Asyl dinimiz Islamdy kelesi urpaqqa durys jetkizip, lańkestik áreketterge tosqaýyl bolý - basty mindetimiz (FOTO)

Jıynda «Islam jáne zaıyrly qoǵam» atty konferentsııaǵa qatysýshylardyń úndeýi qabyldandy.

«Biz, Konferentsııaǵa qatysýshylar barsha musylman úmmetin, Islam ǵalymdaryn, qoǵamdyq sarapshylardy, jalpy halyqty tól mázhabymyzdyń mártebesin kóterip, qoǵamda tynyshtyq ornatýǵa, lańkestik áreketterge tosqaýyl bolýǵa, jalpyǵa ortaq adamgershilik qundylyqtardyń nasıhattalýyna, asyl dinimiz Islamdy kelesi urpaqqa durys jetkizýge, ortaq mádenıetimiz ben dástúrimizdi jańǵyrtýǵa belsendi úles qosýǵa shaqyramyz», - delingen úndeý mátininde.

Konferentsııa jumysyna Bas múftı Erjan qajy Malǵajyuly, QR Mádenıet jáne sport vıtse-mınıstri Marat Ázilhanov, ǵalym, professor Ádil Ahmetov, QR Din isteri komıtetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkın, QMDB Ǵulamalar Keńesiniń músheleri, oblystardyń Bas ımamdary, QMDB-nyń Respýblıkalyq jáne jergilikti aqparattyq-túsindirý tobynyń músheleri, QMDB Sarapshylar Keńesiniń músheleri sonymen qatar, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri qatysty.

Konferentsııanyń ashylýynda sóz alǵan Bas múftı Erjan qajy Malǵajyuly osy syndarly basqosýdyń mańyzdy túıinine toqtaldy.

«Qudaıǵa shúkir, elimiz egemendigin alyp eńsemizdi tiktedik. Táýelsizdik jyldarynda dinimiz ben tilimizdi, salt-dástúrimizdi qaıta jańǵyrttyq. Qadirin bilgenge osynyń bári úlken ǵanıbet. Allanyń bergen nyǵmeti dep atar edim. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy 1990 jyldan beri dinimizge qyzmet etip, elimizdiń birligi jolynda jumys istep keledi. Osy aralyqta joǵary deńgeıde 5 quryltaı ótti. Ótken jyly tuńǵysh ret respýblıkalyq ımamdar forýmyn ótkizip, el musylmandary men din qyzmetkerleri úshin mańyzdy tarıhı tórt qujatymyzdy qabyldadyq. Dinı basqarmanyń 2020 jylǵa deıingi jumysyn damytýǵa arnalǵan tuǵyrnamasyn bekittik. Dinı bilim júıesin jetildirýge arnalǵan arnaıy tujyrymdama qabyldadyq. Bul oqıǵalar - elimizdiń dinı salasyndaǵy tarıhı sharalar dep esepteımin. Búgingi konferentsııamyz Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyq mereıtoıyna sáıkes kelip otyrǵanyn aıryqsha atap ótkim keledi. Tarıhymyzǵa zer salsaq, ımam qashanda birliktiń uıtqysy bolǵan. Imam - rýhanı tulǵa, qoǵamdy tárbıeleýshi ustaz. Egemendigimizdiń arqasynda dindar qaýymnyń da mártebesi artyp keledi. Búgingi «Islam jáne zaıyrly qoǵam» atty respýblıkalyq konferentsııa uıymdastyrýdaǵy negizgi maqsatymyz - QMDB qyzmetkeriniń kásibı qabiletin arttyryp, jastardy patrıotızmge tárbıeleý. Sonymen qatar, din men zaıyrly qoǵamnyń úılesimdiligin arttyrý», - dep atap ótti Bas múftı.

Konferentsııa barysynda QR Mádenıet jáne sport vıtse-mınıstri Marat Ázilhanov memleket pen dinı birilestikter qarym-qatynasynyń tıimdi jolǵa qoıylyp otyrǵanyn, dinı basqarma tarapynan júzege asyrylyp otyrǵan kóptegen ıgi bastamalar osy yntymaqtastyqtyń oń nátıjesi ekendigin atap ótti.

«Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy óz qyzmeti tarıhynda tuńǵysh ret bastama kóterip «ISLAM JÁNE ZAIYRLY QOǴAM» atty respýblıkalyq konferentsııa uıymdastyryp otyr. Bul el musylmandaryn uıystyra bilgen osynaý qara shańyraqtyń tek dinı qyzmet aıasymen shektelmeı, óz Otanyndaǵy, qoǵam ómirindegi máni zor máselege úles qosyp otyrǵanynyń aıǵaǵy. Zaıyrly dindi ustanatynyna nemese ustanbaıtynyna qaramastan árbir azamattyń orny erekshe. Óıtkeni, Ata zańymyzda jazylǵandaı, memlekettiń eń qymbat qazynasy - adam. Islam dininde zaıyrly ustanymdarmen úılesetin qaǵıdattar óte kóp. Adam quqyǵyn qasterleý, qoǵam músheleriniń dinı, saıası ustanymdaryna mámilegerlik tanytý, basshyǵa jáne zańǵa baǵyný, bilim alý, adal eńbek etý, Otandy súıý, qoǵamǵa paıdasyn tıgizý, jaqsylyqqa umtylyp, jamandyqtan aýlaq bolý syndy qarapaıym da, dana qundylyqtar ıslamnyń irgetastyq qaǵıdattary qatarynan sanalady. Islamnyń taǵylymdy tarıhynda shynaıy musylman adamy, ózgelerdiń dinı senim bostandyǵyn qurmetteıtin, halqynyń rýhanı murasyn, dinı jáne tarıhı qundylyqtaryn qaster tutyp, dinaralyq kelisim men tatýlyqtyń ornyǵýyna atsalysatyn tulǵa ekendigin tanytady. Bul, atalmysh qundylyqtardyń zaıyrly memleket úshin de mańyzy zor, qoǵam músheleriniń quqyqtyq qaýipsizdigimen qatar rýhanı saýlyǵy da memleket turaqtylyǵyna ıgi áser etetin faktorlardyń biri. Al rýhanı qundylyqtardyń basty nazarda ustalýy árbir órkenıetti memleketke tán minez bolyp tabylady. Elimizde memleket pen dinı birilestikter qarym-qatynasynyń tıimdi jolǵa qoıylǵany barshaǵa belgili. Dinı basqarma tarapynan júzege asyrylyp otyrǵan kóptegen ıgi bastamalar osy yntymaqtastyqtyń oń nátıjesi», - deıdi vıtse-mınıstr Marat Ázilhanov.

Alqaly basqosýda sóz alǵan Naıb múftı, «Áziret Sultan» meshitiniń Bas ımamy Serikbaı qajy Orazdyń pikirinshe, kez-kelgen zaıyrly memlekette din joqqa shyǵarylmaıdy.

«Memleketti meken etken azamattardyń senim bostandyǵyna nuqsan keltirilmeıdi. Azamattardyń tańdaýyna səıkes, dinı ustanymdary zańmen qorǵalady. Zaıyrly qoǵamda ulttar men ulystar dinı senimi boıynsha bólinýine jol berilmeıdi. Dindi ustaný - qoǵamnan bóliný degen sóz emes. Kerisinshe, ımandy adam qoǵamnyń damýyna, halyq arasynda izgilik, adamgershilik, baýyrmaldyq syndy qundylyqtardy nasıhattaýda belsendilik tanytýy tıis. «Jaqsy adam qoǵamǵa paıdasy tıgen pende», - degen hadıs bar. Búgingi musylman jamaǵatyna jetpeı jatqan nárse osy: qoǵamshyl, kópshil, memleketshil bola almaı jatqanynda. Kópshil adamnyń qoǵamǵa ıgiligi tıedi», - dedi naıb múftı Serikbaı qajy Oraz.

Al syndarly talqyǵa qatysqan QR Din isteri komıtetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkın memlekettik organdar men Dinı basqarmanyń din salasynda, jurtpen júrgizetin jumystary negiz etýge tıis tujyrymdardy da basa kórsetti. Bilim berý mekemelerinde dinı turǵydan zańmen tyıym salynǵan baǵyttarǵa jan-jaqty túsinik berdi. Dindar azamattardyń bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne ózge de memlekettik mekemelerde bekitilgen talaptar boıynsha kıim kııý úlgisi, oqý baǵdarlamasy, medıtsınalyq egý taǵy basqa máselelerge qatysty óz betinshe qaıshy talaptar qoıyp, teke-tireske barmaýlary qajettigin eske saldy.

«Elimizdegi bilim berý júıesi zaıyrly sıpatqa ıe bolǵandyqtan, mektepterde dinı rásimder jasalmaıdy jáne dinı atrıbýtıkalar qoldanylmaıdy. Degenmen, dinı birlestikter áleýmettik saladaǵy máselelerdi sheshý baǵytynda qaıyrymdylyq jasaý, nashaqorlyq, maskúnemdik jáne basqa da zııandy ádettermen kúresý, turǵyndar arasynda rýhanı qundylyqtardy nasıhattaý, damytý, qoǵamymyzǵa jat dinı aǵymdardyń, radıkalızmniń aldyn-alý sekildi mańyzdy jumystarmen belsendi aınalysa alady. Elimizdegi bilim berý júıesi zaıyrly sıpatqa ıe bolǵandyqtan, mektepterde dinı rásimder jasalmaıdy jáne dinı atrıbýtıkalar qoldanylmaıdy», - dedi Ǵ.Shoıkın myrza.

Konferentsııada qoǵamdyq baılanystarda zaıyrlylyq normalarymen úılesetin ıslam qundylyqtarynyń taralý máseleleri, aqparattyq-túsindirý jumystaryna qatysty tájirıbe júzinde jınaqtalǵan jańa ádistemeler talqylandy. Sonymen qatar, dinı ekstremızm men lańkestikke qarsy profılaktıkalyk is-sharalardyń uıymdastyrylý sapasy da qaraldy.

Baqytjol Kákesh