Atyraýda jasyl jelekter esepke alynbaǵan, dendrologııalyq jospar jasalmaǵan
ATYRAÝ. KAZINFORM – Atyraýda kógaldandyrýǵa bólingen mıllıardtaǵan qarjyǵa qaramastan, naqty nátıje mardymsyz. Josparlanǵan jumystyń birqatary aıaqsyz qalyp, kógaldandyrý máselesiniń ózektiligi artty.
Atyraý oblysynyń mamandandyrylǵan tabıǵat qorǵaý prokýrory Mıras Jalmýrzınnyń aıtýynsha, sońǵy eki jylda oblystyq bıýdjetten kógaldandyrýǵa 5,4 mlrd teńge bólingen. Sonymen qatar, 2022–2026 jyldary memlekettik-jekeshelik áriptestik aıasynda Atyraý qalasyna 9,2 mlrd teńge qarastyrylǵan. Alaıda jumystar negizinen qalanyń ortalyq kósheleri men nysandar mańynda ǵana júrgizilgen.
– Qalanyń ózge aýmaqtarynda, ásirese kireberis joldardyń boıynda jasyl jelek egilmegen. Jergilikti atqarýshy organ muny jazǵy sý qubyrynyń joqtyǵymen túsindiredi. Alaıda bul máseleni sheshý baǵytynda naqty sharalar qabyldanbaı otyr, – dedi prokýror.
Memlekettik-jekeshelik áriptestik tetiginiń de talaptary saqtalmaǵan. Kelisim boıynsha merdiger jobanyń keminde 10 paıyzyn qarjylandyrýy tıis bolǵanymen, is júzinde shyǵynnyń 98 paıyzy bıýdjet esebinen jabylǵan.
- Bul áriptestik emes, jaı ǵana kelisimshartqa uqsaıdy. Jekeshelik áriptestik qaǵıdalary saqtalmaǵan. 2025 jyldyń sońyna deıin dendrologııalyq jospar ázirlenýi tıis edi, biraq ol jasalmaǵan. Qalalyq ákimdik tarapynan tıisti baqylaý bolmaǵan, – dep tolyqtyrdy Mıras Jalmýrzın.
Sondaı-aq jasyl jelekterdi esepke alý máselesinde de kemshilikter anyqtalǵan. 2023 jyly bul baǵytqa 56 mln teńge bólingenimen, ázirlengen júıe is júzinde qoldanylmaı qalǵan.
- Merdiger mekeme Bókeıhan atyndaǵy ǵylymı zertteý ınstıtýtymen belgili jumystardy jasaǵan. Ákimdik arnaıy daıyndalǵan elektrondy jobany qabyldap alǵan. Biraq prokýratýranyń tekserýi barysynda atalǵan júıe paıdaǵa aspaıtyny anyqtaldy. Bıýdjet ıgerilgen, joba aıaqsyz qalyp, qoldanysqa engizilmegen,-dedi Atyraý oblysynyń mamandandyrylǵan tabıǵat qorǵaý prokýrory.
Aýdandardaǵy jaǵdaı da kóńil kónshitpeıdi. Qurmanǵazy aýdanynda kógaldandyrý jumystary tolyq oryndalmaǵany anyqtalsa, Maqat aýdanynda qujat boıynsha kórsetilgen 253 aǵashtyń joq ekeni belgili bolǵan.
Óńirde jumys isteıtin 175 mekeme kógaldandyrýmen aınalysýǵa mindetti. Alaıda olardyń tek 54-inde ǵana tabıǵatty qorǵaý jospary bekitilgen. Qalǵan mekemelerdiń qyzmeti baqylaýsyz qalǵan.
– Bul memlekettik organdar tarapynan baqylaýdyń jetkiliksizdigin kórsetedi. Sonyń saldarynan kógaldandyrý jumystary tıisti deńgeıde júrgizilmeı otyr. Ár ýchaskeni naqty bólip, ony zańdy tulǵalarǵa bekitip berý qajet, – dedi prokýror.
Atyraý oblysy boıynsha ekologııa departamentiniń málimetinshe, qorshaǵan ortany qorǵaý jónindegi is-sharalar josparynyń talabyn oryndamaǵany úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly kodeksiniń 326-babyna sáıkes ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. 2024–2026 jyldar aralyǵynda 26 sharýashylyq sýbektisine qatysty jalpy somasy shamamen 8 mıllıon teńge aıyppul salynǵan. Onyń ishinde kógaldandyrý jumysyn júrgizbegeni jáne tabıǵatty qorǵaý sharalary josparyn oryndamaǵany úshin de jaza qoldanylǵan.
Buǵan deıin Atyraýda 5,1 myń gektar jer memleketke qaıtarylǵanyn jazǵan edik.