Ataqty kompozıtor ánderin qaıta tanytýdyń jolyn izdep júr

AQTÓBE. QazAqparat - Ataqty kompozıtory Baqtyǵalı Jumalın 30 jyl boıy jazǵan ánderin halyqqa qaıta tanytýdyń jolyn izdep júr. Ol ánderine arnap saıt ashyp, 250-den astam ánniń áýenin júktep qoımaqshy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Ataqty kompozıtor ánderin qaıta tanytýdyń jolyn izdep júr

Ánshi Baqyt Shadaeva, Aıjan Nurmaǵambetovanyń repertýaryna engen «Baqyt degen», «Aqqýlar, qosh bolyńdar», «Kózińnen aınalaıyn» atty ánderdiń avtory, kompozıtor Baqtyǵalı Jumalın qazir Aqtóbedegi Halyq shyǵarmashylyǵy úıindegi «Jazıra» ult-aspaptar ansambliniń jetekshisi bolyp jumys isteıdi. Bir kezderi el aýzynda júrgen ánderdi ómirge ákelgen kompozıtor qazir sol týyndylaryn qaıta túletip, eskerilmeı qalǵan ánderin jańǵyrtyp, ánshilerge usynǵysy keledi. Almatyǵa baryp, ánshilerdi jaǵalap júrý qarjylyq shyǵyndy talap etken soń Baqtyǵalı Jumalın arnaıy saıt ashýdy qolǵa aldy. Internetke 250-den astam ánin júktep qoımaq nıette.

«Yńǵaıy kelse ánderimdi ánshilerge usynamyn. Árıne, ol úshin Almatyǵa baryp, birneshe kún júrip, ánshilermen kezdesip, ándi olarǵa tyńdatý kerek. Unatsa beresiń. Biraq biraz jyl boldy, Almatyǵa barmadym. Bári qarjyǵa kelip tireledi. Bir amaly, ánderime arnalǵan saıt bolaıyn dep tur. Ánshilerge telefon shalyp, «ánimdi alshy» deseń, «pochtama jiberińiz» deıdi. Keıin ol umytylady. Sol aralyqta  urlanyp ketýi múmkin. Oryndalmaǵan ánder kóp. Ony muqııat tyńdaý kerek. Áýendi kez kelgen ánshi túsine almaıdy. Kóp ánshi toı baǵdarlamasyna qajetti kóńildi áýen izdeıtini de jasyryn emes»,- dedi B. Jumalın.

Kompozıtor ánderin jınaqtap, kitap shyǵarýdy da armandaıdy. Biraq bul oıyn eshkimge aıtpady, usynys tastamady.

«Birde-bir kitap shyǵara almadym. Mende 5-6 kitapqa jınaqtalatyn án bar. Ándi taqyrypqa arnap bólsek, jaqsy kitap shyǵar edi. Qarjy tapshylyǵy qol baılady. Ár kitapqa kem degende 200 myń teńge qajet bolady»,- dedi ol. Almatyda emes, Aqtóbede júrip án jazǵan Baqtyǵalı Jumalın kompozıtor, ánshi, aqyn bir-birimen baılanysta bolsa úzdik týyndy shyǵatynyn aıtady. Biraq qazir osy baılanys úzilip, árkim óz jónimen júr. Ýaqyt ótti, adamnyń psıhologııasy ózgerdi. Ánder bir-birine uqsaıdy.

«Reseıdiń ánderinen kóp urlaıdy. Shetelden de alady. Bári belgili. Keıbir ánder jaqsy. Án de, ánshi de, sazger de kóp. Talǵam joq sııaqty»,- dedi B.Jumalın. Kompozıtor alǵashqy týyndylaryn 1979 jyly jaza bastady. Biraq qaǵazǵa túsirgeni unamady, óziniń kóńilinen shyqtaı, qoqysqa tastaldy. Al 1985 jyly aqyn Gúlnar Shamshıevanyń óleńine án jazdy. Sol kezde B.Jumalınniń kompozıtorlyq qyry ashylyp, án jaza bastady. Fortepıano, baıan, gıtara, dombyra sekildi birneshe aspapta án shyǵaratyn kompozıtor keıde óz týyndysyn oıda saqtaıdy.

«Baqyt degen» ánin aldymen Eset Sádýaqasov pen taǵy bir qyz oryndady. Dýet birinshi ret kontsertke shyǵyp, unamaǵan soń tek Esettiń oryndaýynda qaldyrdyq. Sol kezde tele-radıo arqyly quttyqtaý baǵdarlamalarynda jıi shyrqalyp, halyqqa jetti. Mektepte, klýbtar shyrqaldy. 2001 jyly Almatyǵa baryp, Aıjan Nurmaǵambetovamen kezdesip, tanystym. Ándi tegin berdim. Orynda, atymdy ata dedim. Mende án tanylsyn degen maqsat boldy. Án Aqtóbede qalyp qoımas úshin úlken sahnada júrgen ánshilerge usynamyz. Keıin Aıjan Nurmaǵambetova «Baqyt degen» ánin «Nur-Muqasan» tobymen oryndady. Án ómirsheń bolýy úshin urpaqtan urpaqqa berilýi tıis. Sol kezde án qaıta qulpyryp, umytylmaıdy. Sonymen qatar, sol kezde Baqyt Shadaeva «Baqyt álde», «Kózińnen aınalaıyn», Aqjol Meıirbekov «Ana butaǵy» ánin oryndady»,- dedi ol. 

Halyq shyǵarmashylyǵy úıi birneshe konkýrstyń jeńimpazy,  Mádenıet qaıratkeri Baqtyǵalı Jumalındi QR eńbegi sińgen mádenıet qaıratkeri ataǵyna usyndy. Aqtóbe mýzykalyq kolledji, oblystyq fılarmonııa men drama teatrda birneshe jyl boıy eńbek etken kompozıtor qazir túrli aspapta oınaımyn degen kez kelgen jasqa qalaýyn úıretýge ázir. Biraq jastarǵa kóńili tolmaıdy, olardyń shydamsyzdyǵyna qaıran qalady. Ol óz zamanynda ýaqytpen sanaspaı, ustazdan úırenýge bar zeıinin arnaıtyn kúnderdi saǵynady, aıtyp otyrady.