«Ata zańymyz - aıdynymyz, áskerimiz - aıbynymyz» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

Tamyzdyń 30-ynda elimizde Konstıtýtsııa kúni keńinen atalyp ótti. Osy merekege oraı kóptegen sharalar uıymdastyryldy. Sonyń ishindegi basty oqıǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti - Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas qolbasshysy N.Nazarbaevtyń qatysýymen «Qazaq eli» monýmenti janyndaǵy alańda ótken Konstıtýtsııanyń 15 jyldyǵyna arnalǵan áskerı sherý boldy. Osy aıtýly sharaǵa oraı «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Ata zańymyz - aıdynymyz, áskerimiz - aıbynymyz» degen taqyryppen kólemdi maqala basyldy. «Syn saǵatta táýelsizdigimizdiń kepili bolǵan qasterli Ata Zańymyz - ulttyq rýhymyzdyń adastyrmas temirqazyǵyna aınaldy. Biz birligimizdi bekemdegen bátýaly baılammen táýelsizdigimizdi tuǵyrly ettik, turaqtylyq pen tutastyqty saqtap, degenimizge jettik. Biz júretin jolymyzdyń jańylmas josyǵy, talǵam-tańdaýymyzdyń tarazysy bolǵan Konstıtýtsııa arqyly irgeli saıası-ekonomıkalyq reformalardy iske asyrdyq», dep jazady basylym.

Elimizdiń Ata Zańynyń qurmetine ótken osy áskerı sherý jaıynda «Aıqyn», «Alash aınasy», «Kazahstanskaıa pravda», «Lıter» syndy respýblıkalyq basylymdardan da egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.

Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen bastaý alǵan "Konstıtýtsııa - memlekettiń demokratııalyq damýynyń negizi" taqyrybyndaǵy halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ertesine L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas oqý ǵımaratynda jalǵasqan bolatyn. Alqaly jıyndy nazarynan tys qaldyrmaǵan «Egemen Qazaqstan» gazeti búgingi sanynda «Konstıtýtsııaǵa qurmet - elge qurmet» degen maqala jarııalap otyr. «San-alýan pikirli memlekettegi demokratııalyq saılaýlar taqyrybynda qysqasha baıandama jasaǵan Fınlıandııa Parlamentiniń múshesi Kımmo Kılıýnen demokratııanyń ózin birneshe turǵydan qaraýǵa bolatynymen bólisti. Munda eń basty másele eldi nendeı jetistikterge jetkizdik, qalaı basqarylýy kerek degen suraqtarǵa jaýap izdelýi shart. Al Latvııa Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq sotynyń tóraǵasy Gýnars Kýtrıs kúndelikti ómirde konstıtýtsııanyń demokratııa damýyna yqpal eterin basa aıtty. Onyń paıymynsha, biz keri baılanysty da baıqaımyz. Demokratııa degen sóz ámbebap túsinikke aınalǵandyǵyn tilge tıek etken Lıtva Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq sotynyń tóraǵasy Kestýtıs Lapınskas qoǵamda demokratııa degenimiz basqarý nysanyn bildirerin ortaǵa saldy», dep jazady basylym.

«Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimov halyqaralyq qatynastar jónindegi dırektor Tomas Paýlson bastaǵan K.Kerber qory (GFR) delegatsııasymen kezdesti», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti. Dóńgelek ústel túrinde ótken kezdesýde Premer-Mınıstr qor ókilderine Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń negizgi parametrleri - qarjy sektoryn turaqtandyrýda jáne bank sektorynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýde memleket qabyldaǵan sharalar, údemeli ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý baǵdarlamasynyń júzege asyrylýy, el ekonomıkasyn ártaraptandyrý jónindegi sharalar, sol sııaqty bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne adam kapıtalyn damytýǵa memlekettik ınvestıtsııalardy júzege asyrý týraly baıandady. Sondaı-aq K.Másimov Qazaqstannyń EQYU-ǵa 2010 jylǵy tóraǵalyǵynyń aldyn-ala nátıjeleri, ústimizdegi jyly Astanada ótetin atalǵan uıymǵa múshe elder basshylarynyń sammıti taqyrybyna qatysty saýaldarǵa da jaýap qaıtardy.

