýaqyt qoıylǵan osy operany kúni búginge deıin qazaq sahnasynda jańǵyrtqan joqpyz», - degen depýtat, bul baǵytta umtylystyń bolmaı otyrǵanyna qynjylatynyn bildirdi.

«Adamzat óneriniń altyn-kúmisine aınalǵan, kóne tarıhymyz dáriptelgen, tolaǵaı tulǵaly zańǵarymyz ardaqtalǵan osy týyndylardy ana tilimizde sóıletýimiz kerek.           Attıla - Edil jaıly sheteldik barlyq shyǵarmalar Qazaqstanda basylyp, sahnalarda qoıylýy qajet», - dedi ol.