Atyńyzǵa nesıe rásimdelip ketpeýi úshin myna erejelerdi bilińiz

Alaıaqtar qalaı áreket etedi?

Qaskúnemder aldaýdyń túrli stsenarıılerin qoldanady, alaıda olardyń maqsaty ózgermeıdi, ol — kredıt resimdeý ne aqsha qarajatyn urlaý úshin mobıldi qurylǵyǵa nemese banktik servısterge qol jetkizý.

Barynsha keń taraǵan shemalarǵa tómendegiler jatady.

«Qarsy», «tehnıkalyq» nemese «qorǵanysh» kredıt

Ádette, alaıaqtyq shema SMS arqyly kelgen rastaý kodyn habarlaý týraly ótinishpen ózin baılanys operatorynyń nemese ózge de uıymnyń qyzmetkeri retinde tanystyratyn adamnyń telefon arqyly qońyraý soǵýynan nemese habarynan bastalady. Sodan keıin oǵan ózin bank, quqyq qorǵaý organdary nemese memlekettik organdardyń qyzmetkerleri retinde tanystyratyn adamdardan qońyraý túsedi. Olar azamattyń atyna kredıt rásimdeý áreketi ne banktik shot boıynsha kúdikti operatsııalar týraly habarlaıdy.

Alaıaqtyq áreketterdiń aldyn alý, ruqsat etilmegen ótinimniń kúshin joıý nemese qolma-qol aqshany qorǵaý sııaqty syltaýmen qaskúnemder azamatty «tehnıkalyq», «qarsy» nemese «qorǵanysh» dep atalatyn kredıt alýǵa kóndiredi. Senimge ıe bola otyryp, alaıaqtar azamatty bıometrııalyq sáıkestendirýden ótýge jáne mobıldi qosymshada qajetti operatsııalardy rastaýǵa ıtermeleıdi. Sondaı-aq, olar ekrandy kórsetýdi, beınebaılanysty qosýdy ne olardyń nusqaýlaryn oryndaý úshin ekinshi mobıldi qurylǵyny paıdalanýdy talap etýi múmkin.

Nátıjesinde azamat óz áreketiniń mazmuny men saldaryn túsinbeı, kredıtti óz betinshe resimdeıdi. Qaryz qarajatyn alǵannan keıin ony aqshany «qaýipsiz», «rezervtik» nemese «arnaıy» dep atalatyn shottarǵa aýdarýǵa kóndiredi. Shyndyǵynda, aqsha qarajaty alaıaqtardyń baqylaýyndaǵy shottarǵa túsedi, al qaryzdy óteý jónindegi mindettemeler azamatqa júkteledi.

«Jeńildikpen» kredıt berý shemasy

Qaskúnemder memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde, onyń ishinde kásipkerlik sýbektileri úshin jeńildetilgen nemese erekshe jaǵdaılarda kredıt alýǵa járdemdesýdi usynady.

Mundaı kredıtti resimdeý úshin azamat qosymshany ornatýǵa, bıometrııalyq sáıkestendirýden ótýge, mobıldi qurylǵyǵa qol jetkizýge nemese banktiń nemese MQU mobıldi qosymshasyna kirý úshin derekterdi berýge sendiredi. Qarjylyq servısterge qoljetkize otyryp, qaskúnemder onlaın-qaryz resimdeıdi jáne aqshalaı qarajatty úshinshi tulǵalardyń baqylaýyndaǵy shottarǵa aýdarady.

Kóbinese azamat kredıttiń bar ekendigi týraly bereshek týraly habarlamalar túskennen nemese kredıtor júgingennen keıin ǵana biledi.

Neden sekemdený qajet?

Mynalar alaıaqtyqtyń belgileri bolýy múmkin:

— alaıaqtyq áreketterdiń aldyn alý úshin-mys «tehnıkalyq», «qarsy» nemese «qorǵaıtyn» dep atalatyn kredıtterdi rásimdeý talaptary;

— qosymshany mobıldi telefonǵa shuǵyl túrde ornatý talaptary;

— ekrannyń kórsetýin, beınebaılanysty qosý ne ekinshi mobıldi qurylǵyny paıdalaný týraly ótinishter;

— úshinshi tulǵalardyń nusqaýy boıynsha bıometrııalyq sáıkestendirýden ótý talaptary;

— psıhologııalyq qysym, qorqytý nemese jasandy jedeldikti qurý;

— jeńildetilgen, arnaıy nemese ózge de erekshe jaǵdaılarda kredıt alýǵa járdemdesý usynystary;

— qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaıyna qaramastan, kredıtti kepildendirilgen maquldaý týraly ýádeler;

Este saqtaý kerek: bankterdiń, memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri olardy keıinnen joıý úshin kredıtter resimdeýdi, qosymshalar ornatýdy, banktiń nemese MQU telefonyna nemese mobıldi qosymshasyna qashyqtan qol jetkizýdi, sondaı-aq mobıldi qurylǵy ekranyn kórsetýdi talap etpeıdi.

Budan basqa, erekshe sharttarda jeńildikti kredıt alýǵa járdemdesýge ýáde beretin úshinshi tulǵalardyń usynystaryna senbeý kerek. Qaryz berý týraly sheshimderdi belgilengen tártippen qarjy uıymdary ǵana qabyldaıdy.

Ózińizdi qalaı qorǵaı alasyz?

Usynystar:

• SMS jáne push-habarlamalardaǵy kodtardy eshkimge bermeý;
• belgisiz tulǵalardyń nusqaýlaryn telefon arqyly, messendjerler nemese áleýmettik jeliler arqyly oryndamaý;
• belgisiz adamdardyń ótinishi boıynsha qosymshalardy ornatpaý;
• telefondy bógde adamdarǵa bermeńiz;
• banktiń nemese MQU-nyń mobıldi qosymshasyn paıdalaný kezinde ekrandy kórsetpeý jáne beınebaılanysty qospaý;
• belgisiz tulǵalardyń nusqaýy boıynsha ekinshi mobıldi qurylǵyny paıdalanbaý;
• kúrdeli qupııasózderdi jáne eki faktorly aýtentıfıkatsııalaýdy qoldaný;
• banktiń nemese MQU-nyń habarlamalaryn jáne nesıe tarıhyn únemi tekserip otyrý;
• «Stop-kredıt» servısin paıdalaný;
• kúmán týyndaǵan jaǵdaıda resmı baılanys arqyly bankpen nemese MQU-men derbes baılanysý.

Agenttik azamattardy qyraǵy bolýǵa jáne banktiń nemese MQU-nyń mobıldi qosymshasynda is-áreketter jasaý týraly kez kelgen talaptarǵa synı kózqaraspen qaraýǵa, sondaı-aq eshkimge óz qurylǵylary men derbes derekterine qoljetimdilik bermeýge shaqyrady.

Osyǵan deıin adamdardyń jeke derekterin zańsyz paıdalanyp, 2 mlrd teńge nesıe alǵan qylmystyq top ustalǵanyn jazǵanbyz.