Atyraýda Kaspıı teńiziniń bolashaǵy talqylandy
ATYRAÝ. KAZINFORM - Atyraýda «Taza Kaspıı: óńiraralyq yntymaqtastyq» taqyrybyndaǵy halyqaralyq dóńgelek ústel bastaldy.
Jıynǵa Qazaqstan jáne Reseı ǵalymdary men sarapshylary, tabıǵatty qorǵaý jáne ekologııalyq birlestikterden, úkimettik emes uıymdardan ókilder qatysty. H. Dosmuhameduly atyndaǵy Atyraý ýnıversıtetinde ótken kezdesýde Kaspıı teńiziniń qazirgi ekologııalyq ahýaly, sý deńgeıiniń tómendeýi, klımattyń ózgerýi, sý resýrstarynyń azaıýy, bıoalýantúrlilikti saqtaý jáne tabıǵı resýrstardy tıimdi paıdalaný máseleleri talqylandy.
Plenarlyq otyrysty Atyraý oblysynyń ákimi Bolat Aqsholaqov ashyp, Kaspıı teńizi onyń jaǵasyndaǵy barlyq memleketke ortaq tabıǵı baılyq ekenin atap ótti.
– Teńiz deńgeıiniń tómendeýi, klımattyń ózgerýi jáne sý resýrstarynyń azaıýy sııaqty máseleler birlesken is-qımyldy qajet etedi. Búgingi kezdesý – ǵylym men tájirıbeni ushtastyra otyryp, ekologııalyq problemalardyń naqty sheshimderin birge izdeýge múmkindik beretin mańyzdy alań. Biz Kaspıı teńiziniń ekologııalyq qaýipsizdigine erekshe mán beremiz. Oblysta qorshaǵan ortany qorǵaý, sý resýrstaryn utymdy paıdalaný jáne ekojúıeni saqtaý baǵytynda júıeli jumystar júrgizilýde. Kaspııdi saqtaý – barshamyzǵa ortaq mindet, – dedi óńir basshysy.
Sondaı-aq ol máseleni keshendi túrde qarastyrý qajetin aıtyp, Kaspıı deńgeıiniń tómendeýine ǵana emes, onyń florasy men faýnasyna áser etetin saldarǵa da nazar aýdarý keregin atap ótti. Budan bólek, qamys órti máselesin sheshý jáne ony tıimdi paıdalaný múmkindikterin qarastyrýdyń mán-mańyzyna da toqtaldy.
«Taza Qazaqstan» tujyrymdamasy aıasynda óńirde 266 ekologııalyq is-shara ótkizildi. Aktsııa sheńberinde 210 senbilik uıymdastyrylyp, oǵan 75,5 myńnan astam qatysty. Senbilikter kezinde 6 542 tonna qoqys shyǵarylyp, 17 729 túp aǵash kósheti otyrǵyzyldy. Buǵan qosa, 8 483 aýla abattandyrylǵan.
Óńirde ekologııalyq bastamalarmen qatar sý bıoresýrstaryn saqtaý baǵytyndaǵy jumystar da jalǵasýda. Atyraý oblysy elimizdegi balyq sharýashylyǵy salasy damyǵan negizgi óńirlerdiń biri sanalady. Qazaqstanda jyl saıyn aýlanatyn 50 myń tonna balyqtyń 19 myń tonnadan astamy Atyraý oblysynyń úlesinde.
Bekire tuqymdas balyqtardy saqtaýǵa erekshe kóńil bólinip otyr. Atyraý bekire ósirý zaýyty jyl saıyn tabıǵı ortaǵa shamamen 5 mln shabaq jiberedi. Qazirgi ýaqytta kásiporyn jańǵyrtylý ústinde. Jumys aıaqtalǵan soń zaýyttyń óndiristik qýaty jylyna 7,4 mln shabaqqa deıin artady.
Sarapshylar plenarlyq otyrys barysynda «Soltústik – Ońtústik» halyqaralyq kólik dálizi aýmaǵyndaǵy Kaspıı teńiziniń ekologııalyq jaǵdaıy, sý deńgeıiniń tómendeýiniń «Aqjaıyq» memlekettik tabıǵı rezervatynyń bıoalýantúrliligine áseri, Kaspıı teńizi men oǵan quıatyn ózenderden sý alý máseleleri jáne basqa da ózekti taqyryptar boıynsha baıandama jasady.
Jıyn barysynda sý sharýashylyǵynyń damýyna úles qosqan belsendi azamattarǵa oblys ákiminiń alǵyshaty tabystaldy. Sondaı-aq tabıǵatty qorǵaý jumystaryna atsalysyp júrgen jas ekologtar men eriktiler de marapattaldy.
Kezdesý «suraq-jaýap» formatynda jalǵasyp, qatysýshylar óńirdegi naqty ekologııalyq máselelerdi jáne olardy sheshý joldaryn talqylady.