***

«Keshe aýǵan soǵysy men Chernobyl oqıǵasyna qatysqan qazaqstandyq ardagerlerdiń bir toby Іle Alataýynyń eteginde ornalasqan Uly Otan soǵysy ardagerleriniń respýblıkalyq klınıkalyq gospıtalyna tań azannan jınaldy. Basty maqsat - áskerı gospıtaldy «sýyq qoldyń» talapaıynan arashalap qalý. Sóıtip, ashý-yzaǵa býlyqqan aýǵandyq jáne chernobyldyq ardagerler óz oılaryn búkpesiz ashyq aıtty», dep jazady «Aıqyn» gazeti búgingi nómirinde jaryq kórgen «Aýrýhanadan aıqaı shyqty» degen maqalasynda. Basylymnyń atap ótýinshe, aǵymdaǵy jyly naýryzdyń 2-inde Jetisý óńirinde bolǵan jer silkinisinen keıin Almaty qalalyq tótenshe jaǵdaılar departamentinen qurylǵan arnaıy komıssııa atalǵan emhana ǵımaratynyń jaı-kúıin jan-jaqty teksergen kórinedi. Nátıjesinde olar ǵımarattyń talapqa saı kelmeıtindigin anyqtap, ony qysqa merzimde bosatý týraly sheshim shyǵarǵan.

Osy basylymnyń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - K.Baıseıitova atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan mýzyka mektebiniń dırektory, QR eńbek sińirgen qaıratkeri, «Parasat» ordeniniń ıgeri Ońdasyn Abdýllaev. Basylymnyń barlyq saýaldaryna egjeı-tegjeıli jaýap bergen mektep dırektorynyń suhbaty «Bizdiń mektepte qońyraý soǵylmaıdy, bul úlgini Qazaqstanǵa taratýǵa bolady» degen taqyryppen jarııalanǵan. «Qońyraý shalý - shirkeýden qalǵan belgi. Qońyraý - hrıstıan dinindegi qaýymdy minajatqa shaqyrý úshin paıdalanatyn negizgi qural. Táýelsizdik aldyq, alaıda sol burynǵy eskiden qalǵan, mentalıtetimizge múldem jat uǵymdardan, ádet-ǵuryptardan áli kúnge aryla almaı kelemiz. Oǵan kinálini ózgeden izdeýdiń qajeti shamaly. Jaqsy usynys, qundy pikirlerge der mezgilinde qulaq asa bilgenniń ózi kóp nárseniń túıininiń tarqatylýyna sebepker. Bizdiń mektebimizde qońyraý soǵylmaıdy. Onyń ornyna qazaq halyq kompozıtorlarynyń shyǵarmalary men kúıleri oryndalady. Bir apta boıy Qurmanǵazynyń "Saryarqasy", kelesi aptada "Adaıy", taǵy bir aptada kelesi bir kompozıtordyń áıgili bir týyndysyna kezek beremiz», deıdi O.Abdýllaev.

***

Búginde orta mektepterde ustazdyq etý tek áıel azamattarǵa tán mamandyq bolyp barady. Sebebi sońǵy jyldary mektepterdegi er muǵalimderdiń sany kúrt tómendep ketken. Máselen, búgingi kúni respýblıka mektepterindegi muǵalimderdiń 15 paıyzy er-azamattar bolsa, 85 paıyzy áıelder eken. Er muǵalimderdiń sanynyń azdyǵy jalaqynyń tómendigine baılanysty ma? Bul saýalǵa Y.Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim berý akademııasynyń prezıdenti Takır Balyqbaev «ıá» dep jaýap berse, ardager ustaz, Qazaqstannyń eńbek sińirgen muǵalimi Orynsha Qarabalına mektepterdegi er-muǵalimderdiń azaıýyna sebep óte kóp ekenin aıtady. Tolyǵyraq «Alash aınasy» gazetindegi «Oı-kókpar» aıdarynan oqı alasyz.

