Atyraýda jergilikti bıznestiń iri ınvestıtsııalyq jobalarǵa qatysýy talqylandy
ASTANA. KAZINFORM — «Atameken» QR Ulttyq kásipkerler palatasynyń tóralqa tóraǵasy Qanat Sharlapaevtyń Atyraý oblysyna eki kúndik jumys sapary bastaldy.
Palatanyń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, sapardyń alǵashqy kúninde óńir úshin mańyzdy máselelerdiń biri – Atyraýdyń qýatty munaı-gaz jáne ónerkásiptik áleýetin jergilikti bızneske, otandyq óndiriske jáne jańa jumys oryndaryn qurýǵa barynsha tıimdi baǵyttaý máselesine nazar aýdaryldy.
Atyraý – el ekonomıkasynda erekshe oryn alatyn óńir. Onyń jalpy óńirlik ónimi – 3,17 trln teńgeni, ónerkásiptik óndiris kólemi – 7,8 trln teńgeni quraıdy. Oblysta 57,4 myń shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektisi jumys isteıdi. Investıtsııalyq portfelde jalpy quny – 7,2 trln teńge bolatyn, 8,2 myń jumys ornyn ashýdy kózdeıtin 60 joba bar. Tek 2026 jyly 511,6 mlrd teńgege 14 jobany iske asyryp, 1 941 jumys ornyn qurý josparlanǵan.
Ulttyq palata úshin bul aýqymdy ınvestıtsııalyq aǵynnyń qazaqstandyq óndirýshilerge, jetkizýshiler men merdigerlerge jańa naryq qalyptastyrýy, óndiristi jergiliktendirýge, jańa kásiporyndar men quzyretterdiń paıda bolýyna yqpal etýi mańyzdy.
Bul másele Qanat Sharlapaevtyń Atyraý oblysynyń ákimi Bolat Aqsholaqovpen kezdesýinde de negizgi taqyryptardyń biri boldy. Kezdesý barysynda kásipkerlikti damytý, jergilikti qamtýdy arttyrý, otandyq óndirýshilerdiń iri kompanııalardyń satyp alýlaryna qoljetimdiligin keńeıtý, ekonomıkany ártaraptandyrý jáne óńdeý óndiristerin damytý máseleleri talqylandy.
– Búgingi strategııalyq mindet – Atyraýdyń ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq áleýetin jergilikti bıznes úshin jańa múmkindikterge, jańa óndirister men jumys oryndaryna, sondaı-aq halyqtyń tabysyn arttyrýǵa barynsha tıimdi baǵyttaý, – dedi Qanat Sharlapaev.
Otandyq kásiporyndardyń iri ınvestıtsııalyq jobalarǵa qatysýyna erekshe mán berildi. Ulttyq palatanyń ustanymy boıynsha, másele jekelegen kelisimsharttarmen ǵana shektelmeýi kerek. Qazaqstandyq óndirýshiler óndiristik tizbekterdiń turaqty qatysýshysyna aınalyp, iri kásiporyndardyń uzaq merzimdi jetkizýshileri men merdigerleri bolýy qajet.
– Bizdiń mindetimiz – Atyraý kompanııalarynyń jekelegen satyp alýlarǵa ǵana qatysýyn emes, iri kásiporyndardyń turaqty jetkizýshileri men merdigerlerine aınalýyna jaǵdaı jasaý, – dep atap ótti UKP tóralqa tóraǵasy.
Bul baǵyttaǵy jumys qazirdiń ózinde júrgizilip otyr. Aqpan aıynda Qanat Sharlapaevtyń Atyraý bıznes ókilderimen kezdesýinde satyp alýlar, jańa Salyq kodeksin qoldaný jáne Qazaqstandyq taýar óndirýshiler tizilimine qatysty máselelerdi qosa alǵanda, 10 ózekti másele kóterilgen edi. Búginde olardyń altaýy sheshildi, taǵy tórteýi pysyqtalý ústinde.
Sonymen qatar ınvestıtsııalyq jobalardy súıemeldeý barysynda kásipkerlerdiń ınfraqurylym, satyp alýlarǵa qoljetimdilik, normatıvtik retteý, salyq júktemesi, logıstıka jáne óndiristik qýattardyń tolyq paıdalanylmaýy sııaqty keń aýqymdy júıelik máselelerge tap bolatyny anyqtalyp otyr.
Mysaly, otandyq medıtsınalyq shprıts óndirýshi «Medstareksport» JShS qajetti satyp alý kólemine jáne kepildi ótkizý naryǵyna qoljetimdilik máselesin kóterip otyr. 1,2 mlrd teńge ınvestıtsııa salyp, jylý oqshaýlaǵysh penopolıstırol jáne sendvıch-panelder óndiretin «Teplyı Dom Atyraý» JShS óndiristik qýattardyń tolyq júktelmeýi jáne ınfraqurylymdyq shekteýlerge tap bolǵan. Al munaı-gaz salasyna arnalǵan jabdyqtardy jergiliktendirip otyrǵan «Atyrau Oil Service» JShS úshin ımporttalatyn komponentterge túsetin salyq júktemesi ózekti bolyp otyr.
– Jekelegen máselelerge jaýap berýmen shektelmeı, júıeli jumysqa kóshý mańyzdy. Bıznes ókilderimen birlesip, damýdy tejeıtin kedergilerdi anyqtap, naqty sheshimder ázirleýimiz qajet, – dedi Qanat Sharlapaev.
