Atyraý oblysynda kóktaıǵaqtan 50-den astam jylqy ólip qaldy
ATYRAÝ. KAZINFORM – Atyraý oblysy Isataı aýdanyna qarasty Qamysqala aýylynda 50-den asa jylqy ólip qaldy. Qańtarda jańbyrdan keıin qar jaýyp, jerdiń beti muzdaq bolyp qalǵan. Túzde jaıylǵan túliktiń ólimine osy jaǵdaı sebep.
Aýdandyq ákimdik bergen resmı aqparatqa súıensek, okrýgtegi ýchaskelik veterınar dárigerlermen akt jasaqtalyp, jylqylardyń óleksesi resmı tirkelmegen.
— Aýdan ákimdigi arnaıy tehnıkalar arqyly mal azyǵyn tasymaldaý jumystaryn júrgizý úshin óndiristik kásiporyndarmen sóılesip jatyr. Mal baǵyp otyrǵan azamattardyń arasynan qajetti mal azyǵyn satyp alý úshin operator taǵaıyndaý arqyly bul jumysty júzege asyrý josparlanyp otyr. Sonymen qatar, jemshóp baǵasynyń negizsiz ósýine jol bermeý maqsatynda turaqty baqylaý júrgizilýde, — dedi Isataı aýdany ákiminiń orynbasary Nurbergen Ýtegenov.
Osy aýdanǵa qarasty Zıneden aýylynda qazir 65 iri qara aýyryp tur. Sharýashylyqtardaǵy múıizdi iri qara arasynda juqpaly aýrý belgileri baıqalyp, aýyryp turǵan maldardan synamalar alynǵan. Keıin Astana qalasyndaǵy «Veterınarııa boıynsha ulttyq referenttik ortalyǵy» RMK zerthanasyna joldanǵan.
Nátıjesinde sıyrlardan dıareıa jáne ınfektsııalyq rınotraheıt aýrýy anyqtaldy. Veterınarlardyń sózinshe, búginde bul aýylda mal ólimi tirkelmedi, eldimekenge maldy alyp kelýge jáne ketýge tyıym salynǵan.
— Osyǵan baılanysty Isataı aýdandyq aýmaqtyq ınspektsııa basshysynyń usynysymen Zıneden aýyldyq okrýgi ákimi sheshimimen aýyldyq okrýg aýmaǵyna shekteý is-sharalary belgilendi. Oshaq aýmaǵynda «Respýblıkalyq epızootııaǵa qarsy otrıad» RMM Atyraýdaǵy mamandary aýla-qoralardy dezınfektsııalap jatyr. Sonymen qatar «Respýblıkalyq epızootııaǵa qarsy otrıad» mekemesi, aýdandyq aýmaqtyq ınspektsııa, veterınarııalyq stansa mekemesi mamandary aýyl turǵyndarymen kezdesip, qazirgi epızootııalyq jaǵdaı, qabyldanyp jatqan sharalar jáne saqtyq talaptary týraly keńinen túsindirý jumystaryn júrgizdi, - dedi Isataı aýdandyq veterınarııa stansasynyń basshysy Asylanbek Sháripov.
Mamandardyń aıtýynsha, aýrý maldar em qabyldap jatyr, jaǵdaılary baqylaýda. Aýrý qozdyrǵysh aýa arqyly, janasý jolymen nemese azyq-shóp arqyly taralýy múmkin. Zalalsyzdandyrýǵa arnalǵan preparattar — tegin, al sımptomatıkalyq emdeýge qajetti dári-dármekterdi mal ıeleri óz qarajaty esebinen satyp alýda.
Bul aýyl Qurmanǵazy aýdanymen shektesken. Mundaı jaǵdaı osyǵan deıin sol aýdandaǵy 4 aýyldyq okrýgte tirkelgenen jazǵan edik.
Isataılyq sharýalar mal azyǵyn negizinen ózge aýdandardan satyp alady. Olar «maldyń azyǵy mol bolsa, osyndaı qystan maldy alyp shyǵýǵa bolady. Sýbsıdııa berilmegendikten sharýalarǵa mal baǵý qıyndady. Óıtkeni, shóp pen jem baǵasy qaltaǵa aıtarlyqtaı salmaq salady» degen pikirde.
2024 jyldan beri oblys aýmaǵynda sharýalarǵa mal azyǵy úshin sýbsıdııa berilmegen. Mundaı sheshimdi osy jyldyń basynda Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Jasulan Bısembıev bylaı túsindirgen edi.
— 2024 jyldan bastap jemshóp sýbsıdııasy mindetti sýbsıdııa tiziminen alynyp qaldy. Jergilikti atqarýshy organ shóp óspeı, tótenshe jaǵdaı bolsa ǵana sharýalardy qoldaı alady. Osy máselege qatysty komıssııa qurylyp, taqyryp tereń taldandy. Qazir oblysta jappaı shóptiń óspeı qalýy sııaqty jaǵdaı joq. Tasqynǵa deıingi jyldarmen salystyrǵanda sýdyń kóp kelýine baılanysty kóp jerlerde shóp mol ósti. Búginde bul baǵytqa qarjy bólý — tıimsiz. Bıyl mal azyǵyna beriletin sýbsıdııa bıýdjette qarastyrylǵan joq, — dedi aımaq basshysynyń orynbasary Jasulan Bısembıev.
Aıta keteıik, Isataı aýdanynda 2025-2026 jylǵa arnalǵan mal qystatý kezeńine 80,5 myń tonna pishen daıyndalǵan. Onyń 10 myń tonnasy aldyńǵy jyldan qalǵan. Al 70,5 myń tonna mal azyǵynyń 49,2 myńy syrttan jetkizildi. Olar: Batys Qazaqstan, Aqtóbe oblystary jáne kórshiles Qurmanǵazy men Qyzylqoǵa aýdandarynan. Al 21,7 myń tonnasy aýdannyń óz aýmaǵynda — qum óńiri, teńiz jaǵalaýy jáne qatqyl boıdaǵy shabyndyqtarda daıyndaldy.
Qazirgi ýaqytta teńiz jaǵasynan, Qurmanǵazy aýdanynan tasymaldanatyn shóp oramy 9 000 teńge bolsa, Qyzylqoǵa óńirinen ákelingen shóptiń quny 12 000-13 000 teńge shamasynda.
Aýdan ákimdigi osy jyly eldimekenderdegi turǵyndardyń, sharýagerlerdiń aldaǵy qysqy maýsymda aýa-raıynyń qolaısyzdyǵy týyndaǵan ýaqytta rezervke mal azyǵyn saqtaý úshin Angar nemese arnaıy jabdyqtalǵan orynjaı daıyndaý josparlanýda.
— Kommýnaldyq menshikke mal azyǵyn tasymaldaý úshin arnaıy Kamaz avtokóligin de satyp alý josparda bar. Bul joba jaz mezgilinde jemshópti tómen baǵada satyp alyp, qys mezgilinde mal ıelerin qoljetimdi baǵamen qamtamasyz etýge baǵyttalatyn bolady», -dep habarlady aýdan ákimdigi.
Osyǵan deıin ShQO-nyń 8 aýdanynda sýbsıdııa alǵan sharýagerler mindettemelerin oryndamaǵany jóninde jazdyq.
Sondaı-aq Almaty oblysynda 89 mlrd teńgege úı janýarlaryna jemshóp óndiretin zaýyt salynatynyn habarlaǵan edik.