Keshe elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada reseılik saıasattanýshylardyń, jetekshi ekonomıster men tanymal tarıhshylardyń birigip jazǵan jańa kitabynyń tanystyrylymy bolyp ótti. Kitap avtorlarynyń basym bóligi Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevty búgingi zamannyń uly saıasatkerine teńeıdi. «Men N.Nazarbaevtyń qaıratkerligin zamanymyzdyń uly prezıdentterimen qatar qoıamyn. AQSh-ta tórt uly prezıdent júrgizgen strategııasy arqyly sol eldiń sımvolyna aınalǵany belgili. AQSh-tyń bıikke kóterilýine 200 jyl men tórt uly prezıdent qajet bolsa, Qazaqstan úshin buǵan Tuńǵysh Prezıdent pen Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy jetip jatyr. Elbasy N.Nazarbaevtyń ulylyǵy da osynda», deıdi saıasattanýshy, RF Ulttyq strategııalar ınstıtýtynyń halyqaralyq jobalar jónindegi dırektory ıÝrıı Solozobov. Bul týraly egjeı-tegjeıli oqyǵyńyz kelse «Alash aınasy» gazetiniń búgingi sanynda jaryq kórgen «Reseı ǵalymdary Elbasy strategııasynyń bolashaq damýǵa kepil bolatynyn alǵa tartady» degen maqalaǵa nazar salyńyz.

«Hat jazyp, qara tanýdy tek qaǵaz-qalammen ólsheıtin keıbireýler boljaǵandaı, qazaq múldem saýatsyz halyq bolmaǵan. Kerisinshe, biz - barlyq oıyn, jaı-kúıin tasqa qashap, aǵashqa oıyp, jippen bederleı bilgen dana halyqtyń urpaǵymyz. Kezinde qazaqtyń qyzy uzatylyp ketkennen keıin bir jyldan soń eline kilem toqyp jiberetin bolypty. Ony alǵan ata-ana, týǵan-týys, baýyry jatjurttaǵy qyzynyń jaıyn birden bilgen. Óıtkeni onyń ár oıýyndaǵy oıdy oqı biletin. Ókinishke qaraı, biz búgin oıý-órnektiń tilin túsinetin qasıetten aıyrylyp, qala berdi, qaly kilem, tekemet, syrmaq, alasha ataýlyny túgel derlik shetel asyryp, tek jurnaǵyn ǵana áreń alyp qalǵanbyz», dep jazady «Alash aınasy»gazeti. Maqala basylymnyń sársenbilik nómirinde «Qaıran, qazaqtyń kilemderi-aı!..» degen taqyryppen berilgen.

***

«Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń QR SІM baspasóz qyzmetine silteme jasap habarlaýynsha, keshe EQYU-nyń qazirgi tóraǵasy, QR Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýnmen telefon arqyly sóılesti. Q.Saýdabaev Qazaqstannyń jáne Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ıadrolyq qarýsyzdaný jónindegi bastamalaryn batyl qoldaǵany jáne tamyzdyń 29-yn ıAdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni dep jarııalaý týraly BUU Bas Assambleıasy qararyn qabyldaǵany úshin BUU basshysyna alǵysyn bildirdi. «Odan ári suhbattasýshylar Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaıdy talqylap, bul eldi damytý úshin turaqtylyq pen jaǵdaıdy qamtamasyz etýde álemdik qoǵamdastyqtyń odan ári kúsh-jigeri qajettigin atap ótti, bul oraıda aldaǵy parlamenttik saılaý mańyzdy faktor bolýǵa tıis. Taraptar EQYU men BUU kúsh-jigerin odan ári tyǵyz úılestire otyryp, Qyrǵyzstanǵa arnaıy ókilderin - QR Parlamenti Májilisiniń vıtse-spıkeri Jánibek Káribjanov pen BUU-nyń Ortalyq Azııadaǵy preventıvti dıplomatııa ortalyǵynyń basshysy Mıroslav Enchany jiberý týraly ýaǵdalasty», dep jazady basylym.