Atasyna tartqan shóberesi bar: Qajymuqannyń Ombydaǵy urpaqtary
ASTANA. KAZINFORM — Qazaq halqynyń maqtanyshy, álemge áıgili balýan, Kúsh atasy atanǵan Qajymuqan Muńaıtpasulynyń urpaqtary búginde Qazaqstanmen qatar Reseıdiń Omby óńirinde de ómir súrip jatyr. Bul týraly QazAqparat tilshisine Qajymuqannyń shóberesi Aıken Muqanova aıtyp berdi.
Onyń aıtýynsha, Qajymuqannyń tuńǵysh uly Qalıolla Ombyda dúnıege kelgen. Dańqty balýan bir kezeńde Omby óńirinde 16 jyl ómir súrgen.
— Qajymuqan atamyzdyń tuńǵysh uly Qalıolla Ombyda týǵan. Qalıolla atamyzdan tórt ul, eki qyz taraǵan. Qazir olardyń urpaqtary Reseıdiń Omby oblysynda turyp jatyr. Qalıollanyń úlken uly Shabdannan meniń ákem Janaıdar taraıdy. Sonymen qatar Álke, Qulymbek jáne Farıda men Raýza esimdi qyzdary bolǵan. Biz — Qajymuqan atamyzdyń tuńǵysh ulynan taraǵan shóberelerimiz, — deıdi Aıken Muqanova.
Shóberesiniń aıtýynsha, búginde Ombydaǵy áýlet arasynda Qajymuqanǵa tartqan dene bitimimen erekshelenetin jastar da bar.
— Qazir Azamat degen inimiz bar. Denesi Qajymuqan atasynan tartqan, iri tulǵaly jigit. Boıy shamamen 183 santımetr, salmaǵy 120-125 keli tartady. Aıaq kıim ólshemi 44-45. Kıim tańdaǵanda da ólshep, arnaıy shaqtap kıetin kezderi bolady. Ol Ombydaǵy «Mej-Kompanı» sút zaýytynda jumys isteıdi. Buıyrsa, osy baýyrymyzdan úlken úmit kútemiz. Múmkin, Azamattyń urpaǵy atasynyń jolyn jalǵar dep oılaımyz, — dedi ol.
Aıken Muqanovanyń aıtýynsha, Azamattyń dene bitimi áýlettegi Qajymuqannan daryǵan ereksheliktiń bir kórinisi.
Aıken Muqanova ózi de Ombyda dúnıege kelip, sol jaqta óskenin aıtady. Keıin tarıhı Otanyna qonys aýdaryp, ata murasyn zertteýge den qoıǵan.
— Men Ombyda týyp-óstim. Elge kelgeli atamnyń tarıhyn zerttep, ol kisiniń muralaryn jınaý jolynda eńbek etip júrmin, — deıdi ol.
Aıken Muqanovanyń aıtýynsha, balýan atamyz Batıma ájemizben birge 1914–1925 jyldary Omby qalasyndaǵy Volkovskaıa kóshesi, 124-úıde turǵan.
— Ókinishke qaraı, ol kisiler turǵan úı men sol aýmaqtaǵy jerdi keıin basqalar satyp alǵan. Ol jerde qazir ne qaldy? Úıdiń orny bar ma? Ony kóre almaımyz. Batıma ájemiz 1894–1966 jyldary ómir súripti. Úlkenderden surastyryp júrip, ájemizdiń jatqan jerin taýyp, 2023 jyly Ombydaǵy urpaqtary jınalyp, Omby oblysyndaǵy Qoja aýylyna baryp, ájemizdiń basyna eskertkish ornattyq, — deıdi Aıken Muqanova.
Zertteýshilerdiń dereginshe, Qajymuqan Muńaıtpasulynyń tórt uly — Qalıolla, Ǵabdolla, Aıdarhan jáne Janádil bolǵan. Sonymen qatar Sofııa, Ásııa jáne Rashıda esimdi qyzdary dúnıege kelgen. Búginde olardyń urpaqtary Qazaqstannyń Túrkistan, Qyzylorda óńirlerinde jáne Reseıdiń Omby oblysynda ómir súrip keledi.
Qajymuqannyń alǵashqy jary Nadejda Chepkovskaıamen (keıin Fatıma atanǵan) Ombyda nekeleskeni belgili. Osy otbasynan Qalıolla dúnıege kelgen. Qalıolladan taraǵan áýlet qazir Omby oblysynyń Varshava aýdanyna qarasty óńirlerde turady.
Aıken Muqanova bıyl Qajymuqan Muńaıtpasulynyń týǵanyna 155 jyl tolyp otyrǵanyn atap ótip, balýannyń ákesi Muńaıtpas atanyń jatqan jerine erekshe kóńil bólinýi qajet ekenin aıtty.
— Qajymuqan aýylynda balýan atamyzdyń ákesi Muńaıtpas atamyzdyń zıraty bar. Ókinishke qaraı, qazaqqa Qajymuqandaı ul syılaǵan babamyzdyń jatqan jeri búginde qaraýsyz qalyp otyr. Sol jer qorshalyp, kútimge alynyp, basyna laıyqty belgi qoıylsa eken deımin.
Bıyl Qajymuqan atamyzdyń 155 jyldyǵy. Ózim qor quryp osy jumysty qolǵa alyp jatyrmyn. Osy oraıda el azamattary Muńaıtpas atamyzdy da eske alyp, kesenesine qamqorlyq jasap, kómek qolyn sozsa degen tilegimdi bildiremin, — dedi Qajymuqannyń shóberesi.
Aıta keteıik, Muńaıtpas atanyń shańyraǵynda dúnıege kelgen Muqan keıin kúlli álemge Qajymuqan atymen tanylyp, qazaqtan shyqqan tuńǵysh kásipqoı balýan retinde tarıhta qaldy. Onyń urpaqtary búginde ata murasyn nasıhattap, dańqty baba esimin ulyqtaý isin jalǵastyryp keledi.