Jumystyń taǵy bir mańyzdy baǵyty – aýdandardaǵy kásipkerlikti damytý. Osy baǵytta Ulttyq palatanyń «Іsker aımaq» jobasy kásipkerlik áleýetti ashýǵa jáne jergilikti jerde bıznes úshin jańa múmkindikter qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan quraldardyń birine aınalyp keledi. Bul Atyraý oblysy úshin de asa ózekti. Kásipkerler qarjylandyrýdyń qoljetimdiligi, kepilmen qamtamasyz etý, ınjenerlik ınfraqurylym jáne jer qatynastaryna qatysty máselelerdi jıi kóteredi.
Ekinshi mańyzdy qural – «Atameken» UKP-nyń BusinessGO tsıfrlyq ekojúıesi. Ol onlaın-kassa, fıskaldyq derekter operatory (OFD), taýarlyq esep, marketıng, adaldyq baǵdarlamalary, analıtıka jáne bızneske qajetti basqa da servısterdi bir júıege biriktiredi. Alǵashqy bir jarym aıdyń ishinde BusinessGO platformasyna 800-den astam kásipker qosyldy.
Jobanyń maqsaty – jekelegen operatsııalardy tsıfrlandyrýmen ǵana shektelmeıdi. Shaǵyn bızneske esep júrgizý men satýdy basqarýǵa, klıenttermen jumys isteýge jáne nátıjelerdi taldaýǵa qajetti quraldar usynylady. Bul, ásirese, zamanaýı bıznes-servıster kásipkerdiń ornalasqan jeri men bıznesiniń aýqymyna qaramastan qoljetimdi bolýy tıis aýdandardaǵy kásipkerler úshin mańyzdy.
Osylaısha, «Іsker aımaq» pen BusinessGO Ulttyq palatanyń kásipkerlikti qoldaýdyń keshendi modeliniń bir bóligine aınalyp otyr. Onyń negizgi maqsaty – júıelik kedergilerdi anyqtaý, kásipkerlik bastamalardy súıemeldeý jáne bıznestiń damýyna qajetti praktıkalyq quraldarmen qamtamasyz etý.
Aýdan ákimimen kezdesýden keıin Qanat Sharlapaev Atyraý munaı-gaz kesheniniń aınalasynda qalyptasqan óndiristik quzyretterdi kórsetetin alty kásiporynnyń jumysymen tanysty.
«Jigermunaıservıs» kompanııasy 26 jyldan beri jumys istep keledi. Kásiporyn burǵylaý quraldaryn óndirýmen, keri ınjınırıngpen jáne jabdyqtardy jańǵyrtýmen aınalysady. «Edil-Oral.kz» ındýstrııalyq parki munaı kásipshiligi jabdyqtaryn óndirý, jóndeý jáne servıstik qyzmet kórsetýdi, sondaı-aq sala mamandaryn daıarlaý baǵyttaryn biriktiredi.
«Borkit Safety» jeke qorǵanys quraldaryn óndirýdi damytyp, tórt jyl ishinde 325 jumys ornyn qurdy. «Atyrau Oil Service» kompanııasy munaı-gaz salasyna arnalǵan jabdyqtar men komponentter óndirisin jergiliktendirý baǵytynda jumys isteıdi. «WIKA Kazakhstan» ónerkásiptik ólsheý tehnıkasy, avtomattandyrý jáne metrologııalyq servıstik qyzmetter salasyn ıgergen.
Al «Studbolt Manufacturing» ónerkásiptik bekitpe buıymdary men qubyrjol komponentterin shyǵarady. Kásiporyn Qazaqstanda ASME, British Standard, DIN jáne GOST halyqaralyq standarttary boıynsha bekitpe elementterin óndiretin biregeı kásiporyndardyń biri. «Builtex» kompanııasy munaı-gaz jáne munaı óńdeý salalaryna arnalǵan kúrdeli jabdyqtar, sonyń ishinde jylý almastyrǵyshtar men qysymmen jumys isteıtin ydystar shyǵarady. 40 myń sharshy metr aýmaqty alyp jatqan óndiris orny jylyna 25-ke deıin jańa jylý almastyrǵysh pen qysym ydysyn shyǵara alady.
Burǵylaý quraldary men munaı kásipshiligi jabdyqtarynan bastap avtomattandyrý, ónerkásiptik qaýipsizdik jáne ınjenerlik sheshimderge deıingi ártúrli baǵyttaǵy kásiporyndardyń jumysy bir mańyzdy úrdisti kórsetedi. Atyraýda munaı-gaz salasynyń aınalasynda ózindik óndiristik bıznes pen joǵary kásibı quzyretter qalyptasqan.
Endigi mindet – osy áleýetti iri jobalar men óndiristik tizbekterge keńinen tartý. Satyp alýlar men uzaq merzimdi kelisimsharttarǵa qoljetimdilikti keńeıtý, óndiristi odan ári jergiliktendirý, júıelik kedergilerdi joıý, «Іsker aımaq» arqyly aýdandardaǵy kásipkerlikti damytý jáne BusinessGO sekildi tsıfrlyq sheshimderdi engizý – osynyń barlyǵy bir maqsatqa, ıaǵnı Atyraýdyń ınvestıtsııalyq áleýetin jańa óndiristerge, jumys oryndaryna jáne qazaqstandyq bıznes úshin naqty múmkindikterge aınaldyrýǵa baǵyttalýy tıis.
«Atameken» UKP oblys ákimdigimen, iri bıznespen jáne kásipkerlik qaýymdastyqpen birlesip, osy baǵyttaǵy jumysty júıeli túrde jalǵastyra bermek.
Osyǵan deıin Qanat Sharlapaev otandyq taýarlardy ilgeriletý úshin 50 memorandýmǵa qol qoıylǵanyn jazdyq.
